5 ΙΟΥΝΗ- ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Η 5η Ιουνίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ημέρα γιορτής αλλά ως αφετηρία προβληματισμού και δράσης όλων μας για τη μείωση των ρυθμών επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες.
Οι κοινωνικές ανησυχίες και οι αντιδράσεις, η ενεργός συμμετοχή των πολιτών, αποτελούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις και τους μοχλούς κίνησης χωρίς τους οποίους δεν είναι δυνατή η χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής και προγραμμάτων περιβαλλοντικής προστασίας. Οποιαδήποτε πολιτική δε μπορεί να έχει αποτέλεσμα, αν δεν βοηθήσουμε όλοι μας να προστατευθεί το περιβάλλον. Απαιτείται η συμβολή της Πολιτείας, των κοινωνικών φορέων, των επιχειρήσεων, της επιστημονικής κοινότητας αλλά και καθενός πολίτη χωριστά.
Στον τομέα του περιβάλλοντος η Ελλάδα σε επίπεδο ΕΕ χρειάζεται να κάνει πολλά βήματα ακόμη για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών. Έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό οδηγιών που δεν υλοποιούμε και δεν εφαρμόζουμε, ούτε τις ενσωματώνουμε στη νομοθεσία. Οι δεσμεύσεις της χώρας μας, που απορρέουν από το Πρωτόκολλο του Κιότο για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, δεν υλοποιούνται πλήρως ενώ τα ποσοστά εκπομπών των αερίων αυτών συνεχώς αυξάνονται με προφανείς κινδύνους για το περιβάλλον και την υγεία των πολιτών. Επιβάλλονται τεράστια πρόστιμα, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονται στους Έλληνες πολίτες ενώ υπάρχει καθυστέρηση στην απορρόφηση των κονδυλίων για το περιβάλλον . Η Ελλάδα συχνά δεν εφαρμόζει τις προδιαγραφές της Ε.Ε. για τα ανώτατα όρια ρύπων γι αυτό και έχει παραπεμφθεί πολλές φορές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Οι προειδοποιήσεις του αρμοδίου επιτρόπου κ. Δήμα και των οργάνων της Ε.Ε. πυκνώνουν συνεχώς και η Ελλάδα απειλείται σε πλήθος περιπτώσεων με παραπομπή στο ευρωπαϊκό δικαστήριο και με μεγάλα πρόστιμα.
Για μας, για το ΠΑ.ΣΟ.Κ., το περιβάλλον είναι δημόσιο αγαθό και βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών μας επιλογών. Η προστασία του και η αειφόρος ανάπτυξη είναι σύμφωνα με το Πρόγραμμά μας βασική συνιστώσα της πολιτικής μας και συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας. Είναι άξονας του προγράμματός μας για την ανάπτυξη της οικονομίας, του τουρισμού και του αγροτικού τομέα. Είναι ταυτόχρονα η υποχρέωση της πολιτείας για καλύτερη ποιότητα ζωής προς τους πολίτες και ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενεές. Πρέπει να γίνει σε όλους αντιληπτό ότι η διατήρηση του περιβάλλοντος στην κατάσταση που το βρήκαμε, όπως επίσης και η βελτίωση του είναι θέμα ζωτικής σημασίας για την καλή διαβίωση του ανθρώπου. Πρέπει να καλλιεργηθεί σε όλους η περιβαλλοντική συνείδηση και να αναπτυχθούν οι πρωτοβουλίες εκείνες που κρίνονται αναγκαίες. Καμία πολιτική για το περιβάλλον δε μπορεί να επιτύχει αν δεν υπάρχει ταυτόχρονα η αφύπνιση της περιβαλλοντικής συνείδησης και η δραστηριοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Κρίνεται απαραίτητη η ανάδειξη της περιβαλλοντικής συνιστώσας της αειφόρου ανάπτυξης ως ισότιμης με την οικονομική και κοινωνική συνιστώσα, με στόχο τη διασφάλιση της μεγιστοποίησης του συνολικού κοινωνικού οφέλους. Μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, εξοικονόμηση ενέργειας στον κτιριακό τομέα, μείωση της σπατάλης στη χρήση του νερού, διπλασιασμό