Θερμοπροστασία διαστημοπλοίων από έλληνες ερευνητές, του Τάσου Σαραντή

 Πλακάκια προηγμένης τεχνολογίας, που θα προστατεύουν τα διαστημόπλοια από τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και από τυχόν χτυπήματα μετεωριτών παρασκευάζουν έλληνες επιστήμονες στο ερευνητικό κέντρο Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος».
Ένα από τα πλέον υποσχόμενα συστήματα νέας γενιάς για την προστασία των διαστημοπλοίων είναι το «Υβριδικό Θερμο-Προστατευτικό Σύστημα» που αναπτύσσεται στο Εργαστήριο Προηγμένων Κεραμικών του Ινστιτούτου Επιστήμης Υλικών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και εταιρίες στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία έχει ήδη δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για το πρωτοποριακό αυτό επίτευγμα των Ελλήνων επιστημόνων, που έως τα τέλη του 2007 θα χρησιμοποιηθεί δοκιμαστικά σε πραγματικές συνθήκες πτήσης στο Διάστημα.
Όταν τα διαστημόπλοια επιστρέφουν στη Γη από το Διάστημα, παράγεται τεράστια θερμότητα λόγω της τριβής του σκάφους με την ατμόσφαιρα σε πολύ υψηλές ταχύτητες. Για να προστατευτεί το σκάφος χρησιμοποιούνται ειδικά προστατευτικά πλακίδια, τα οποία όμως είναι εύθραυστα. Αυτός ήταν άλλωστε και ο βασικός παράγοντας καταστροφής του διαστημόπλοιου Columbia τον Ιανουάριο του 2003 με την τραγική κατάληξη των επτά αστροναυτών. Μερικά από τα πλακίδια είχαν ραγίσει κατά την απογείωση, με αποτέλεσμα, κατά την προσγείωση, αέρια πολύ υψηλής θερμοκρασίας να εισχωρήσουν και να φτάσουν στο μεταλλικό κέλυφος, προξενώντας μερική τήξη του κελύφους που οδήγησε σε έκρηξη και καταστροφή του Columbia.
Ο Δρ Γιώργος Βεκίνης, υπεύθυνος του Εργαστηρίου Προηγμένων Κεραμικών, και η συνεργάτιδά του Δρ Γκαλίνα Ξανθοπούλου αναπτύσσουν τα τελευταία χρόνια ειδικά πυρίμαχα θερμομονωτικά προηγμένα κεραμικά υλικά με τη μέθοδο της ελεγχόμενης καύσης για εφαρμογές σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Τα υλικά αυτά έχουν κατοχυρωθεί με διπλώματα ευρεσιτεχνίας και παρουσιάστηκαν στο 3ο Διεθνές Συνέδριο Πλανητικών Εξερευνήσεων, που έγινε τον Ιούλιο 2005 στην Ανάβυσσο.
Το σύστημα προορίζεται για ρομποτικά εξερευνητικά σκάφη καθώς και για τις περιοχές του κελύφους των διαστημοπλοίων με τις πιο ακραίες απαιτήσεις. Αποτελείται από πολλαπλές στρώσεις ενισχυμένων ελαφρών κεραμικών σε συνδυασμό με ειδικά σύνθετα ενισχυμένα πολυμερή που απορροφούν την τεράστια θερμότητα με την ελεγχόμενη εξαέρωσή τους. Το σύστημα μπορεί να παραχθεί στην Ελλάδα σε μορφή πολυ-στρωματικών πλακιδίων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πολλαπλές ατμοσφαιρικές διεισδύσεις, όπως είναι αναγκαίο σε διαστημικές αποστολές επαναφοράς δειγμάτων (π.χ. πετρωμάτων) από άλλους πλανήτες.
Η επιτυχής εξέλιξη του συστήματος θα έχει σημαντικά οικονομικά οφέλη για την Ελλάδα. Η παραγωγή των πλακιδίων σχεδιάζεται να γίνει από ελληνική εταιρία υψηλής τεχνολογίας που θα συσταθεί για τον σκοπό αυτό. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κόστος του θερμο-προστατευτικού συστήματος του διαστημικού σκάφους Huygens είχε συνολικό κόστος πάνω από 5 εκατομμύρια ευρώ και ήταν μιας μόνο χρήσης.