ΣΕ ΑΤΤΙΚΗ και Κεντρική Μακεδονία κατανέμεται περίπου το 60% των πόρων (5,5 δισ. ευρώ από τα 8,8 δισ. ευρώ) που διατίθενται μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής ανάπτυξης και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, σύμφωνα με την πρόταση του υπουργείου Oικονομίας για το Δ’ ΚΠΣ. Σε μία Ελλάδα «δύο ταχυτήτων» παραπέμπει η κατανομή των πόρων του Δ’ ΚΠΣ για τις 13 περιφέρειες της χώρας όπως αυτές θα παρουσιαστούν στο 3ο αναπτυξιακό συνέδριο που θα γίνει για το σχεδιασμό του Εθνικού Σχεδίου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) 2007-2013.
Στην «πρώτη ταχύτητα» των ενισχύσεων από τα δύο μεγάλα διαρθρωτικά ταμεία βρίσκονται οι περιφέρειες της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας όπου οι διαθέσιμοι πόροι διπλασιάζονται σε σύγκριση με την τρίτη προγραμματική περίοδο.
Συγκεκριμένα, στην Αττική για έργα υποδομής και τις πολιτικές κατάρτισης και απασχόλησης δίνονται για την τέταρτη προγραμματική περίοδο συνολικά 3067 εκ. ευρώ έναντι 1554 εκ. ευρώ από το Γ’ ΚΠΣ ευρώ και στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 2231 εκατ. ευρώ από 1253 εκατ. ευρώ στο Γ’ ΚΠΣ.
Τούτο, παρά το γεγονός ότι και οι δύο περιφέρειες έχουν φυσική σύγκλιση με τον στόχο 1 και άρα δεν δικαιούνται για την περίοδο 2007 -2013 το ανώτατο όριο του 75% στις χρηματοδοτήσεις των κοινοτικών διαρθρωτικών ταμείων.
Δεύτερη ταχύτητα
Στην δεύτερη ταχύτητα βρίσκονται οι υπόλοιπες 11 περιφέρειες (αυτές είναι ενταγμένες στις πέντε νέες υπερπεριφέρειες) είτε αυτές που βρίσκονται σε στάδιο φυσικής ή τεχνικής σύγκλισης με τα όρια του στόχου 1 δηλαδή την επίτευξη κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 70% του μέσου κοινοτικού όρου, είτε εκτός του στόχου 1 όπως είναι μικρότεροι ή ίσοι με αυτούς που διατέθηκαν από το Γ’ ΚΠΣ.
Συγκεκριμένα στην Δυτική Μακεδονία που είναι αντικείμενο τεχνικής σύγκλισης κατανέμονται από το Δ’ ΚΠΣ μέσω του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ συνολικά το ποσό των 374 εκατ. ευρώ από 433 εκατ. ευρώ στο Γ’ ΚΠΣ.
Στην Στερεά Ελλάδα η οποία βρίσκεται σε κατάσταση φυσικής σύγκλισης με το όριο του στόχου 1 διατίθενται από τα δύο ταμεία 354 εκατ. ευρώ από 601 εκατ. ευρώ στο Γ’ ΚΠΣ.
Στο Νότιο Αιγαίο που αποτελεί επίσης περιφέρεια φυσικής σύγκλισης διατίθεται από τα δύο ταμεία μόνο 100 εκατ. ευρώ από 491 εκατ. ευρώ στο Γ’ ΚΠΣ, ενώ στην Κρήτη διατίθεται για τα δύο ταμεία το ποσό 370 εκ. ευρώ, έναντι 605 εκ. ευρώ.
Αξιοσημείωτο πάντως είναι ότι και στις περιφέρειες που βρίσκονται μακριά ακόμη από τον στόχο 1 υπάρχουν σημαντικά μικρότερα διαθέσιμα ποσά από το Γ’ ΚΠΣ Συγκεκριμένα στην Ήπειρο διατίθενται συνολικά, 265 εκατ. ευρώ από 445 εκ ευρώ, στο Βόρειο Αιγαίο 265 εκατ. ευρώ από 440 εκ ευρώ, στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 420 εκ. ευρώ, από 899 εκ. ευρώ, στη Δυτική Ελλάδα 315 εκ. ευρώ, από 604 εκ. ευρώ, στην Πελοπόννησο 265 εκ. ευρώ, από 523 εκ. ευρώ, στη Θεσσαλία 370 εκατ. ευρώ από 620 εκ. ευρώ, στα Νησιά του Ιονίου 210 εκατ. ευρώ από 320 εκ. ευρώ.
