Στη δημιουργία ρομπότ που θα διαθέτουν συναισθήματα, τα οποία θα αναπτύξουν κατά την αλληλεπίδρασή τους με τους ανθρώπους, προκειμένου να μπορούν να τους βοηθήσουν στην καθημερινή τους ζωή στο εγγύς μέλλον προχωράει ομάδα ευρωπαίων ερευνητών.
Η ανάπτυξη των… συναισθηματικών ρομπότ θα υλοποιηθεί στα πλαίσια ενός νέου ευρωπαϊκού προγράμματος, κόστους 2,3 εκατομμυρίων ευρώ, στο οποίο ηγούνται βρετανοί ερευνητές και συμμετέχουν επιστήμονες από πέντε χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Στο πρόγραμμα «Feelix Growing» θα συνεργαστούν 25 επιστήμονες ρομποτικής, εξελικτικοί ψυχολόγοι και νευροεπιστήμονες. Ο στόχος του προγράμματος είναι η δημιουργία ρομπότ που «θα μαθαίνουν από τους ανθρώπους και θα ανταποκρίνονται κοινωνικά και συναισθηματικά με έναν δέοντα τρόπο», εξηγεί η συντονίστρια του προγράμματος Δρ Λόλα Καναμέρο από το πανεπιστήμιο του Χέρτφορντσαιρ.
Το σχέδιο αφορά τη δημιουργία μιας σειράς ρομπότ τα οποία θα λαμβάνουν δεδομένα από τους ανθρώπους με τους οποίους θα αλληλεπιδρούν και στη συνέχεια θα προσαρμόζουν αναλόγως τη συμπεριφορά τους.
Για την ανάπτυξη των συναισθημάτων στα ρομπότ το κύριο βάρος θα δοθεί στο λογισμικό τους. Επιπλέον προκειμένου να επιτευχθεί ο «εξανθρωπισμός» τους, τα συγκεκριμένα ρομπότ θα διαθέτουν εκφραστικά κεφάλια τα οποία θα μιμούνται τα ανθρώπινα σε ότι αφορά την κίνηση, αλλά και τις εκφράσεις του προσώπου.
Για να γίνει εφικτή η ανίχνευση των ανθρώπινων εκφράσεων και κινήσεων από τα ρομπότ οι ερευνητές πρόκειται να χρησιμοποιήσουν τεχνητά νευρωνικά δίκτυα. Πρόκειται για μαθηματικά μοντέλα που προέρχονται από τον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τα νευρωνικά δίκτυα είναι εμπνευσμένα από το ανθρώπινο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα το οποίο προσπαθούν να παρομοιώσουν.
Η Δρ Καναμέρο παρομοιάζει τα ρομπότ που θα δημιουργηθούν με βρέφη που θα αποκτούν συμπεριφορές μιμούμενα τα συναισθήματα και τα μοτίβα της κίνησης από τον κόσμο που τα περιβάλλει.
Στο πρόγραμμα συμμετέχει από την Ελλάδα το Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου με επικεφαλή τον καθηγητή Στέφανο Κόλλια, καθώς και ερευνητές από τη Γαλλία, τη Βρετανία, τη Δανία και την Ελβετία. Με το πέρας του προγράμματος, μετά από τρία χρόνια, θα προκύψουν τα δύο πρώτα ρομπότ με συναισθήματα.
Αυτή τη στιγμή, αρκετές επιστημονικές ομάδες σε ολόκληρο τον κόσμο κατασκευάζουν ρομπότ τα οποία θα διαθέτουν τα βασικά συναισθήματα. Πρόσφατα, ειδικοί στην ρομποτική ανέφεραν στο συνέδριο της Αμερικανικής Ενωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης ότι μέσα σε 10 χρόνια θα είναι διαθέσιμα ρομπότ τα οποία, διαθέτοντας συναισθήματα, θα είναι ικανά για πολλαπλές λειτουργίες ενώ θα μπορούν επίσης να παρέχουν συντροφιά στους ιδιοκτήτες τους.
Εάν ένα ρομπότ νιώθει ευτυχισμένο αφού έχει καθαρίσει πολύ καλά ένα βρώμικο χαλί τότε θα θελήσει να κάνει το ίδιο και σε μια άλλη βρώμικη επιφάνεια. Παρομοίως, εάν το ρομπότ νιώσει ένοχο ή λυπημένο εφόσον έχει αποτύχει σε μια αποστολή, την επόμενη φορά θα προσπαθήσει περισσότερο.
«Τα συναισθήματα διαδραματίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην καθοδήγηση και την αναγνώριση του τι είναι σημαντικό», εξηγεί η καθηγήτρια ρομποτικής Σύνθια Μπριζάλ, από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ). «Επιτρέπουν στα ρομπότ να λαμβάνουν σωστότερες αποφάσεις, να μαθαίνουν και να αντιδρούν πιο αποτελεσματικά».
Η καθηγήτρια Μπριζάλ εργάζεται πάνω στην ανάπτυξη ρομπότ που εκδηλώνουν τα συναισθήματά τους με αντιδράσεις, όπως αλλαγές στην έκφραση του προσώπου, στη φωνή, ακόμη και στη στάση του σώματός τους.
Για παράδειγμα, στην θέα ενός παιχνιδιού, το ρομπότ θα αισθανθεί χαρά και θα χαμογελάσει ενώ εάν εκπλαγεί θα δείξει φόβο. Η ίδια αναφέρει ότι η δημιουργία κάτι ανάλογου της απογοήτευσης όταν ένα ρομπότ εκτελεί μια δύσκολη αποστολή θα το οδηγήσει στην επιλογή εναλλακτικής στρατηγικής, ενώ η ανία θα το παρακινήσει να αναλάβει νέες δραστηριότητες.
Κάποιοι άλλοι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι αντιγράφοντας το αίσθημα της πείνας στα ρομπότ θα τα κάνει να κατανοήσουν ότι η μπαταρία τους είναι πολύ χαμηλή και θα θελήσουν να «ταΐσουν» τους εαυτούς τους κάνοντας επαναφόρτιση.
Ειδικοί σε υπολογιστικά συστήματα στο πανεπιστήμιο της Γλασκόβης εργάζονται επίσης στον τομέα της ανάπτυξης συναισθημάτων σε ρομπότ. Ενας από αυτούς, ο Ντέιβιντ Μόφαρτ, έχει κατασκευάσει ρομπότ τα οποία μπορούν να νιώσουν φόβο, έτσι ώστε να είναι σε θέση να αποφύγουν ενδεχόμενους κινδύνους.
ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΣΑΡΑΝΤΗ, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 3/3/07