της ανακύκλωσης, μείωση πάνω από το μισό του όγκου των απορριμμάτων που οδηγούνται για ταφή σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση είναι μερικά μόνο από όσα μπορούμε να κάνουμε. Η πολιτική μας για το περιβάλλον, ο νέος ενεργειακός σχεδιασμός και η πολιτική μας για τις μεταφορές, αποτελούν τους τρεις πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης, που θα δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και θα προστατεύει το περιβάλλον. Μόνο αν συνδυάσουμε το περιβάλλον, την ενέργεια και τις μεταφορές θα οδηγηθούμε σε μια “πράσινη οικονομία” και θα μπορέσουμε να συμβάλουμε αποτελεσματικά στην κρίσιμη παγκόσμια προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Στην Πρώτη Παγκόσμια Διάσκεψη για το Περιβάλλον, το 1972, στη Στοκχόλμη, που διοργανώθηκε με την ευθύνη του OΗΕ, καθιερώθηκε και ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας για το Περιβάλλον στις 5 Ιουνίου κάθε έτους. Τριάντα πέντε χρόνια μετά την πρώτη αυτή διάσκεψη για το περιβάλλον και δέκα χρόνια μετά τη διάσκεψη του Ρίο (1992) που έθεσε τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, η διάσκεψη του Γιοχάνεσμπουργκ(2002) έδειξε ότι δεν υπάρχει επόμενο βήμα, τουλάχιστον στο ορατό μέλλον, αν δεν λάβουμε σοβαρά υπόψη αυτό που αποτελεί, πλέον, κοινή συνείδηση: Ότι το μέλλον της ανθρωπότητας είναι άμεσα συνυφασμένο με το μέλλον του περιβάλλοντος καθώς και ότι το ανθρώπινο είδος για να επιβιώσει στο εγγύς μέλλον πρέπει να προστατεύσει το περιβάλλον και να διασφαλίσει τη βιώσιμη ανάπτυξη προς το συμφέρον όλων μας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος είναι φέτος αφιερωμένη στο κεφαλαιώδες ζήτημα της μεταβολής του κλίματος της Γης και ιδιαίτερα της υπερθέρμανσης του πλανήτη με συνεπακόλουθα το λιώσιμο των πάγων στους πόλους και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Η αλλαγή του κλίματος είναι η μεγαλύτερη περιβαλλοντική πρόκληση τη οποία αντιμετωπίζει ο πλανήτης.
Διανύουμε μια δύσκολη εποχή για την ανθρωπότητα. Η χρήση των ορυκτών καυσίμων και η καταστροφή των δασών οδηγεί σε αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της Γης και αλλαγή του κλίματος, με ρυθμούς ταχύτερους από αυτούς που απαιτούνται για την προσαρμογή όλων των έμβιων όντων και των οικοσυστημάτων στις νέες συνθήκες. Τα στοιχεία που συγκεντρώνονται στις υπηρεσίες της ΕΕ όπως είναι η Eurostat και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος είναι ανησυχητικά. Η τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα ήταν η θερμότερη που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη ενώ προβλέπεται ότι η θερμοκρασία του πλανήτη αναμένεται να αυξηθεί κατά 1°-6° C μέχρι το 2100. Ορισμένες περιοχές της Βόρειας Ευρώπης πλήττονται κάθε χειμώνα από πρωτοφανείς βροχοπτώσεις και πλημμύρες, ενώ η νότια Ευρώπη γνωρίζει μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας. Τα μακροχρόνια αποτελέσματα μιας τέτοιας μεταβολής είναι μη – αντιστρεπτά και θα προκαλέσουν την άμεση ή έμμεση καταστροφή πολλών φυσικών, αγροτικών, τεχνιτών και κοινωνικών συστημάτων. Καθώς τα αποθέματα πετρελαίου λιγοστεύουν η προστασία του περιβάλλοντος στέκει αντιμέτωπη με τα οικονομικά συμφέροντα των ανεπτυγμένων κρατών και τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης ορισμένων κρατών μέσου και χαμηλού εισοδήματος.
Η ανάπτυξη, ωστόσο, φέρνει την πραγματική βελτίωση της ποιότητας ζωής μόνον όταν γίνεται με σεβασμό στο περιβάλλον.
