Αγροκτήματα με καλλιέργειες για παραγωγή εδώδιμων προϊόντων θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στα κέντρα των μεγαλουπόλεων σε γυάλινα πολυώροφα κτίρια που θα λειτουργούν ως θερμοκήπια, γεγονός που θα μπορούσε να εξαλείψει τα έξοδα μεταφοράς των τροφίμων από τις αγροτικές περιοχές στις πόλεις, τη ρύπανση που προκαλείται από τη μεταφορά τους, ενώ θα μπορούσε να απελευθερώσει μεγάλες εκτάσεις γης.
Τα «κατακόρυφα» αγροκτήματα έχουν ήδη σχεδιαστεί από τον καθηγητή Ντίκσον Ντεσπόμιερ και τους συνεργάτες του στο πανεπιστήμιο της Κολούμπια. Πρόκειται για κτίρια 30 ορόφων με γυάλινους τοίχους, το καθένα από τα οποία έχει στην κορυφή του έναν τεράστιο ηλιακό συλλέκτη που εξασφαλίζει τον εφοδιασμό τους με ενέργεια.
Σε κάθε όροφο υπάρχουν καλλιέργειες που τροφοδοτούνται από ένα περίπλοκο σύστημα άρδευσης. Το νερό σε ολόκληρο το κτιριακό συγκρότημα μπορεί να ανακυκλώνεται. Ειδικοί αποτεφρωτήρες χρησιμοποιούν τα προϊόντα των αγροτικών αποβλήτων για καύσιμα.
Η λειτουργία αυτών των ιδιότυπων αγροκτημάτων, που μπορούν να κατασκευαστούν στα κέντρα των πόλεων, στηρίζεται στην υπάρχουσα τεχνολογία των θερμοκηπίων. Η αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη και οι ανάγκες για τρόφιμα, η περαιτέρω μετακίνηση των πληθυσμών στα αστικά κέντρα, αλά και οι υπερεντατικές καλλιέργειες κάνουν την πρόταση των Αμερικανών επιστημόνων ιδιαίτερα θελκτική.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, μέχρι το έτος 2050, σχεδόν 80% του πληθυσμού του πλανήτη θα κατοικήσει στα αστικά κέντρα. Λαμβάνοντας υπόψη τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις πάνω στις σύγχρονες δημογραφικές εξελίξεις, ο πληθυσμός της Γης θα αυξηθεί περίπου κατά 3 δισεκατομμύρια μέχρι τα μέσα του αιώνα.
Σήμερα, πάνω από 800 εκατομμύρια εκτάρια χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη γεωργικών καλλιεργειών, έκταση που αντιστοιχεί περίπου στο 38% της συνολικής έκτασης της ξηράς της γης. Κατ εκτίμηση 109 εκτάρια επιπλέον εδάφους (περίπου 20% περισσότερο από την έκταση της Βραζιλίας) θα απαιτηθούν για να αυξηθεί η παραγωγή τροφίμων για τις ανάγκες της διατροφής, εάν οι παραδοσιακές πρακτικές στις καλλιέργειες διατηρηθούν ως έχουν σήμερα.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας και δορυφορικών χαρτών της NASA αυτή τη στιγμή, σε ολόκληρο τον κόσμο, χρησιμοποιείται περισσότερο από το 80% του εδάφους που είναι κατάλληλο για καλλιέργειες.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η δημιουργία και ανάπτυξη κατακόρυφων αγροκτημάτων στην «καρδιά» των μεγάλων αστικών κέντρων φαίνεται να αποτελούν μια λύση με μεγάλο αριθμό πλεονεκτημάτων. Καταρχήν εξασφαλίζουν την αποδοτική παραγωγή τροφίμων καθ όλη τη διάρκεια του έτους, δεδομένου ότι ένα στρέμμα «εσωτερικής» καλλιέργειας για την παραγωγή διαφόρων προϊόντων είναι ισοδύναμο με 4-6 υπαίθρια στρέμματα ή και περισσότερο, ανάλογα με την καλλιέργεια (π.χ. για τις φράουλες ένα στέμμα εσωτερικής καλλιέργειας ισοδυναμεί με 30 υπαίθρια στρέμματα).
Ως «εσωτερικές» καλλιέργειες δεν απειλούνται από τα έντονα καιρικά φαινόμενα όπως τις ξηρασίες, τις πλημμύρες και τις χαλαζοπτώσεις, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερη αξία σε μια εποχή εκδήλωσης ακραίων καιρικών φαινομένων που αποδίδονται στις κλιματικές αλλαγές. Ηδη, οι μεγάλες πλημμύρες, οι παρατεταμένες ξηρασίες, οι τυφώνες και οι έντονοι μουσώνες καταστρέφουν κάθε χρόνο εκατομμύρια τόνους πολύτιμων συγκομιδών.
Από την άλλη, όλα τα τρόφιμα που θα παράγονταν θα ήταν οργανικά, δεδομένου ότι δεν θα υπήρχε έκθεση σε άγρια παράσιτα και ζωύφια, συνεπώς δεν θα υπήρχε ανάγκη για ζιζανιοκτόνα, φυτοφάρμακα, ή λιπάσματα.
Επιπλέον, εάν τα τρόφιμα που παράγονται από αγροτικές καλλιέργειες καταναλώνονται τοπικά γύρω από τα σημεία παραγωγής, θα ήταν δυνατή η μετατροπή ενός μεγάλου μέρους των υπαρχόντων παραδοσιακών αγροκτημάτων σε δάση, μια ακόμη καλή είδηση σε μια εποχή όπου εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου καταγράφεται παγκόσμια άνοδος της θερμοκρασίας.
Του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 30/6/2007
