ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Η ανελέητη κούρσα του ανταγωνισμού των κρατών, που τροφοδοτείται από την τεχνολογική εξέλιξη και που έγινε ακόμη σκληρότερη χάρη στην παγκοσμιοποίηση, παρασύρει τους λαούς στους ρυθμούς της και επηρεάζει με διάφορους τρόπους την ποιότητα ζωής όλων των κοινωνιών. Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η, ως άμεση συνέπειά της, τροποποίηση του κλίματος του πλανήτη είναι ίσως η σημαντικότερη αρνητική συνέπεια της κούρσας αυτής.
Η κατανόηση του γεγονότος αυτού οδήγησε τα κράτη σε μια νέα οδό επικοινωνίας, από την οποία προέκυψαν η ανάδειξη της κρισιμότητας του κινδύνου από το φαινόμενο του θερμοκηπίου, λόγω των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και η συμφωνία για ανάληψη υποχρεώσεων εφαρμογής προληπτικών μέτρων με περιορισμό των εκπομπών. Είναι δε ενθαρρυντικό το ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, της χώρας που φέρει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την παγκόσμια επιβάρυνση της ατμόσφαιρας και εντούτοις είχε αρνηθεί να συνυπογράψει το πρωτόκολλο της συμφωνίας στο Κιότο, το 2005, με πρόσφατη δημόσια δήλωσή του αναγνώρισε τη συμφωνία αυτή.
Εμείς, ως ευρωπαίοι πολίτες, πρέπει να αισθανόμαστε υπερήφανοι, γιατί η ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στα περιβαλλοντικά θέματα, αφού έχει θεσπίσει το πιο άρτιο παγκοσμίως νομοθετικό πλαίσιο, που σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με τη διαχείριση του περιβάλλοντος και το οποίο φυσικά ισχύει για όλα τα κράτη μέλη της. Ως Χώρα, όμως, δεν φαίνεται να συμμεριζόμαστε απόλυτα την ευαισθησία της ΕΕ, στην οποία ανήκουμε. Υπάρχει αδήριτη ανάγκη υιοθέτησης ενιαίας συνεπούς εθνικής περιβαλλοντικής πολιτικής, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, αλλά και στόχο την κάλυψη των υποχρεώσεών μας, που απορρέουν από τις διεθνείς και κοινοτικές συμφωνίες. Μέχρι το 2010 οφείλουμε να καλύπτουμε το 12% της ενέργειας, από ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές και το 5,75% των καυσίμων μεταφορών με βιοκαύσιμα, είναι ενδεικτικά δύο από τις πολλές υποχρεώσεις που έχουμε αναλάβει ως χώρα. Από τις αυτονόητες απαιτήσεις για τούτο, είναι η επαρκής στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών της Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, αλλά και του ιδιωτικού τομέα με επιστήμονες κατάλληλης ειδικότητας και υψηλής κατάρτισης, που θα συνεργαστούν στην κατεύθυνση της ενημέρωσης και πρόληψης και θα μεταφέρουν τις πληροφορίες της σύγχρονης τεχνολογίας ή κατά περίπτωση θα ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο ερμηνεύοντας και εφαρμόζοντας σωστά τη νομοθεσία. Αναγκαία επίσης είναι η αύξηση των κονδυλίων που διατίθενται στην έρευνα, είτε από φορείς του Δημοσίου, είτε από τον ιδιωτικό τομέα.
Ασφαλώς, έχουν ήδη γίνει σημαντικά βήματα. Τα συστήματα των βιολογικών καθαρισμών, οι υπό εξέλιξη νέοι ΧΥΤΑ, η εφαρμογή συστημάτων ποιότητας, όπως το ISO 14001 στον ιδιωτικό τομέα, είναι κάποια από αυτά.
Όμως, «περιβάλλον» δεν είναι μόνο «απόβλητα», ούτε μόνο «πυρκαγιές σε δάση». Είναι πρωτίστως «πολιτική» που αφορά σε όλες τις παραγωγικές και καταναλωτικές ανθρώπινες δραστηριότητες και που οφείλει να αποσκοπεί με συνέπεια στην αειφορία και στην διαφύλαξη της ποιότητας της ζωής μας και των απογόνων μας.
Από την άλλη, είναι γνωστό ότι αφ’ ενός μεν η σχετική κοινοτική νομοθεσία είναι αρκετά πολύπλοκη και για την κατανόησή της απαιτούνται ειδικές γνώσεις, αφ’ ετέρου δε οι προθεσμίες που έχει θεσπίσει για λήψη ειδικών μέτρων, ή για εναρμόνιση της εθνικής μας νομοθεσίας, πλησιάζουν στη λήξη τους ή έχουν λήξει, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Ένα παράδειγμα είναι, η πρόσφατη θέσπιση αυστηρού ελέγχου κατά την χρήση πτητικών οργανικών διαλυτών (ΠΟΕ), σε πάρα πολλές εφαρμογές, όπως βαφή οχημάτων ή υφασμάτων, σε στεγνοκαθαριστήρια, στην τυπογραφία, στην παραλαβή ελαίων από σπόρους και άλλες, γιατί οι ατμοί των διαλυτών επιβαρύνουν ποικιλοτρόπως την ατμόσφαιρα.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι, η θέσπιση συστήματος ελέγχου των χημικών ουσιών που παράγονται ή εισέρχονται σε έδαφος της ΕΕ, το λεγόμενο REACH, του οποίου η εφαρμογή αρχίζει ήδη άμεσα.
Για τους Χημικούς και τη Χημεία, η παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος δεν είναι ημέρα για ευχολόγια. Είναι μια ακόμη ημέρα σκληρής επιστημονικής εργασίας και συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές και τον πολίτη, για την προάσπιση του αγαθού της ζωής, και την αειφορική ανάπτυξη.
Όμως και η συμβολή του κοινού στην υπόθεση του περιβάλλοντος είναι πολύτιμη. Με προϋπόθεση την ενημέρωσή του, η συνεχής διατύπωση της απαίτησης προς τις ηγεσίες για εφαρμογή συνεπούς, ολοκληρωμένης και όχι αποσπασματικής πολιτικής, που να αποβλέπει στην υψηλή ποιότητα ζωής των πολιτών και ο μη εφησυχασμός μας, λόγω εναπόθεσης των ευθυνών σε άλλους, υπηρετεί ουσιαστικά τους ζητούμενους στόχους.
Η απαίτηση για ποιότητα καθαρού νερού και αέρα, η απαίτηση για ολοκληρωμένη ανακύκλωση των απορριμμάτων, η συνειδητή εφαρμογή από όλους μας αυτών των ίδιων αρχών ή αλλιώς ο σεβασμός προς το περιβάλλον που ζούμε, δεν είναι μόνο πολιτισμός. Είναι υποχρέωση προς τους απογόνους μας.
Για τη Δ.Ε.
του Ε.Ε.Χ./Π.Τ.Β.Αιγαίου
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΗΛΙΑΣ ΠΟΛΥΧΝΙΑΤΗΣ ΜΑΡΙΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ
