Το σχετικό δημοσίευμα είναι από τη ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ.
ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ (1995-2004), η Ελλάδα σημείωσε αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά 199%, φτάνοντας το 2004 να έχει κατά κεφαλήν εισόδημα ίσο με 19.232 ευρώ, ενώ ο νομός που βρίσκεται στην πρώτη θέση το 2004 και ο οποίος παρουσιάζει και τη μεγαλύτερη αύξηση την τελευταία δεκαετία, είναι ο νομός Βοιωτίας.
Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά στη διαμόρφωση του ΑΕΠ παρουσιάζει ο πρωτογενής τομέας στο σύνολο της Ελλάδας με ποσοστό συμμετοχής 4,4% το 2004, σημειώνοντας μια μεγάλη μείωση στη διάρκεια της περιόδου 1995-2004, ίση με 55,8%. Ο νομός Ηλείας έρχεται πρώτος για το 2004, ενώ μόνο οι νομοί Ευρυτανίας και Χίου σημείωσαν αύξηση για την ίδια περίοδο.
Στο δευτερογενή τομέα, η Ελλάδα σημείωσε μικρότερη μείωση ίση με 8,9%, διαμορφώνοντας ένα ποσοστό 20,4% το 2004. Ο νομός Βοιωτίας συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής για το 2004, ενώ τη μεγαλύτερη αύξηση για την ίδια περίοδο την έχει ο νομός Λευκάδας.
Στον τριτογενή τομέα, ο οποίος είναι και ο πιο αναπτυγμένος για την πλειονότητα των νομών, η Ελλάδα έχει τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής στη διαμόρφωση του ΑΕΠ με ποσοστό 75,2% το 2004, σημειώνοντας αύξηση ίση με 11,1%. Το μεγαλύτερο ποσοστό συγκεντρώνει ο νομός Κέρκυρας για το τελευταίο έτος, ενώ τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσίασε ο νομός Λέσβου την τελευταία δεκαετία.
Πανελλαδική έρευνα
Τα ανωτέρω αναφέρονται μεταξύ άλλων σε πανελλαδική έρευνα – μελέτη για σύγκριση των νομών της χώρας την οποία εκπόνησαν οι Γεώργιος Μπαουράκης, Ελένη Σταματάκη Γεώργιος Αγγελάκης, (Τμήμα Οικονομίας και Διοίκησης, Μ.Α.Ι.Χ) , Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης (Εργαστήριο Συστημάτων Χρημ/κής Διοίκησης, Πολυτεχνείο Κρήτης) και Περικλής Δράκος (Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης).
Η μελέτη έχει ως σκοπό να κατατάξει τους νομούς της Ελλάδας, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη συγκεκριμένων δεικτών κατά την τελευταία δεκαετία, δίνοντας έμφαση στους πέντε πρώτους νομούς, πανελλαδικά.
Οι υπό μελέτη δείκτες
Οι δείκτες που μελετούνται είναι το κατά κεφαλήν Α.Ε.Π., καθώς και η συμμετοχή και εξέλιξη των κλάδων στη διαμόρφωση του Α.Ε.Π., το εισόδημα, οι αποταμιευτικές καταθέσεις, ο αριθμός νέων κατοικιών, ο αριθμός επιβατικών αυτοκινήτων και η φυσική αύξηση του πληθυσμού. Τέλος, ως ένδειξη της τουριστικής δραστηριότητας χρησιμοποιούνται οι διανυκτερεύσεις, η πληρότητα, οι αφίξεις, ο αριθμός και οι κλίνες των ξενοδοχειακών καταλυμάτων.
Η μελέτη χρησιμοποιεί τα πιο πρόσφατα στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (Ε.Σ.Υ.Ε.), τη βάση δεδομένων της έκδοσης «Οι Νομοί» της all media Publications και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας.