Η συνολική εικόνα της κατανομής πόρων ακόμη και αν συμπεριληφθούν και τα χρήματα του γεωργικού ταμείου (ΕΓΤΠΕ) και του ταμείου Ενίσχυσης της Αλιείας δείχνουν δύο πράγματα :
– Την ανησυχία για το πώς θα λειτουργήσουν οι πέντε νέες υπερπεριφέρειες στις οποίες κατανέμονται παρά την πρόσληψη των ιδιωτών συμβούλων για τα ΠΕΠ και του κανόνα αυτόματης αποδέσμευσης σε τρία χρόνια ( ν+3) που θα ισχύσει για την τέταρτη προγραμματική περίοδο.
– Την προτίμηση του υπουργείου ώστε το μεγαλύτερο μέρος των κοινοτικών πόρων να διατεθούν από τα πέντε κεντρικά τομεακά προγράμματα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής.
Τομεακά προγράμματα
Έξι βασικά τομεακά προγράμματα στην υλοποίηση των οποίων θα συνεργάζονται παραπάνω από ένα υπουργεία και για τα οποία διατίθεται συνολικά το ποσό των 11573 εκατ. ευρώ θα περιλαμβάνει το Δ’ ΚΠΣ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πρόγραμμα ανθρώπινοι πόροι όπου ο ΥΠΟΙΟ στην πρόταση κατανομής που κάνει διαθέτει περίπου το 35% των συνολικών πόρων δηλαδή 4000 εκατ. ευρώ από το ΕΚΤ.
Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσεις έργα και δράσεις που θα αφορούν βελτίωση της ποιότητας και της έντασης των επενδύσεων στο ανθρώπινο κεφάλαιο και στον τομέα της εκπαίδευσης, δια βίου μάθηση – ενίσχυση της προσαρμοστικότητας των εργαζόμενων, των επιχειρήσεων και των επιχειρηματιών, διευκόλυνση της πρόσβασης στην απασχόληση, προώθηση της Κοινωνικής Ενσωμάτωσης, αναβάθμιση της Δημόσιας Διοίκησης (ανάπτυξη λιτών, ευέλικτων δομών δημόσιας δράσης, ενδυνάμωση των δεξιοτήτων και της τεχνογνωσίας του ανθρώπινου δυναμικού, κανονιστικό πλαίσιο ρύθμισης της δημόσιας δράσης, ενίσχυση της ικανότητας των δημόσιων αρχών να προσαρμόσουν την οργάνωση και την λειτουργία τους στην Κοινωνίας της Πληροφορίας, καθιέρωση πάγιων διαδικασιών αξιολόγησης της εφαρμογής των δημόσιων πολιτικών και προγραμμάτων και της παραγωγής δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών), προστασία της Δημόσιας Υγείας και ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης, ολοκλήρωση της Μεταρρύθμισης του Τομέα Ψυχικής Υγείας, προώθηση στοχευμένων μέτρων αρωγής των γυναικών και αποτελεσματικότερη προσαρμογή της διάστασης του φύλου στις πολιτικές του ΕΣΠΑ.
Τα υπόλοιπα τομεακά προγράμματα που θα χρηματοδοτηθούν από το Δ ΚΠΣ είναι:
1- ΕΠ «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» στο οποίο διατίθενται 1.800 εκατ. ευρώ από τα οποία τα 220 εκατ. ευρώ από το ΕΤΠΑ και τα 1.280 από το Ταμείο Συνοχής.
Τα έργα που θα χρηματοδοτεί το πρόγραμμα αφορούν την διαχείριση των στερεών και των επικίνδυνων αποβλήτων, προστασία εδαφών, διαχείριση υδατικών πόρων, την ποιότητα του ατμοσφαιρικού και ακουστικού περιβάλλοντος, τη διαχείριση φυσικού περιβάλλοντος, αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, πολιτική προστασία και διαχείριση κινδύνου, δημιουργία μηχανισμών και εργαλείων άσκησης περιβαλλοντικής και χωροταξικής πολιτικής.