Η προστασία του περιβάλλοντος είναι πρωτίστως ζήτημα πολιτικών επιλογών, καθώς οι σημαντικές αποφάσεις για το μέλλον του πλανήτη δε λαμβάνονται πλέον σε τοπικό επίπεδο, αλλά στο πλαίσιο εθνικών, περιφερειακών και διεθνών οργανισμών και κέντρων λήψης αποφάσεων, όπως οι εθνικές κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), τα διεθνή φόρα και συμβάσεις. Θα πρέπει όμως να έχουμε δυνατότητα επιλογών που συνδυάζουν την προστασία του περιβάλλοντος με την αειφόρο ανάπτυξη
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ήδη από το 1982 έχει αναπτύξει περιβαλλοντική δράση και με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναβαθμίσει τη δράση αυτή σε επίπεδο επίσημης πολιτικής. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ συνέχισε στην κατεύθυνση αυτή, με την ενσωμάτωση της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης στους στόχους της ΕΕ και με την ανάδειξη του υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος σε μια από τις απόλυτες προτεραιότητές της.
Η ΕΕ έχει θεσπίσει αυστηρό θεσμικό – νομοθετικό πλαίσιο, με εφαρμογή σε όλα τα κράτη – μέλη. Επίσης, καταβάλλει μία μεγάλη προσπάθεια για ενημέρωση σε θέματα περιβαλλοντικής ευθύνης και ευαισθητοποίησης, ενώ χρηματοδοτεί δράσεις που αποσκοπούν στην ολοκληρωμένη διαχείριση και προστασία του Περιβάλλοντος, τόσο εντός όσο και εκτός των κρατών – μελών. Σημαντική θεωρείται η ενσωμάτωση στην περιβαλλοντική πολιτική βασικών αρχών, όπως η αρχή της πρόληψης της ρύπανσης, η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και η αρχή της ισότητας και της συνευθύνης . Η ΕΕ ηγείται της καταπολέμησης της αλλαγής του κλίματος και απαιτεί από τις ΗΠΑ και άλλες κύριες ρυπαίνουσες χώρες να δεσμευθούν για τον περιορισμό του επιπέδου των αερίων του θερμοκηπίου. Επίσης έχει ήδη στραφεί προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και τα εναλλακτικά καύσιμα και έχει διαδραματίσει ιδιαίτερα ενεργό ρόλο όσον αφορά στην ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στις πολιτικές της. Έχει κατανοήσει ότι απαιτούνται νέες πολιτικές και δράσεις αντιμετώπισής τους που θα εστιάζουν στην πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση των δυσμενών συνεπειών που προκύπτουν από την αλόγιστη ανάπτυξη και τη συνεχή επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Η ΕΕ ήταν από τους βασικούς υποστηριχτές της υπογραφής της συνθήκης του Κιότο που έχει σαν κύριο στόχο την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την καθιέρωση όρων παραγωγής που να μην επιβαρύνουν το περιβάλλον. Αντίθετα άλλες μεγάλες παραγωγοί χώρες δεν δέχθηκαν να προσυπογράψουν τη συνθήκη, βάζοντας τα συμφέροντα των βιομηχανιών τους πάνω από το γενικό παγκόσμιο συμφέρον που είναι η προστασία του περιβάλλοντος.
Κατά τα τελευταία έτη, οι χώρες της Ευρώπης συμμετείχαν στην εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της αλλαγής του κλίματος. Η εκστρατεία με τίτλο «Η αλλαγή του κλίματος εξαρτάται από σένα» απευθύνεται στους πολίτες προκειμένου να τους πείσει ότι μικρές αλλαγές στις καθημερινές τους συνήθειες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος. Απαιτείται σφαιρική δέσμευση, ισχυρή νομοθεσία της ΕΕ απευθυνόμενη σε όλους τους κύριους ρυπαίνοντες και συμβολή των πολιτών μέσω της αλλαγής των συνηθειών τους(π.χ. αποφυγή ρύπανσης, ανακύκλωση, περπάτημα).
Σήμερα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται συζήτηση για τα σοβαρά και επείγοντα ζητήματα που αφορούν στο μέλλον του πλανήτη, μέσα από την προοπτική της αειφόρου ανάπτυξης, ενός επιθυμητού μοντέλου ανάπτυξης που στοχεύει στη συλλογική ευημερία των παρόντων γενεών, με κοινωνική δικαιοσύνη και προστασία του περιβάλλοντος, χωρίς να υποσκάπτεται η δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ζήσουν σε έναν κόσμο με ποιότητα ζωής και επαρκείς πόρους.
Ας μην ξεχνάμε ποτέ τη βασική αρχή ότι αειφόρος ανάπτυξη θεωρείται εκείνη, που ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενιάς χωρίς να υπονομεύεται η δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες.
