Στην έκθεση «Ιωνικός Χιτώνας και Αστική Ενδυμασία Χίου, 14-18ος αιώνων» που φιλοξενήθηκε στο 1ο Γυμνάσιο Χίου μέχρι και τις 22 Αυγούστου έκανε η εφημερίδα «Αδέσμευτος Τύπος» την Κυριακή 12 Αυγούστου.
Αποσπάσματα από το αφιέρωμα παρουσιάζονται παρακάτω.
Κοκέτες οι Χιώτισσες ανά τους αιώνες
«Είναι πολύ ρηχός όποιος δεν κρίνει τον απέναντί του από την εμφάνισή», φώναζε ο Όσκαρ Ουάιλντ στα βικτοριανά σαλόνια όπου περιφερόταν, πότε σοκάροντας και πότε διασκεδάζοντας την ομήγυρη. Είναι σαφές πως προσπαθούσε να διασκεδάσει την άποψη που ακούγεται έως και σήμερα, λίγο πιο εκλαϊκευμένα, «το ρούχο δεν κάνει τον παπά». Κι είναι σαφές πως είχε δίκαιο.
Το κομμάτι δέρματος που «συνόδευε» τους Προϊστορικούς στο κυνήγι, οι πτυχώσεις ως απαραίτητο αξεσουάρ των αρχαίων ελληνικών φορεσιών, αργότερα τα βαριά χρυσοποίκιλτα, επιβλητικά, υφάσματα της Βυζαντινής περιόδου αποτελούν από μόνα τους μάρτυρες της ιστορίας μιας εποχής. Ιστορική πηγή που ρίχνει φως σε συνήθειες, μυστικά, ήθη και έθιμα του ανθρώπου στη διαδρομή του ανά τους αιώνες.
Φωνή στην ιστορική πηγή της φορεσιάς δίνει η Χιώτισσα ζωγράφος και χαράκτρια Μαρία Γεράδη – Πασσαλή μέσα από την έκθεση «Ιωνικός Χιτώνας και Αστική Ενδυμασία Χίου, 14ος –18ος αιώνας» που παρουσιάζεται έως τις 22 Αυγούστου, στο 1ο Γυμνάσιο Χίου, στην ιδιαίτερη πατρίδα της.
Τι σηματοδοτεί όμως και τι αποκαλύπτει η ενδυμασία της Χιώτισσας μέσα σε αυτή τη διαδρομή τεσσάρων αιώνων; Τι μαρτυρούν τα πουγκιά, τα κεφαλοδεσίματα, οι υφές των υφασμάτων για την ιδιοσυγκρασία της Χιώτισσας;
Χειραφετημένες
Εντύπωση προκαλεί πόσο αποκαλυπτικά παρουσιάζονται η φορεσιά και τα εξαρτήματά της: υποδήματα, πουγκιά, κοσμήματα, για την κοινωνική τάξη, τις καθημερινές συνήθειες και τις ιδιαίτερες περιστάσεις, την οικογενειακή κατάσταση της Χιώτισσας από τον 14ο έως τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με την ιστορικό και κριτικό τέχνης κ. Κοκκίνη – Καπλάνη, μέσα από την παρούσα έκθεση … «αποδεικνύεται ότι οι Χίωτισσες, σε σχέση με άλλες περιοχές της Ελλάδας, ήταν ιδιαίτερα χειραφετημένες. Άφηναν ακάλυπτο το πρόσωπο, μαζεύοντας τα μαλλιά πίσω με περίτεχνα κεφαλοδεσίματα, αγαπούσαν το βαθύ ντεκολτέ, εκθέτοντας μέρος του στήθους τους, το οποίο, όταν έπρεπε να καλύψουν σκέπαζαν με ειδική υφασμάτινη μπροστέλα, ανανέωναν τα φορέματα τους, αλλάζοντας τα μανίκια, τα οποία συγκρατούσαν, στο ύψος των ώμων, με δετές κορδέλες»… «Η παρούσα έκθεση ενδυματολογίας της Μαρίας Γεράδη – Πασσαλή στήριξε τις ενδυματολογικές της προτάσεις στις απεικονίσεις παλαιότερων χαρακτικών, στην πλούσια βιβλιογραφία και τις σωζόμενες πρωτότυπες ενδυμασίες, που δείχνουν την άμεση σχέση πολιτισμού και τρόπου ένδυσης στην ανθρώπινη κοινωνία της Χίου όπου η ιστορία του ενδύματος αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας του πολιτισμού της.
Πρωτόφαντα στοιχεία
Ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Νεολαίας της συμπρωτεύουσας Χαράλαμπος Αηδονόπουλος, με τη σειρά του, υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα των εκθεμάτων για την διατήρηση της πολιτισμικής συνέχειας και παράδοσης του τόπου: «Οι εικόνες της έκθεσης είναι γεμάτες από πρωτόφαντα στοιχεία όπου η κάθε τέλεια και ιδιότυπη φορεσιά προσφέρεται ως έργο τέχνης. Εξάλλου, η ελληνική τέχνη δεν αποτελεί μια απλή εικονογραφία αλλά με μια δική της δυναμική, μιλάει πάντα σε μας με ένα μοναδικό τρόπο, γεμάτο κίνηση και ζωή. Η ελληνική παράδοση ζει και μεταβάλλεται αδιάκοπα κι αυτό μας αποδεικνύει η παρούσα έκθεση ενδυμασίας Χίου.