2- ΕΠ «Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας» όπου διατίθενται συνολικά 2.950 εκ ευρώ, από τα οποία τα 1250 από το ΕΤΠΑ και τα 1.700 από το Ταμείο Συνοχής. Τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν θα είναι οδικές μεταφορές – οδικό δίκτυο, σιδηροδρομικές μεταφορές,
αεροπορικές μεταφορές, θαλάσσιες μεταφορές, συνδυασμένες μεταφορές, αστικές μεταφορές.
3- ΕΠ «Επιχειρηματικότητα και Ανταγωνιστικότητα» στο οποίο διατίθενται 1200 εκατ. ευρώ από το ΕΤΠΑ. Τα έργα και οι δράσεις που θα χρηματοδοτεί θα αφορούν αναβάθμιση επιχειρηματικού περιβάλλοντος και βελτίωση συνθηκών ανταγωνισμού, ανάπτυξη επιχειρηματικότητας και υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις, (π.χ. μεταποίηση, εμπόριο, τουρισμός κλπ.) προώθηση της καινοτομίας, ενίσχυση της οικονομίας της γνώσης – Ε&ΤΑ και σύνδεσή της με την παραγωγή, υποδομές και δικτυώσεις επιχειρηματικότητας, απελευθέρωση αγοράς ενέργειας, ενεργειακά δίκτυα και βελτίωση του ενεργειακού εφοδιασμού ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον μορφών ενέργειας και τεχνικών εξοικονόμησης ενέργειας, πράσινη επιχειρηματικότητα και ενίσχυση της περιβαλλοντικής διάστασης των παραγωγικών δραστηριοτήτων.
4- ΕΠ «Ψηφιακή Σύγκλιση» για το ποίο διατίθενται πόροι 830 εκατ. ευρώ από το ΕΤΠΑ. Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα που θα αφορούν την προώθηση χρήσης ΤΠΕ σε επιχειρήσεις, παροχή ψηφιακών υπηρεσιών προς τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, αναδιοργάνωση του δημόσιου τομέα, ενίσχυση του ρόλου του κλάδου των ΤΠΕ στην Ελληνική Οικονομία, υποδομές ΤΠΕ (π.χ. ευρυζωνικά δίκτυα), προώθηση της επιχειρηματικότητας σε τομείς που αξιοποιούν ΤΠE.
5- ΕΠ «Τεχνική Υποστήριξη Eφαρμογής» για το οποίο διατίθενται 180 εκατ. ευρώ και το οποίο θα αποτελεί όπως και στο Γ’ ΚΠΣ το επικουρικό πρόγραμμα όλων των υπολοίπων
Κατανομή κατ’ έτος
Με βάση την πρόταση του υπουργείου οι υποχρεώσεις απορρόφησης κατανέμονται ως εξής :
– Το 2007 θα πρέπει οι απορροφήσεις από κοινοτικούς πόρους να φθάσουν τα 2.907 εκατ. ευρώ στα οποία αν προστεθούν και 2.000 εκατ. ευρώ από το Γ’ ΚΠΣ προκύπτει μια συνολική υποχρέωση απορρόφησης 4.907 εκατ. ευρώ.
– Το 2008 τα 2.707 εκατ. ευρώ
– Το 2009 τα 2.686 εκατ. ευρώ
– Το 2010 τα 2.575 εκατ. ευρώ
– Το 2011 τα 2.464 εκατ. ευρώ
– Το 2012 τα 2.401 εκατ. ευρώ
– Το 2013 τα 2.337 εκατ. ευρώ.
Η πίεση στις διαχειριστικές αρχές και τους φορείς υλοποίησης σε ότι αφορά την υποχρέωση απορρόφησης είναι προφανής αν αναλογιστεί κανείς ότι με βάση το νέο κανονισμό του Δ’ ΚΠΣ τα ποσά αυτά κλειδώνουν με την έγκριση των προγραμμάτων από την Επιτροπή και δεν Μπορούν να αλλάξουν.
του Τάσου Δασόπουλου
αναδημοσίευση από τη Ναυτεμπορική
Διαφήμιση