Από τη μελέτη αυτή, εξετάζοντας ορισμένα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά για το έτος 2005, προκύπτει ότι οι νομοί Αττικής και Θεσ/νίκης παρουσιάζουν το υψηλότερο εισόδημα ανά φορολογούμενο, μεγαλύτερο και από αυτό του μέσου όρου της Ελλάδας που είναι ίσο με 13.749 ευρώ. Τις περισσότερες αποταμιευτικές καταθέσεις ανά κάτοικο τις έχει επίσης ο νομός Αττικής, με το μέσο όρο της Ελλάδας να είναι ίσο με 12.152 ευρώ. Ο νομός Χαλκιδικής έχει τις περισσότερες νέες κατοικίες ανά 100 κατοίκους, με το μέσο όρο της Ελλάδας να είναι ίσο με 1,76. Τα περισσότερα επιβατικά αυτοκίνητα ΙΧ ανά 100 κατοίκους υπήρχαν στο νομό Αττικής με το μέσο όρο της Ελλάδας να είναι ίσο με 38,52. Ο νομός Ηρακλείου παρουσιάζει τη μεγαλύτερη φυσική αύξηση πληθυσμού με 4,3 ανά 1.000 κατοίκους, όταν ο μέσος όρος της Ελλάδας φτάνει το 0,24.
Περνώντας στον τουρισμό, για το έτος 2005, στο σύνολο της Ελλάδας σημειώθηκαν 54.017.256 διανυκτερεύσεις στα ξενοδοχειακά καταλύματα, πλην κάμπινγκ, με τις περισσότερες να πραγματοποιούνται στο νομό Δωδ/νήσου, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό διανυκτερεύσεων που προέρχονται από αλλοδαπούς συγκεντρώνεται στο νομό Ηρακλείου. Βλέποντας τις αφίξεις στα ξενοδοχειακά καταλύματα, πλην κάμπινγκ, στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκαν 13.075.771 αφίξεις, με το νομό Αττικής να κατέχει την πρώτη θέση. Το μεγαλύτερο ποσοστό αφίξεων που προέρχονται από αλλοδαπούς συγκεντρώνεται επίσης, στο νομό Ηρακλείου. Εξετάζοντας, πόσες μέρες διανυκτερεύει ο κάθε επισκέπτης, στην Ελλάδα ανά μέσο όρο πραγματοποιούνται 4,1 διανυκτερεύσεις ανά μέσο όρο. Ο νομός Ρεθύμνου έρχεται στην πρώτη θέση, ενώ όσον αφορά την πληρότητα των ξενοδοχειακών καταλυμάτων, ο νομός Κέρκυρας κατείχε την πρωτιά.
Στην Ελλάδα λειτούργησαν 9.036 ξενοδοχειακά καταλύματα με 682.050 κλίνες. Οι περισσότερες κλίνες καθώς και τα περισσότερα ξενοδοχειακά καταλύματα, για το 2005, λειτούργησαν στο νομό Δωδ/νήσων, ενώ κάνοντας μια διάκριση ανά κατηγορία ξενοδοχειακών καταλυμάτων, τα περισσότερα πεντάστερα λειτούργησαν στο νομό Αττικής, τα περισσότερα τετράστερα, τριάστερα και δυάστερα λειτούργησαν στο νομό Δωδ/νήσων, ενώ τα περισσότερα 1 αστέρων λειτούργησαν στο νομό Χαλκιδικής. Όσον αφορά τις κλίνες ανά ξενοδοχειακό κατάλυμα η Ελλάδα έχει κατά μέσο όρο 75,5, με τις περισσότερες να τις έχει ο νομός Ηρακλείου.
Ιδιαιτερότητες
Είναι σαφές ότι η συγκριτική παρουσίαση συγκεκριμένων δεικτών αποτελεί ένδειξη των ανισοτήτων αλλά και των ιδιαιτεροτήτων των νομών της χώρας. Μολονότι η προσέγγιση που ακολουθείται δεν περιλαμβάνει στοιχεία όπως το φυσικό περιβάλλον, υποδομές, επιχειρηματικό κλίμα, και υιοθέτηση καινοτομίας, επιχειρείται μια κατάταξη των νομών και αναδεικνύονται οι νομοί που διακρίνονται, όσον αφορά συγκεκριμένους οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες. Η μελέτη δεν επιδιώκει να αποτελέσει αιτία εφησυχασμού για τους νομούς που κατατάσσονται ως «πρώτοι» αλλά μάλλον εφαλτήριο για τον σχεδιασμό μιας ολοκληρωμένης αναπτυξιακής στρατηγικής.
