Την ανησυχία τους για την εκδήλωση ισχυρών διαστημικών καταιγίδων, των χειρότερων των τελευταίων 50 χρόνων, οι οποίες μπορούν να σαρώσουν τις τηλεπικοινωνίες στη Γη, αφού απειλούν το Γεωγραφικό Σύστημα Προσδιορισμού Θέσης – γνωστό ως GPS – και τα συστήματα μεταφοράς ενέργειας εκφράζουν οι επιστήμονες.
Μήπως αναρωτιέστε γιατί δεν θυμάστε ή γιατί δεν έχετε διαβάσει για την επιδείνωση του διαστημικού καιρού προ πεντηκονταετίας. Απλώς γιατί η εισροή της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή στη δεκαετία του 50 ήταν μηδαμινή σε σχέση με την εποχή που διανύουμε.
Ομως και τότε επιστήμονες και απλοί άνθρωποι είχαν διαπιστώσει τις επιπτώσεις των διαστημικών καταιγίδων, που προέρχονται από τις εκρήξεις στον Ηλιο, αφού το Βόρειο Σέλλας, το πιο απτό αποτέλεσμα της ηλιακής δραστηριότητας, είχε εμφανιστεί μέχρι το Μεξικό.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες του Εθνικού Κέντρου Έρευνας της Ατμόσφαιρας (NCAR) των ΗΠΑ, σήμερα ο Ηλιος εμφανίζει μια εκπληκτική ηρεμία. Όπως ακριβώς η ηρεμία πριν από την καταιγίδα. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει ότι αναμένονται ηλιακές καταιγίδες οι οποίες θα αποτελέσουν το πιο έντονο ηλιακό μέγιστο, δηλαδή την αποκορύφωση της δραστηριότητας του Ηλιου, των τελευταίων πενήντα ετών.
«Ο επόμενος ηλιακός κύκλος θα είναι από 30% έως 50% σφοδρότερος σε σχέση με τον προηγούμενο», σχολιάζει η Μ. Ντικπάτι. Ετσι, τα επόμενα χρόνια θα παρατηρηθεί μια έξαρση της ηλιακής δραστηριότητας, η οποία θα αποτελέσει τη δεύτερη σε μέγεθος και σφοδρότητα δραστηριότητα στην ιστορία του ηλιακού μέγιστου από το 1958. Τότε συνέβη ένα ηλιακό μέγιστο. Η διαστημική εποχή ξεκινούσε: Το Sputnik προωθήθηκε τον Οκτώβριο του 1957 και ο Explorer 1 (ο πρώτος αμερικανικός δορυφόρος) τον Ιανουάριο του 1958. Εκείνη την εποχή δεν ήταν δυνατή η πρόβλεψη ενός ηλιακού μέγιστου. Παρόλα αυτά, έγινε αντιληπτό από όλο τον κόσμο ότι κάτι διαφορετικό επρόκειτο να συμβεί, καθώς το Βόρειο Σέλλας εμφανίστηκε στο Μεξικό τρεις φορές.
Ενα παρόμοιο ηλιακό μέγιστο θα γίνει αντιληπτό και αυτή φορά από την επίδραση που θα έχει στην κινητή τηλεφωνία, στο σύστημα εντοπισμού θέσης GPS, στους μετεωρολογικούς δορυφόρους ακόμη και στις τραπεζικές συναλλαγές. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι σφοδρές ηλιακές καταιγίδες θα εμφανιστούν το 2010 ή το 2011. «Οσο περισσότερο η κοινωνία μας γίνεται εξαρτώμενη από την τεχνολογία, όλο και περισσότερο γίνεται τρωτή στο διαστημικό καιρό» επισημαίνει ο Ντ. Τζόνσον, διευθυντής της αμερικανικής Εθνικής Υπηρεσίας Καιρού. Οι δέκτες του GPS χρησιμοποιούνται ευρέως τα τελευταία χρόνια, αξιοποιώντας τα δορυφορικά σήματα στην πλοήγηση αεροπλάνων, πλοίων και αυτοκινήτων και στα κινητά.
Ακόμη και οι τράπεζες χρησιμοποιούν το σύστημα για να συγχρονίσουν τις μεταφορές χρημάτων. Ετσι, ο διαστημικός καιρός μπορεί να έχει επιπτώσεις σε όλους, μέχρι και στο πορτοφόλι μας. Παράδειγμα αποτελεί μια απροσδόκητη έκλαμψη στην επιφάνεια του Ηλιου που σημειώθηκε στις 6 Δεκεμβρίου της περασμένης χρονιάς και είχε επιπτώσεις σε κάθε δέκτη GPS στη φωτισμένη πλευρά της Gης. «Μερικοί δέκτες είχαν μια μείωση της ακρίβειας, ενώ άλλοι έχασαν παντελώς τη δυνατότητα προσδιορισμού θέσης», λέει ο Τζόνσον. Εάν η δραστηριότητα του Ηλιου αποκορυφωθεί, το GPS θα μπορούσε να επηρεαστεί σοβαρά, αναφέρουν οι ερευνητές.
Και η προστασία του συστήματος δεν είναι διόλου απλή υπόθεση, εξηγεί ο Πολ Κίντνερ, καθηγητής εφαρμοσμένης ηλεκτρομηχανικής στο πανεπιστήμιο του Κορνέλ, που εξέτασε το γεγονός του Δεκεμβρίου.
«Υπάρχουν δυο τρόποι να προστατευθεί το σύστημα, όμως και οι δύο είναι πολύ ακριβοί. Είτε να αλλάξουμε όλες τις κεραίες του GPS για να προστατευτούν από τα ηλιακά σήματα, είτε να αντικαταστήσουμε όλους τους δορυφόρους του GPS με άλλους που μεταδίδουν ισχυρότερο σήμα», λέει ο ίδιος.
Ομως εκτός από το σύστημα GPS η ηλιακή έκλαμψη του Δεκεμβρίου προκάλεσε απροσδόκητα φορτία στο ηλεκτρικό δίκτυο. «Τα αποτελέσματα ήταν εντονότερα και πιο διαδεδομένα απ ό,τι αναμέναμε» λέει ο Κίντνερ. «Από τη συγκεκριμένε ηλιακή έκλαμψη παράχθηκε 10 φορές περισσότερος ραδιοφωνικός θόρυβος από την θερμική ακτινοβολία σε σχέση με οποιεσδήποτε άλλες είχαν καταγραφεί στο παρελθόν.
