Παρασκευή απόγευμα, ένδεκα του Μάη. Του πιο όμορφου μήνα του χρόνου. Που μοσχοβολά η φύση. Που αγάλλεται η ψυχή του ανθρώπου. Παρακολουθώ, με συγκίνηση και περηφάνια, την εκπομπή «Έχει γούστο» στην ΕΤ 1 με την συμπαθέστατη, Μπήλιω Τσουκαλά.
Η παρουσίαση αφορά το κουραστικό και ευλογημένο προϊόν της Μαστίχας.
Τέλη Ιουνίου γινόταν το «έλα να δεις!»
Ανάμικτα, τα συναισθήματα, από τα οποία διακατεχόμουνα, καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπομπής. Έστειλα το μυαλό μου, πολύ πίσω. Στα παιδικά μου χρόνια και μέχρις ότου «ξενιτεύτηκα» γιατί τα χρόνια εκείνα (1945) η Αθήνα ήταν ξενιτιά. Μέχρι τότε βοηθούσα τους αείμνηστους γονείς μου, στις αγροτικές δουλειές των. Δύσκολα χρόνια, με φτώχεια και στερήσεις. Όμως, η λέξη «ΑΓΧΟΣ» αν την διαβάζαμε, θα την γράφαμε σίγουρα, στο τετράδιο άγνωστων λέξεων. Οι πιο μεγάλοι θα με δικαιώσουν.
Θυμάμαι, που μας ξύπναγαν από τα χαράματα, όλα τα παιδιά να βοηθήσουμε τους πατεράδες μας, που με την άμια καθάριζαν τις απλωσιές των μαστιχόδεντρων και τα παιδιά (πάντα σχεδόν τα αγόρια) με την αθρίμπα, οι άκρες των κλαδιών από πιξάρια ή φασκομηλιά, σκουπίζαμε τον χώρο για να ακολουθήσει το χωμάτισμα.
Σε όλα τα Μαστιχόχωρα, υπήρχαν αγροτικές περιφέρεις, που οι παραγωγοί, είχαν ανακαλύψει ασπρόχωμα και όπου κατά τα τέλη Ιουνίου, γινότανε το «Έλα να δεις» κατά το κοινώς λεγόμενο. Η περιοχή γέμιζε τετράποδα, τα παλικάρια και οι νοικοκυραίοι με ιδιαίτερη προσοχή έσκαβαν και κοπανούσαν τους βώλους με τις αξίνες και εμείς τα παιδιά, με το φτυάρι και το κόσκινο, σε κοντινή απόσταση και σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο, κουβαλούσαμε με τη σύκλα, κοσκινίζαμε και τσουβαλιάζαμε το ασπρόχωμα. Και ο ιδρώτας, να ανακατεύεται με τη σκόνη, να δημιουργείται μια λάσπη στα μούτρα μας και να μοιάζουμε σαν παραμορφωμένοι. Και το βράδυ, σχεδόν σκοτεινά, παίρναμε νερό από τα πηγάδια με τον κουβά, για να πλυθούμε.
Σήμερα είναι πιο εύκολα
Πριν από μερικά χρόνια, η ΕΜΧ με τα δικά της μεταφορικά μέσα μετέφερε ποσότητες ασπροχώματος, το ξεφόρτωναν σε κάποιο σημείο κοντά στο χωριό, απ’ όπου οι παραγωγοί, μετά το κοσκίνισμα και το τσουβάλιασμα, το μετέφεραν στα μαστιχόδενδρα δια τα περαιτέρω.
Τα τελευταία χρόνια, παρέχεται δωρεάν εις τους παραγωγούς, από την Ένωση, προσφορά, που ανακούφισε του ανθρώπους που ασχολούνται με την κουραστική διαδικασία της Μαστίχας, και εδώ πρέπει να τονίσω, ότι το Ανθρώπινο Δυναμικό, γερνά. Οι νέοι μας, δυστυχώς, έχουν άλλους προσανατολισμούς και δεν τους αρέσουν, οι Αγροτικές Ενασχολήσεις. Όσο και αν φαίνεται πικρό, αυτή είναι δυστυχώς η σκληρή αλήθεια.
Οι συνεταιρισμοί τότε…
Από 1ης Ιανουαρίου 1958, έως της 31ης Αυγούστου 1961, εργάσθηκα στο Συνεταιρισμό Μαστιχοπαραγωγών του χωριού μου. Η συνεργασία μου με την ένωση, όπως και όλων των «Γραμματικών» των Μαστιχοχωρίων, ήτο άριστη. Τότε, γνώρισα από κοντά, τον αείμνηστο ισόβιο πρόεδρο, γιατρό Γεώργιον Σταγκούλη, ιδρυτή της Ενώσεως Μαστ/γων Χίου (ΕΜΧ).