Εξετάζοντας την πορεία του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόν (ΑΕΠ) σε τρέχουσες τιμές από το 1995 ως το 2004, παρατηρούμε μια ανοδική τάση τόσο στο σύνολο της Ελλάδας, όσο και σε κάθε νομό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον ωστόσο έχει το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, δηλαδή, το ΑΕΠ που αντιστοιχεί, κατά μέσο όρο, σε κάθε άτομο ξεχωριστά. Για την Ελλάδα, η αύξηση έφτασε το 199%, με πρώτο το νομό Βοιωτίας, ενώ ακολουθούν οι νομοί Κυκλάδων και Αττικής. Για το τελευταίο έτος, το μεγαλύτερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ παρουσιάζεται στο νομό Βοιωτίας και ακολουθούν οι νομοί Αττικής και Κυκλάδων. (Προσωρινά στοιχεία, Πηγή: Γ.Γ.ΕΣΥΕ, 2007)
Πρωτογενής τομέας: Ο πρωτογενής τομέας, ο οποίος αποτελείται από τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία, παρουσιάζει μια καθοδική πορεία από το 1995 ως το 2004, για την πλειοψηφία των νομών αλλά και για την Ελλάδα ως σύνολο. Σε επίπεδο χώρας, η συμμετοχή του τομέα σημείωσε πτώση 55,8%, ενώ μόνο οι νομοί Ευρυτανίας και Χίου σημείωσαν αύξηση στον πρωτογενή τομέα με 43,8% και 22,1%, αντίστοιχα. Για το τελευταίο έτος, την πρώτη θέση κατέχει ο νομός Ηλείας και ακολουθούν οι νομοί Πέλλας και Καρδίτσας.
(Προσωρινά στοιχεία, Πηγή: Γ.Γ.ΕΣΥΕ, 2007)
Δευτερογενής τομέας: Ο δευτερογενής τομέας, ο οποίος αποτελείται κυρίως από τη μεταποίηση, την ενέργεια και τις κατασκευές, παρουσιάζει μια μείωση από το 1995 ως το 2004 για την Ελλάδα με ποσοστό 8,9%. Για την πλειοψηφία των νομών, παρατηρείται αύξηση με την μεγαλύτερη άνοδο να έχει ο νομός Λευκάδας (168,5%), ενώ ακολουθούν οι νομοί Φλώρινας και Τρικάλων. Για το τελευταίο έτος, την πρώτη θέση κατέχει ο νομός Βοιωτίας και ακολουθούν οι νομοί Κορινθίας και Κοζάνης.
Τριτογενής τομέας: Ο τριτογενής τομέας ο οποίος αποτελείται κυρίως από υπηρεσίες, είναι ο πιο αναπτυγμένος κλάδος για την πλειονότητα των νομών της Ελλάδας. Για το σύνολο της Ελλάδας, σημειώθηκε αύξηση 11,1%, με τη μεγαλύτερη άνοδο να παρουσιάζει ο νομός Λέσβου με 41,2% και να ακολουθούν οι νομοί Δράμας και Ξάνθης. Για το τελευταίο έτος, την πρώτη θέση κατέχει ο νομός Κέρκυρας και ακολουθούν οι νομοί Αττικής και Δωδ/νήσων.
Ενδιαφέροντα συμπεράσματα εξάγονται παρουσιάζοντας ορισμένους κοινωνικοοικονομικούς δείκτες, για τους νομούς της Ελλάδας. Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και που είναι συγκρίσιμο, είναι οι δείκτες αυτοί ανά κάτοικο.