Αποσπάσματα από το αφιέρωμα παρουσιάζονται παρακάτω.
Κοκέτες οι Χιώτισσες ανά τους αιώνες
«Είναι πολύ ρηχός όποιος δεν κρίνει τον απέναντί του από την εμφάνισή», φώναζε ο Όσκαρ Ουάιλντ στα βικτοριανά σαλόνια όπου περιφερόταν, πότε σοκάροντας και πότε διασκεδάζοντας την ομήγυρη. Είναι σαφές πως προσπαθούσε να διασκεδάσει την άποψη που ακούγεται έως και σήμερα, λίγο πιο εκλαϊκευμένα, «το ρούχο δεν κάνει τον παπά». Κι είναι σαφές πως είχε δίκαιο.
Το κομμάτι δέρματος που «συνόδευε» τους Προϊστορικούς στο κυνήγι, οι πτυχώσεις ως απαραίτητο αξεσουάρ των αρχαίων ελληνικών φορεσιών, αργότερα τα βαριά χρυσοποίκιλτα, επιβλητικά, υφάσματα της Βυζαντινής περιόδου αποτελούν από μόνα τους μάρτυρες της ιστορίας μιας εποχής. Ιστορική πηγή που ρίχνει φως σε συνήθειες, μυστικά, ήθη και έθιμα του ανθρώπου στη διαδρομή του ανά τους αιώνες.
Φωνή στην ιστορική πηγή της φορεσιάς δίνει η Χιώτισσα ζωγράφος και χαράκτρια Μαρία Γεράδη – Πασσαλή μέσα από την έκθεση «Ιωνικός Χιτώνας και Αστική Ενδυμασία Χίου, 14ος –18ος αιώνας» που παρουσιάζεται έως τις 22 Αυγούστου, στο 1ο Γυμνάσιο Χίου, στην ιδιαίτερη πατρίδα της.
Τι σηματοδοτεί όμως και τι αποκαλύπτει η ενδυμασία της Χιώτισσας μέσα σε αυτή τη διαδρομή τεσσάρων αιώνων; Τι μαρτυρούν τα πουγκιά, τα κεφαλοδεσίματα, οι υφές των υφασμάτων για την ιδιοσυγκρασία της Χιώτισσας;
Χειραφετημένες
Εντύπωση προκαλεί πόσο αποκαλυπτικά παρουσιάζονται η φορεσιά και τα εξαρτήματά της: υποδήματα, πουγκιά, κοσμήματα, για την κοινωνική τάξη, τις καθημερινές συνήθειες και τις ιδιαίτερες περιστάσεις, την οικογενειακή κατάσταση της Χιώτισσας από τον 14ο έως τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με την ιστορικό και κριτικό τέχνης κ. Κοκκίνη – Καπλάνη, μέσα από την παρούσα έκθεση … «αποδεικνύεται ότι οι Χίωτισσες, σε σχέση με άλλες περιοχές της Ελλάδας, ήταν ιδιαίτερα χειραφετημένες. Άφηναν ακάλυπτο το πρόσωπο, μαζεύοντας τα μαλλιά πίσω με περίτεχνα κεφαλοδεσίματα, αγαπούσαν το βαθύ ντεκολτέ, εκθέτοντας μέρος του στήθους τους, το οποίο, όταν έπρεπε να καλύψουν σκέπαζαν με ειδική υφασμάτινη μπροστέλα, ανανέωναν τα φορέματα τους, αλλάζοντας τα μανίκια, τα οποία συγκρατούσαν, στο ύψος των ώμων, με δετές κορδέλες»… «Η παρούσα έκθεση ενδυματολογίας της Μαρίας Γεράδη – Πασσαλή στήριξε τις ενδυματολογικές της προτάσεις στις απεικονίσεις παλαιότερων χαρακτικών, στην πλούσια βιβλιογραφία και τις σωζόμενες πρωτότυπες ενδυμασίες, που δείχνουν την άμεση σχέση πολιτισμού και τρόπου ένδυσης στην ανθρώπινη κοινωνία της Χίου όπου η ιστορία του ενδύματος αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας του πολιτισμού της.
Πρωτόφαντα στοιχεία
Ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Νεολαίας της συμπρωτεύουσας Χαράλαμπος Αηδονόπουλος, με τη σειρά του, υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα των εκθεμάτων για την διατήρηση της πολιτισμικής συνέχειας και παράδοσης του τόπου: «Οι εικόνες της έκθεσης είναι γεμάτες από πρωτόφαντα στοιχεία όπου η κάθε τέλεια και ιδιότυπη φορεσιά προσφέρεται ως έργο τέχνης. Εξάλλου, η ελληνική τέχνη δεν αποτελεί μια απλή εικονογραφία αλλά με μια δική της δυναμική, μιλάει πάντα σε μας με ένα μοναδικό τρόπο, γεμάτο κίνηση και ζωή. Η ελληνική παράδοση ζει και μεταβάλλεται αδιάκοπα κι αυτό μας αποδεικνύει η παρούσα έκθεση ενδυμασίας Χίου.
(Σ.σ. chiosnews.com, το κείμενο αναδημοσιεύεται από την εφημερίδα ΔΗΜΟΚΡΑΤΚΗ 22/8/2007)
Διαφήμιση