Ο αλησμόνητος αυτός άνθρωπος, άφησε στην άκρη την ιατρική του επιστήμη και δόθηκε «ψυχή τε και σώματι» στην ένωση. Σοβαρός, δίκαιος αυστηρός όταν έπρεπε, αξιοπρεπής και καλοσυνάτος, θα τον θυμούνται και θα τον ονοματίζουν με σεβασμό στην μνήμη του, όλοι οι κάτοικοι των Μαστιχοχωρίων και προ παντός οι Καλλιμασιώτες, απ’ όπου κατήγετο.
Οι συνεταιρισμοί τότε, εκτός από το Μαστίχι, συγκέντρωναν και άλλα προϊόντα, Χαρούπια, Κουρμάδες (θρούμπες), απόσυκα, που επωλούντο από την ένωση στην «ΣΥΚΙΚΗ» των Καλαμών, τους Αμνούς Χιακής Φυλής κλπ.
Οι ταλαίπωροι, τεχνικοί, κατά την χειμερινή περίοδο και ιδίως τις γιορτές, που παρέδιδαν οι Μαστιχοπαραγωγοί το προϊόν, στην αποθήκη του Συνεταιρισμού των, δεν σήκωναν κεφάλι, από πρωίας μέχρι νυκτός. Με τη βοήθεια των συμβούλων, τοποθετούσαν το κοσκινισμένο μαστίχι στις κάσσες της Ενώσεως, να γίνει ξυγολίγιο και εν συνεχεία, σε καθορισμένη ημέρα από την ένωση, η μεταφορά στις αποθήκες της. Στους σαράντα και τέσσερις (44) μήνες που εργάστηκα στην συνεταιρισμό του χωριού μου, έζησα κωμικοτραγικές καταστάσεις, που τα «Προσωπικά Δεδομένα» μου απαγορεύουν, ΑΥΣΤΗΡΩΣ και δια ΡΟΠΑΛΟΥ να αναφέρω. Ας είναι. Ο καλός Θεός, ας παραβλέψει… «Πάντα τα εγκλήματα».
Φθάσαμε επί τέλους στην εξέλιξη
Στους άνετους χώρους της Ενώσεως, με τα σύγχρονα μέσα της τεχνολογίας, με υποδειγματική τάξη, άνετα και πεντακάθαρα όλα, γίνεται η παράδοση της μαστίχας από τους παραγωγούς της. Ως συνεταιριστικός υπάλληλος μιας άλλης δύσκολης εποχής και ως αντιπρόσωπος παρά την ένωση, σήμερα αισθάνομαι ύψιστο χρέος και παρακαλώ θερμά, τους αγαπητούς μου Μαστιχοπαραγωγούς, να μου το επιτρέψουν, να συγχαρώ και να ευχαριστήσω Δημοσίως, τον Άξιο και Δημοφιλή πρόεδρο μας Κώστα Γανιάρη. Όλα τα μέλη του Διοικητικού και Εποπτικού Συμβουλίου, το υπαλληλικό και εργατοτεχνικό προσωπικό, άρρενες και θήλεις, για τις άοκνες και κατά γενικήν ομολογία επαινετές προσπάθειες των, για το καλό Ενώσεως και όλων των Μαστιχοπαραγωγών.
Να εκδοθεί χάρτης Μαστιχοχωρίων
Τέλος δράττομαι της ευκαιρίας να παρακαλέσω τη διοίκηση της ενώσεως μας, να επιμεληθεί την έκδοση ενός καλαίσθητου χάρτη του νομού μας, στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα, με μια έντονη και ευδιάκριτη με ζωηρό χρώμα, διαχωριστική γραμμή, εξ Ανατολών προς Δυσμάς, περνώντας πάνω από τα Θυμιανά μέχρι το Λιθί, και Διαγωνίως με κεφαλαία και Αραιά γράμματα, στις δύο γλώσσες: ΜΑΣΤΙΧΟΧΩΡΑ
Ο χάρτης αυτός, να τοποθετηθεί σε περίοπτη θέση των καταστημάτων μας, MASTIHA SHOP στη χώρα μας και στο εξωτερικό, όπου υπάρχουν ή θα ιδρυθούν, εν ευθέτω χρόνο, πράγμα, που το εύχομαι από τα βάθη της καρδιάς μου.
ΤΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗ ΜΑΝΕ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ 22/6/2007