Οι κοινωνικές ανησυχίες και οι αντιδράσεις, η ενεργός συμμετοχή των πολιτών, αποτελούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις και τους μοχλούς κίνησης χωρίς τους οποίους δεν είναι δυνατή η χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής και προγραμμάτων περιβαλλοντικής προστασίας. Οποιαδήποτε πολιτική δε μπορεί να έχει αποτέλεσμα, αν δεν βοηθήσουμε όλοι μας να προστατευθεί το περιβάλλον. Απαιτείται η συμβολή της Πολιτείας, των κοινωνικών φορέων, των επιχειρήσεων, της επιστημονικής κοινότητας αλλά και καθενός πολίτη χωριστά.
Στον τομέα του περιβάλλοντος η Ελλάδα σε επίπεδο ΕΕ χρειάζεται να κάνει πολλά βήματα ακόμη για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών. Έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό οδηγιών που δεν υλοποιούμε και δεν εφαρμόζουμε, ούτε τις ενσωματώνουμε στη νομοθεσία. Οι δεσμεύσεις της χώρας μας, που απορρέουν από το Πρωτόκολλο του Κιότο για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, δεν υλοποιούνται πλήρως ενώ τα ποσοστά εκπομπών των αερίων αυτών συνεχώς αυξάνονται με προφανείς κινδύνους για το περιβάλλον και την υγεία των πολιτών. Επιβάλλονται τεράστια πρόστιμα, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονται στους Έλληνες πολίτες ενώ υπάρχει καθυστέρηση στην απορρόφηση των κονδυλίων για το περιβάλλον . Η Ελλάδα συχνά δεν εφαρμόζει τις προδιαγραφές της Ε.Ε. για τα ανώτατα όρια ρύπων γι αυτό και έχει παραπεμφθεί πολλές φορές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Οι προειδοποιήσεις του αρμοδίου επιτρόπου κ. Δήμα και των οργάνων της Ε.Ε. πυκνώνουν συνεχώς και η Ελλάδα απειλείται σε πλήθος περιπτώσεων με παραπομπή στο ευρωπαϊκό δικαστήριο και με μεγάλα πρόστιμα.
Για μας, για το ΠΑ.ΣΟ.Κ., το περιβάλλον είναι δημόσιο αγαθό και βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών μας επιλογών. Η προστασία του και η αειφόρος ανάπτυξη είναι σύμφωνα με το Πρόγραμμά μας βασική συνιστώσα της πολιτικής μας και συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας. Είναι άξονας του προγράμματός μας για την ανάπτυξη της οικονομίας, του τουρισμού και του αγροτικού τομέα. Είναι ταυτόχρονα η υποχρέωση της πολιτείας για καλύτερη ποιότητα ζωής προς τους πολίτες και ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενεές. Πρέπει να γίνει σε όλους αντιληπτό ότι η διατήρηση του περιβάλλοντος στην κατάσταση που το βρήκαμε, όπως επίσης και η βελτίωση του είναι θέμα ζωτικής σημασίας για την καλή διαβίωση του ανθρώπου. Πρέπει να καλλιεργηθεί σε όλους η περιβαλλοντική συνείδηση και να αναπτυχθούν οι πρωτοβουλίες εκείνες που κρίνονται αναγκαίες. Καμία πολιτική για το περιβάλλον δε μπορεί να επιτύχει αν δεν υπάρχει ταυτόχρονα η αφύπνιση της περιβαλλοντικής συνείδησης και η δραστηριοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Κρίνεται απαραίτητη η ανάδειξη της περιβαλλοντικής συνιστώσας της αειφόρου ανάπτυξης ως ισότιμης με την οικονομική και κοινωνική συνιστώσα, με στόχο τη διασφάλιση της μεγιστοποίησης του συνολικού κοινωνικού οφέλους. Μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου, εξοικονόμηση ενέργειας στον κτιριακό τομέα, μείωση της σπατάλης στη χρήση του νερού, διπλασιασμό της ανακύκλωσης, μείωση πάνω από το μισό του όγκου των απορριμμάτων που οδηγούνται για ταφή σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση είναι μερικά μόνο από όσα μπορούμε να κάνουμε. Η πολιτική μας για το περιβάλλον, ο νέος ενεργειακός σχεδιασμός και η πολιτική μας για τις μεταφορές, αποτελούν τους τρεις πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης, που θα δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και θα προστατεύει το περιβάλλον. Μόνο αν συνδυάσουμε το περιβάλλον, την ενέργεια και τις μεταφορές θα οδηγηθούμε σε μια “πράσινη οικονομία” και θα μπορέσουμε να συμβάλουμε αποτελεσματικά στην κρίσιμη παγκόσμια προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Στην Πρώτη Παγκόσμια Διάσκεψη για το Περιβάλλον, το 1972, στη Στοκχόλμη, που διοργανώθηκε με την ευθύνη του OΗΕ, καθιερώθηκε και ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας για το Περιβάλλον στις 5 Ιουνίου κάθε έτους. Τριάντα πέντε χρόνια μετά την πρώτη αυτή διάσκεψη για το περιβάλλον και δέκα χρόνια μετά τη διάσκεψη του Ρίο (1992) που έθεσε τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, η διάσκεψη του Γιοχάνεσμπουργκ(2002) έδειξε ότι δεν υπάρχει επόμενο βήμα, τουλάχιστον στο ορατό μέλλον, αν δεν λάβουμε σοβαρά υπόψη αυτό που αποτελεί, πλέον, κοινή συνείδηση: Ότι το μέλλον της ανθρωπότητας είναι άμεσα συνυφασμένο με το μέλλον του περιβάλλοντος καθώς και ότι το ανθρώπινο είδος για να επιβιώσει στο εγγύς μέλλον πρέπει να προστατεύσει το περιβάλλον και να διασφαλίσει τη βιώσιμη ανάπτυξη προς το συμφέρον όλων μας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος είναι φέτος αφιερωμένη στο κεφαλαιώδες ζήτημα της μεταβολής του κλίματος της Γης και ιδιαίτερα της υπερθέρμανσης του πλανήτη με συνεπακόλουθα το λιώσιμο των πάγων στους πόλους και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Η αλλαγή του κλίματος είναι η μεγαλύτερη περιβαλλοντική πρόκληση τη οποία αντιμετωπίζει ο πλανήτης.
Διανύουμε μια δύσκολη εποχή για την ανθρωπότητα. Η χρήση των ορυκτών καυσίμων και η καταστροφή των δασών οδηγεί σε αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της Γης και αλλαγή του κλίματος, με ρυθμούς ταχύτερους από αυτούς που απαιτούνται για την προσαρμογή όλων των έμβιων όντων και των οικοσυστημάτων στις νέες συνθήκες. Τα στοιχεία που συγκεντρώνονται στις υπηρεσίες της ΕΕ όπως είναι η Eurostat και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος είναι ανησυχητικά. Η τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα ήταν η θερμότερη που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη ενώ προβλέπεται ότι η θερμοκρασία του πλανήτη αναμένεται να αυξηθεί κατά 1°-6° C μέχρι το 2100. Ορισμένες περιοχές της Βόρειας Ευρώπης πλήττονται κάθε χειμώνα από πρωτοφανείς βροχοπτώσεις και πλημμύρες, ενώ η νότια Ευρώπη γνωρίζει μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας. Τα μακροχρόνια αποτελέσματα μιας τέτοιας μεταβολής είναι μη – αντιστρεπτά και θα προκαλέσουν την άμεση ή έμμεση καταστροφή πολλών φυσικών, αγροτικών, τεχνιτών και κοινωνικών συστημάτων. Καθώς τα αποθέματα πετρελαίου λιγοστεύουν η προστασία του περιβάλλοντος στέκει αντιμέτωπη με τα οικονομικά συμφέροντα των ανεπτυγμένων κρατών και τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης ορισμένων κρατών μέσου και χαμηλού εισοδήματος.
Η ανάπτυξη, ωστόσο, φέρνει την πραγματική βελτίωση της ποιότητας ζωής μόνον όταν γίνεται με σεβασμό στο περιβάλλον.