Εξετάζοντας το δηλωθέν εισόδημα ανά φορολογούμενο, σε ονομαστικές τιμές, για το 2005, παρατηρούμε σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των νομών. Για την Ελλάδα, το δηλωθέν εισόδημα ανά φορολογούμενο διαμορφώνεται στα 13.749 ευρώ. Το μεγαλύτερο δηλωθέν εισόδημα για το έτος 2005 το έχει ο νομός Αττικής με 16.597 ευρώ ανά φορολογούμενο. Ακολουθούν οι νομοί Θεσ/νίκης και Κοζάνης. Σε αντίθεση, ο νομός που παρουσίασε το χαμηλότερο δηλωθέν εισόδημα είναι ο νομός Λακωνίας με 9.053 ευρώ. Παρατηρούμε δηλαδή μια εισοδηματική ανισότητα μεταξύ των νομών της Ελλάδας που αγγίζει τα 7.544 ευρώ. Με άλλα λόγια, ο φορολογούμενος στο νομό Λακωνίας, δηλώνει εισόδημα το οποίο αντιστοιχεί μόλις στο 55% από αυτό που δηλώνει ο φορολογούμενος στο νομό Αττικής. Τη μεγαλύτερη αύξηση κατά την περίοδο 1995-2005, σημείωσε ο νομός Φλώρινας με 104%, ο νομός Ηλείας και Καρδίτσας, ενώ ο μέσος όρος της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 85%. (Πηγή: Νομοί της Ελλάδος , 2007)
Εξετάζοντας τις αποταμιευτικές καταθέσεις ανά κάτοικο, για το 2005, παρατηρούμε μόνο τέσσερις νομούς να είναι πάνω από το μέσο όρο της Ελλάδας που φτάνει τα 12.152 ευρώ. Έτσι, ο νομός Αττικής έχει τις μεγαλύτερες αποταμιευτικές ανά κάτοικο και ακολουθούν οι νομοί Ευρυτανίας, Κεφαλληνίας και Χίου. Τη μεγαλύτερη αύξηση κατά την περίοδο 1995-2005, την είχαν οι κάτοικοι του νομού Ευρυτανίας με 460% και ακολούθησαν οι νομοί Αττικής και Θεσπρωτίας, ενώ ο μέσος όρος της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 223%.
Εξετάζοντας τον αριθμό νέων κατοικιών ανά 100 κατοίκους, για το 2005, στο σύνολο της Ελλάδας παρατηρείται ότι στους 100 κατοίκους αναλογούν 1,76 νέες κατοικίες. Ο νομός που παρουσιάζει τις περισσότερες νέες κατοικίες ανά 100 κατοίκους είναι ο νομός Χαλκιδικής και ακολουθούν οι νομοί Λευκάδας και Κεφαλληνίας.
Εξετάζοντας τον αριθμό επιβατ. αυτοκινήτων ανά 100 κατοίκους, για το 2005, στο σύνολο της Ελλάδας παρατηρείται ότι στους 100 κατοίκους αναλογούν 38,52 επιβατικά αυτοκίνητα. Ο νομός που παρουσιάζει τα περισσότερα επιβατικά αυτοκίνητα ανά 100 κατοίκους είναι ο νομός Αττικής και ακολουθούν οι νομοί Θεσ/νίκης, Χίου και Ηρακλείου.
Εξετάζοντας την φυσική αύξηση του πληθυσμού ανά 1000 κατοίκους, για το 2005, στο σύνολο της Ελλάδας παρατηρείται μια αύξηση πληθυσμού 0,24 ανά 1.000 κατοίκους. Ο νομός που παρουσιάζει την μεγαλύτερη φυσική αύξηση ανά 1.000 κατοίκους είναι ο νομός Ηρακλείου και ακολουθούν οι νομοί Δωδεκανήσων και Ξάνθης.
Τουρισμός
Με δεδομένη τη σημασία του τουρισμού ως μοχλού ανάπτυξης της χώρας, αλλά και γενικότερα για την πλειοψηφία των νομών της, ως δείκτες αξιολόγησης του τουρισμού χρησιμοποιούνται οι διανυκτερεύσεις, οι αφίξεις, η πληρότητα, ο αριθμός ξενοδοχείων και οι κλίνες τους.
