Ο διπλωματικός εκπρόσωπος της Μυτιλήνης …πάει Αγκυρα
Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
(ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΕΜΠΡΟΣ Λέσβου, 22/9/2007)
Τον Αύγουστο του 2003 δημοσιεύθηκε σε ετούτη την εφημερίδα μια «προσωπογραφία» του Μυτιληνιού διπλωμάτη Φωτή Ξύδα. Όνειρό του, γράφαμε, κάποια στιγμή να συνεχίσει την ενασχόλησή του με τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις από τη θέση του Πρέσβη της Ελλάδας στην Άγκυρα. Χθες Παρασκευή, το Ανώτατο Συμβούλιο του Ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών του έκανε τη χάρη. Με απόφασή του επικύρωσε τη βούληση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου, ο Φωτής Ξύδας να τοποθετηθεί πρέσβης της Ελλάδας στην Άγκυρα. Εις απόδειξη του ότι και τα όνειρα κάποτε γίνονται πραγματικότητα…
Το «Ε» σήμερα ξαναδημοσιεύει αποσπάσματα αυτής της προσωπογραφίας, κάνοντας γνωστά στοιχεία της ζωής του Μυτιληνιού διπλωμάτη που ανέβηκε στα ύπατα αξιώματα της Ελληνικής διπλωματίας, στην πραγματική «θέση κλειδί» για τα Ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Στη Μυτιλήνη αποβάλει το μανδύα του διπλωμάτη. Χώνεται θαρρείς με τα μούτρα στην πόλη του και στην λογική της. Είναι, και το δηλώνει χωρίς να σηκώνει δεύτερη κουβέντα για ετούτο, «περήφανος» για τη Μυτιληνιά του καταγωγή. Πίνει ούζο σκέτο «Ματθαίου» σε ποτήρι κανονάκι, βουτά ψωμί στο λάδι, ρίχνει μπόλικο αλάτι παντού, γελά και μιλά μεγαλόφωνα, πάντα με μυτιληνιά προφορά. Καλαμπουρίζει με τους πάντες, φίλος με τους πάντες, ό,τι έχει να τους πει τους το λέει μπροστά… Εκφράζει στην παρέα πάντα την άποψή του, ακόμα κι αν αυτή αντιστοιχεί με αιτία έκρηξης πολέμου. Διόλου διπλωμάτης, λέτε… Κι όμως. Είναι ο πρώτος Μυτιληνιός διπλωμάτης που έφτασε σε βαθμό Πρέσβη. Όργωσε τον πλανήτη εκπροσωπώντας την Ελλάδα σε διεθνή φόρα, έγινε ο Πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΗΕ, στην Καμπέρα της Αυστραλίας. Ο κ. Φώτιος Ξύδας. Ο Φωτής της Μυτιλήνης. Προσέξτε. Ο στη λήγουσα τονιζόμενος Φωτής. Ο στην παραλήγουσα τονιζόμενος Φώτης είναι απλά … «αλλόφυλος».
Από εποχής Ιμίων
Ας επιτραπεί στον υπογράφοντα η κατάθεση μιας προσωπικής μαρτυρίας. 1996, λίγο μετά την κρίση στα Ίμια, όταν όλα στο χώρο της διπλωματίας των πολιτών τα έσκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά. Ευρισκόμενος στη Χίο ακούει στο ραδιοφωνικό σταθμό «Αλήθεια» μια δήλωση του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στην ΄Κωνσταντινούπολη κ. Ξύδα υπέρ της ανάγκης ανάπτυξης πρωτοβουλιών από τους πολίτες για την καλυτέρευση των Ελληνοτουρκικών σχέσεων. Του τηλεφωνώ: «Να τα γράψω σε μια Αθηναϊκή εφημερίδα αυτά που μου είπατε; Ή θα σας δημιουργήσω πρόβλημα;»
– «Να τα γράψεις…» απαντά.
Τα έγραψα. Πήρε συγχαρητήρια από την τότε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών. Και ως τα τελευταία του στην Κωνσταντινούπολη επέμεινε να ανοίγει δρόμους. Στ’ αλήθεια… Λένε πολλοί πως η σημερινή κατάσταση στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν θα ήταν τέτοια αν δεν υπήρχε ο Γεώργιος Παπανδρέου. Έχουν δίκιο. Δεν ξέρουν όμως ότι ένας Μυτιληνιός, γέννημα θρέμμα και περήφανος για ετούτο, όργωσε επί πέντε χρόνια το χωράφι των Ελληνοτουρκικών σχέσεων για να σπέρνει στη συνέχεια ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος παπανδρέου, η Ντόρα Μπακογιάννη σήμερα… Χωρίς τις πρωτοβουλίες που εμπνεύστηκε και ενθάρρυνε με την καθημερινή του πράξη ο Φωτής Ξύδας ίσως τίποτα να μην ήταν όπως είναι σήμερα.