Η προστασία του περιβάλλοντος είναι πρωτίστως ζήτημα πολιτικών επιλογών, καθώς οι σημαντικές αποφάσεις για το μέλλον του πλανήτη δε λαμβάνονται πλέον σε τοπικό επίπεδο, αλλά στο πλαίσιο εθνικών, περιφερειακών και διεθνών οργανισμών και κέντρων λήψης αποφάσεων, όπως οι εθνικές κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), τα διεθνή φόρα και συμβάσεις. Θα πρέπει όμως να έχουμε δυνατότητα επιλογών που συνδυάζουν την προστασία του περιβάλλοντος με την αειφόρο ανάπτυξη
Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ήδη από το 1982 έχει αναπτύξει περιβαλλοντική δράση και με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναβαθμίσει τη δράση αυτή σε επίπεδο επίσημης πολιτικής. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ συνέχισε στην κατεύθυνση αυτή, με την ενσωμάτωση της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης στους στόχους της ΕΕ και με την ανάδειξη του υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος σε μια από τις απόλυτες προτεραιότητές της.
Η ΕΕ έχει θεσπίσει αυστηρό θεσμικό – νομοθετικό πλαίσιο, με εφαρμογή σε όλα τα κράτη – μέλη. Επίσης, καταβάλλει μία μεγάλη προσπάθεια για ενημέρωση σε θέματα περιβαλλοντικής ευθύνης και ευαισθητοποίησης, ενώ χρηματοδοτεί δράσεις που αποσκοπούν στην ολοκληρωμένη διαχείριση και προστασία του Περιβάλλοντος, τόσο εντός όσο και εκτός των κρατών – μελών. Σημαντική θεωρείται η ενσωμάτωση στην περιβαλλοντική πολιτική βασικών αρχών, όπως η αρχή της πρόληψης της ρύπανσης, η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και η αρχή της ισότητας και της συνευθύνης . Η ΕΕ ηγείται της καταπολέμησης της αλλαγής του κλίματος και απαιτεί από τις ΗΠΑ και άλλες κύριες ρυπαίνουσες χώρες να δεσμευθούν για τον περιορισμό του επιπέδου των αερίων του θερμοκηπίου. Επίσης έχει ήδη στραφεί προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και τα εναλλακτικά καύσιμα και έχει διαδραματίσει ιδιαίτερα ενεργό ρόλο όσον αφορά στην ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στις πολιτικές της. Έχει κατανοήσει ότι απαιτούνται νέες πολιτικές και δράσεις αντιμετώπισής τους που θα εστιάζουν στην πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση των δυσμενών συνεπειών που προκύπτουν από την αλόγιστη ανάπτυξη και τη συνεχή επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Η ΕΕ ήταν από τους βασικούς υποστηριχτές της υπογραφής της συνθήκης του Κιότο που έχει σαν κύριο στόχο την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την καθιέρωση όρων παραγωγής που να μην επιβαρύνουν το περιβάλλον. Αντίθετα άλλες μεγάλες παραγωγοί χώρες δεν δέχθηκαν να προσυπογράψουν τη συνθήκη, βάζοντας τα συμφέροντα των βιομηχανιών τους πάνω από το γενικό παγκόσμιο συμφέρον που είναι η προστασία του περιβάλλοντος.
Κατά τα τελευταία έτη, οι χώρες της Ευρώπης συμμετείχαν στην εκστρατεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της αλλαγής του κλίματος. Η εκστρατεία με τίτλο «Η αλλαγή του κλίματος εξαρτάται από σένα» απευθύνεται στους πολίτες προκειμένου να τους πείσει ότι μικρές αλλαγές στις καθημερινές τους συνήθειες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος. Απαιτείται σφαιρική δέσμευση, ισχυρή νομοθεσία της ΕΕ απευθυνόμενη σε όλους τους κύριους ρυπαίνοντες και συμβολή των πολιτών μέσω της αλλαγής των συνηθειών τους(π.χ. αποφυγή ρύπανσης, ανακύκλωση, περπάτημα).
Σήμερα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται συζήτηση για τα σοβαρά και επείγοντα ζητήματα που αφορούν στο μέλλον του πλανήτη, μέσα από την προοπτική της αειφόρου ανάπτυξης, ενός επιθυμητού μοντέλου ανάπτυξης που στοχεύει στη συλλογική ευημερία των παρόντων γενεών, με κοινωνική δικαιοσύνη και προστασία του περιβάλλοντος, χωρίς να υποσκάπτεται η δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ζήσουν σε έναν κόσμο με ποιότητα ζωής και επαρκείς πόρους.
Ας μην ξεχνάμε ποτέ τη βασική αρχή ότι αειφόρος ανάπτυξη θεωρείται εκείνη, που ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενιάς χωρίς να υπονομεύεται η δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες.
Ευαγγελία Τζαμπάζη, ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ
Διαφήμιση