Το έτος 2005 στην Ελλάδα λειτούργησαν 9.036 ξενοδοχειακά καταλύματα, ενώ τα περισσότερα βρίσκονται στο νομό Δωδ/νήσων με 10,93% και ακολουθούν οι νομοί Κυκλάδων και Αττικής. Βλέποντας τη μεταβολή στον αριθμό των ξενοδοχειακών καταλυμάτων, κατά την περίοδο 1995-2005, στο σύνολο της Ελλάδας σημειώθηκε αύξηση κατά 16,5%, ενώ από τους πέντε νομούς με τα περισσότερα ξενοδοχειακά καταλύματα, τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσίασε ο νομός Χαλκιδικής με 75% και ο νομός Κυκλάδων με 20%. (Πηγή: Γ.Γ.ΕΣΥΕ, 2007)
Ακολουθώντας τη διάκριση ανά κατηγορία ξενοδοχειακών καταλυμάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας, κατά το έτος 2005, η πλειονότητα των ξενοδοχειακών καταλυμάτων που λειτούργησαν στην Ελλάδα είναι 2 αστέρων και ανέρχονται σε 4.496 από τα οποία τα περισσότερα υπήρχαν στους νομούς Δωδ/νήσων (11,43%), Κυκλάδων, Αττικής και Χανίων. Τα ξενοδοχειακά καταλύματα 1 αστέρων ανέρχονται στα 1.729, από τα οποία τα περισσότερα υπήρχαν στους νομούς Χαλκιδικής (11,57%), Πιερίας και Κυκλάδων.
Στην τρίτη θέση βρίσκονται τα ξενοδοχειακά καταλύματα 3 αστέρων, φτάνοντας τα 1.712 στην Ελλάδα, από τα οποία τα περισσότερα υπήρχαν στους νομούς Δωδ/νήσων (12,56%), Κυκλάδων, Αττικής και Χανίων. Μετά έρχονται τα ξενοδοχειακά καταλύματα 4 αστέρων με 944, από τα οποία τα περισσότερα υπήρχαν στους νομούς Δωδ/νήσων (15,57%), Κυκλάδων και Ηρακλείου. Τέλος, στην τελευταία θέση βρίσκονται τα ξενοδοχειακά καταλύματα 5 αστέρων με μόλις 155, από τα οποία τα περισσότερα υπήρχαν στους νομούς Αττικής (16,77%), Κυκλάδων, Δωδ/νήσων και Ηρακλείου.
Για το έτος 2005 η Ελλάδα είχε 682.050 κλίνες με τις περισσότερες να τις έχει ο νομός Δωδ/νήσων (16,93%) και ακολούθησαν οι νομοί Αττικής και Ηρακλείου. Για την περίοδο 1995-2005, στο σύνολο της Ελλάδας σημειώθηκε αύξηση κατά 22,4%, ενώ από τους πέντε νομούς με τις περισσότερες κλίνες, τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσίασε ο νομός Χαλκιδικής με 64% και ο νομός Κέρκυρας με 25%.
Συνεχίζοντας τη διάκριση ανά κατηγορία ξενοδοχειακών καταλυμάτων, οι περισσότερες κλίνες υπήρχαν στα ξενοδοχειακά καταλύματα 2 αστέρων με 233.315, από τις οποίες οι περισσότερες υπήρχαν στους νομούς Δωδ/νήσων (13,23%), Αττικής, Κυκλάδων και Χανίων. Ακολουθούν οι κλίνες 4 αστέρων με 173.431, με τις περισσότερες να βρίσκονται στους νομούς Δωδ/νήσων (28,18%), Ηρακλείου και Κέρκυρας. Στην τρίτη θέση έρχονται αυτά των τριών αστέρων με 159.351 κλίνες, με τις περισσότερες να έχει ο νομός Δωδ/νήσων (14,13%) και να ακολουθούν οι νομοί Αττικής και Κέρκυρας. Έπειτα, είναι οι κλίνες 1 αστέρων με 59.065, από τις οποίες ο νομός Χαλκιδικής έχει το 12,7% και ακολουθούν Πιερίας και Ηρακλείου. Τέλος, οι λιγότερες κλίνες είναι στα 5άστερα με 56.888, από τις οποίες οι περισσότερες υπήρχαν στο νομό Αττικής (19,81%), Δωδ/νήσων και Ηρακλείου.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο δείκτης αυτός, καθώς παρατηρείται ότι η σειρά των νομών αλλάζει.
