Αδύναμος στην… τσέπη, αδύναμος και στις πανελλαδικές εξετάσεις; Σίγουρα όχι. Ομως είναι δεδομένο ότι το άκρως ανταγωνιστικό σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων βοηθά εκείνους τους μαθητές, οι γονείς των οποίων μπορούν να διαθέσουν μεγάλα κονδύλια για την εκπαίδευση των παιδιών τους. Αυτοί αποκτούν ένα πλεονέκτημα σε σχέση με τους μη έχοντες, όπως αποδεικνύει η έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ για τις εκπαιδευτικές ανισότητες που παρατηρούνται στις τοπικές κοινωνίες. Συνολικά οι ελληνικές οικογένειες κατ’ έτος δαπανούν σχεδόν 4.371,4 εκατ. ευρώ στην εκπαίδευση, εκ των οποίων τα 1.345,9 εκατ. ευρώ για τις σπουδές των παιδιών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, δηλαδή εκεί όπου κορυφώνεται η προσπάθεια των μαθητών να εισαχθούν στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ.
Ανέβηκε το επίπεδο
Από την άλλη, παρά τα παράπονα περί… αποκλεισμού υποψηφίων μετά την καθιέρωση της βάσης του 10, τελικά η βαθμολογική βάση βοήθησε να ανέβει το επίπεδο των πανελλαδικών εξετάσεων, αφού αυξήθηκε ο μέσος όρος των μορίων των υποψηφίων. Αντιστοιχούσε σε μέσο βαθμό πρόσβασης κοντά στο 10,5 και πέρυσι αυξήθηκε κατά μία μονάδα, κοντά στο 11,5 με άριστα το 20.
Ειδικότερα, οι περιοχές με τη μεγαλύτερη αποτυχία στις κρίσιμες πανελλαδικές εξετάσεις ήταν εκείνες που παρουσιάζουν οικονομική ύφεση και υψηλή ανεργία και αποτελούν τις «γκρίζες ζώνες» της εκπαίδευσης. Μεταξύ αυτών είναι οι νομοί Ροδόπης, Ξάνθης και Ευρυτανίας, οι οποίοι συγκεντρώνουν πανελλαδικώς τα χαμηλότερα ποσοστά εισαγωγής των νέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η έρευνα παρουσιάστηκε χθες σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον Πειραιά, παρουσία της υπουργού Παιδείας κ. Μαριέττας Γιαννάκου, του νομάρχη Πειραιά κ. Ιωάννη Μίχα και του προέδρου της ΓΣΕΕ κ. Γιάννη Παναγόπουλου. «Οι εκπαιδευτικές ανισότητες σε επίπεδο γεωγραφικό καταδεικνύουν άνιση ανάπτυξη και το αδιέξοδο στο οποίο σταδιακά εγκλωβίζεται η ελληνική κοινωνία» υπογράμμισε ο κ. Παναγόπουλος.
Η ΓΣΕΕ, όπως συνέβη και με την αντίστοιχη περυσινή έρευνα του ΚΑΝΕΠ, επανέφερε την πρόταση για ειδικά μέτρα στήριξης των περιοχών που συγκεντρώνουν τα χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, παρά το γεγονός ότι κάθε χρόνο δαπανούν υπέρογκα ποσά για την αγορά εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Πρόκειται για τους νομούς Ροδόπης, Ξάνθης, Ευρυτανίας, Χαλκιδικής, Κέρκυρας, Ρεθύμνου, Κεφαλονιάς, Φλώρινας, Γρεβενών, Φωκίδας, Καστοριάς, Πειραιώς, Ημαθίας και Ηρακλείου. Βέβαια, από την πλευρά του υπουργείου Παιδείας η πρόταση έχει απορριφθεί.
Ποσοστά επιτυχίας
Ταυτόχρονα, οι νέοι από αστικά κέντρα και από αγροτικές και νησιωτικές περιοχές είναι εκείνοι που καταφέρνουν να ανεβούν στην κορυφή της εκπαιδευτικής πυραμίδας. Τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση συγκεντρώνουν οι δήμοι στα βόρεια προάστια της Αθήνας και ο νομός Χίου και ακολουθούν οι νομοί Λάρισας, Τρικάλων και Καρδίτσας. Πάντως, οι υποψήφιοι έχουν αυξήσει την προσπάθειά τους να εισαχθούν σε κάποιο ΑΕΙ και ΤΕΙ, και σε αυτό συνέβαλε η καθιέρωση της βαθμολογικής βάσης του 10 από τις πανελλαδικές εξετάσεις του 2006. Χαρακτηριστικά, στις πανελλαδικές εξετάσεις του 2004 ο μέσος όρος των μορίων των 88.485 υποψηφίων ήταν 10.737 μόρια, στις εξετάσεις του 2005 (με 89.217 υποψηφίους) ο μέσος όρος ήταν 10.443 μόρια, ενώ στις εξετάσεις του 2006 ο μέσος όρος των 93.088 υποψηφίων ήταν 11.402 μόρια. Γεγονός που δείχνει μεγαλύτερη προσπάθεια εκ μέρους των υποψηφίων.
Η απειλή της φτώχειας
Φτωχικά, χωρίς προοπτικές ζει η πλειονότητα όσων δεν καταφέρνουν να ολοκληρώσουν τουλάχιστον το γυμνάσιο. Οπως δείχνει η έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ το 83,7% όσων είναι αναλφάβητοι, έχουν τελειώσει μερικές τάξεις δημοτικού, ή έχουν φθάσει έως και το γυμνάσιο είναι φτωχοί. Δηλαδή, διαβιούν με πενιχρά εισοδήματα που δεν ξεπερνούν το 60% του μέσου εισοδήματος του Ελληνα, που είναι το όριο φτώχειας. Οι αριθμοί αποτυπώνουν μία κατάσταση, η οποία στην πράξη είναι ακόμη πιο σκληρή:
– Οι πιο εύποροι που έχουν τελειώσει κατ’ ανώτερο επίπεδο υποχρεωτική εκπαίδευση είναι 0,7 φορές περισσότεροι από τους αντίστοιχους φτωχούς.
– Το 54,2% αυτών που δεν έχουν πάει καθόλου σχολείο απειλείται από φτώχεια.
– Οσο μεγαλώνει το εκπαιδευτικό επίπεδο τόσο μειώνονται όσοι ζουν με εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας. Ενδεικτικά, από όσους έχουν πτυχίο πανεπιστημίου το 4,2% είναι φτωχοί και το 95,8% όχι.
– Οι εύποροι που έχουν και μεταπτυχιακό τίτλο είναι 24 φορές περισσότεροι από εκείνους που ναι μεν έχουν μεταπτυχιακό αλλά τα εισοδήματά τους είναι ελάχιστα και κάτω από το όριο φτώχειας. Δηλαδή, από όσους έχουν μεταπτυχιακό μόνο το 1,4% είναι φτωχοί και το 98,6% πιο εύποροι.
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 11/5/07