Έτσι, για το 2005 η Ελλάδα είχε 75,5 κλίνες ανά ξενοδοχειακό κατάλυμα, ενώ την πρώτη θέση κατέχει ο νομός Ηρακλείου με 119,7 και ακολουθούν οι νομοί Δωδ/νήσων και Κέρκυρας.
Σε αυτή την κατηγορία βλέπουμε ότι όσα περισσότερα αστέρια είναι το ξενοδοχειακό κατάλυμα, τόσες περισσότερες κλίνες έχει. Έτσι, τα ξενοδοχειακά καταλύματα 5 αστέρων έχουν τις περισσότερες κλίνες με ένα μέσο όρο 367 κλινών ανά ξενοδοχειακό κατάλυμα. Ακολουθούν τα 4άστερα με 183,7, τα 3άστερα με 93,1, τα 2άστερα με 51,9 και τέλος τα 1 αστέρων με 34,2.
Για το έτος 2005, στο σύνολο της Ελλάδας, σημειώθηκαν 54.017.256 διανυκτερεύσεις, από τις οποίες το 21,2% πραγματοποιήθηκαν στο νομό Δωδ/νήσου, το 11,27% στην Αττική και το 10,79% στο νομό Ηρακλείου. Ένα άλλο σημαντικό συμπέρασμα που προκύπτει επεξεργάζοντας τα δεδομένα της Ε.Σ.Υ.Ε., είναι το ποσοστό των αλλοδαπών και ημεδαπών που διανυκτερεύουν στους νομούς. Το μεγαλύτερο ποσοστό των αλλοδαπών εντοπίζεται στο νομό Ηρακλείου με 95,1%, ενώ ακολουθούν με ελάχιστη διαφορά οι νομοί Ρεθύμνης και Δωδεκανήσων.
Για το ίδιο έτος οι αφίξεις στα τουριστικά καταλύματα (πίνακας 14) φτάσανε τις 13.075.771 στην Ελλάδα, από τις οποίες οι περισσότερες πραγματοποιήθηκαν στο νομό Αττικής με 21,73%, Δωδ/νήσου και Θεσ/νίκης. Το 54,6% των αφίξεων στην Ελλάδα προέρχεται από αλλοδαπούς. Το μεγαλύτερο ποσοστό αφίξεων των αλλοδαπών σημειώθηκε στο νομό Ηρακλείου (86,5%), ενώ ακολουθούν οι νομοί Δωδ/νήσων και Ρεθύμνης.
Εξετάζοντας το δείκτη διανυκτερεύσεις προς αφίξεις, εξάγουμε ενδιαφέροντα συμπεράσματα, σχετικά με τον αριθμό ημερών που διανυκτερεύει ανά μέσο όρο ο κάθε επισκέπτης. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα ο επισκέπτης, ανά μέσο όρο πραγματοποιεί 4,1 διανυκτερεύσεις, ενώ τις περισσότερες διανυκτερεύσεις ανά άφιξη, έχει ο νομός Ρεθύμνης και ακολουθούν οι νομοί Κέρκυρας και Δωδ/νήσων.
Αξιοσημείωτη είναι η διαφοροποίηση μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών, όσον αφορά τον αριθμό διανυκτερεύσεων προς αφίξεις. Έτσι, κατά μέσο όρο, στο σύνολο της Ελλάδας, ο ημεδαπός επισκέπτης πραγματοποιεί 2,4 διανυκτερεύσεις, ενώ ο αλλοδαπός 5,6. Τις περισσότερες διανυκτερεύσεις προς αφίξεις ως προς τους ημεδαπούς, κατέχουν οι νομοί Δωδ/νήσου και Κέρκυρας με 4,3. Ως προς τους αλλοδαπούς, τις περισσότερες διανυκτερεύσεις προς αφίξεις έχει ο νομός Ρεθύμνης με 9,1 και ακολουθούν οι νομοί Κέρκυρας και Λέσβου.