Μέρες Μυτιλήνης – πολίτης του κόσμου
Γιός του γνωστού εμπόρου της αγοράς από τη Χίο, του Κώστα Ξύδα και της Ασπασίας, ο Φωτής φοίτησε στο 2ο Γυμνάσιο Αρρένων Μυτιλήνης. Παιδί μιας απλής, καθημερινής, νοικοκυρεμένης οικογένειας από το Κιόσκι, καλός μαθητής και σπινθηροβόλο πνεύμα, ξεχώρισε σύντομα και για το πείσμα του. Για το ότι κόντρα στις όποιες δυσκολίες πετύχαινε πάντα σε ό,τι στόχευε. Ακόμα και για το ότι κατάφερε να διακριθεί στους θαλάσσιους στίβους, που ως τα τότε μόνο τα επώνυμα μέλη της αστικής τάξης της πόλης είχαν δικαίωμα εισόδου. Πρώτος ο πατέρας του, ως μη μεγαλοαστός της Μυτιλήνης πέρασε την πόρτα του Ναυτικού Ομίλου Μυτιλήνης, του μέχρι εκείνη την εποχή κλειστού κλαμπ των μεγάλων τζακιών του Μακρύ Γιαλού. Ακολούθησε αυτός ως πρωταθλητής στην υδατοσφαίριση, έφθασε μάλιστα μέχρι τη θέση του τερματοφύλακα της Εθνικής ομάδας. Παράλληλα με την αθλητική του δράση σπουδάζει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και μετά και στο τότε Πολιτικό και Οικονομικό Τμήμα της ίδιας Σχολής. Ακολουθούν μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία και στην Αγγλία και το 1978 εισέρχεται στον διπλωματικό κλάδο. Πρώτα στο διπλωματικό Γραφείο του τότε Πρωθυπουργού Γεωργίου Ράλλη κι ύστερα …σε όλο τον κόσμο.
Στην Ελληνική πρεσβεία στην Ουγγαρία, όπου σχεδιάζει και υλοποιεί τη συμφωνία συνταξιοδότησης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων που επαναπατρίζονται από τη χώρα αυτή. Στη συνέχεια στη Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Συνεργασίας του Υπουργείου Εξωτερικών στην Αθήνα και μετά στη Βιέννη, στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη. Ακολουθεί η Αυστρία με αρμοδιότητα του εκεί διεθνείς οργανισμούς και τον Ιούλιο του 1991 η Γιουγκοσλαβία, όπου και υπηρετεί ως επικεφαλής του Ελληνικού κλιμακίου της τότε ΕΟΚ για την κρίση στη χώρα αυτή των Βαλκανίων. Το 1992 πάει στο Ελσίνκι όπου για πέντε μήνες συμμετέχει στη συνάντηση της ΔΑΣΕ. Μετά στην Αθήνα. Αρμόδιος στο Υπουργείο Εξωτερικών για τις χώρες της Ευρώπης. Και στη συνέχεια η ενασχόληση – όνειρο κάθε Έλληνα διπλωμάτη: Υποδιευθυντής της Διεύθυνσης του Υπουργείου Εξωτερικών για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Υπεύθυνος για τα ζητήματα των μειονοτήτων στη Θράκη, και το 1996 Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη.
Μετά από πέντε χρόνια πανθομολογούμενα πετυχημένης θητείας, χρόνια αναβάθμισης των σχέσεων επίσημης Ελλάδας και Οικουμενικού θρόνου, χρόνια όπου κατάφερε η Ομογένεια να σταματήσει να κερδίζει συμπάθεια για τα δεινά της και να αποκτά σεβασμό για το κύρος της και την ιστορία της, ο Φωτής ταξιδεύει για τη Νέα Υόρκη, όπου αναλαμβάνει το καίριο πόστο του αναπληρωτή μόνιμου αντιπρόσωπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ. Από το Φεβρουάριο του 2002 και μέχρι σήμερα, υπηρετεί στην Αυστραλία ως ο Πρέσβης της Ελλάδας στη μακρινή αυτή ήπειρο με τα εκατομμύρια των Ελλήνων μεταναστών. Επιστρέφει στην Ελλάδα και, μόλις το περασμένο καλοκαίρι, οργανώνει τη Σύνοδο των μόνιμων γενικών Γραμματέων των Υπουργείων Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Μυτιληνιός»
Στο γραφείο του στην Κωνσταντινούπολη και κάτω από την εικόνα του Χριστού και τις φωτογραφίες του Πατριάρχη και του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας ο Φωτής είχε κρεμασμένη τη φωτογραφία του λιμανιού της Μυτιλήνης. Στην πόρτα του οι υφιστάμενοί του είχαν κρεμάσει μια πινακίδα που έγραφε «Γενικός Πρόξενος της Μυτιλήνης στην Κωνσταντινούπολη». Και πραγματικά τέτοιος είναι ο Μυτιληνιός αλλά και μισός Χιώτης κι ας το κρύβει επιμελημένα, Φωτής. Είναι λάτρης της Μυτιλήνης, παθιασμένος λάτρης του νησιού και των ανθρώπων του και προπάντων του πνεύματός τους. «Έχω γυρίζει όλο τον κόσμο λέει – όχι απαραίτητα χαριτολογώντας – και έχω να πω ότι ο εξυπνότερος πολίτης, από οπουδήποτε αλλού, είναι χειρότερος από τον πιο βλάκα Μυτιληνιό». Είναι ετούτη η αντίληψη που τον κάνει μερικές φορές να φτάνει το καλαμπούρι του στα όρια του αυτοσαρκασμού. Η «περιπέτειά» του με τον Αμερικανό διπλωμάτη Ρίτσαρντ Χόλμπρουγκ είναι γνωστή. «Where are you from?» («Από πού είσαι;») ρώτησε το Φωτή Ξύδα ο Χόλμπρουγκ. «I am a Lesbian» («Είμαι από τη Λέσβο») του απάντησε ο Φωτής, καλαμπουρίζοντας και προκαλώντας αμηχανία στον Αμερικανό διπλωμάτη που ως «Lesbian» ήξερε μόνο τις γυναίκες ομοφυλόφιλες. Μήνες μετά βέβαια του το ανταπέδωσε του Ξύδα. Μέσα στο ασανσέρ των διπλωματών στην έδρα του ΟΗΕ, με το που είδε ο Χόλμπρουγκ τον Ξύδα αναφώνησε «Hello my Lesbian friend!» («Γειά σου φίλε μου από τη Λέσβο»). Αμήχανος από τα δεκάδες μάτια που γύρισαν να κοιτάξουν τον «Lesbian», ο Ξύδας έσκυψε για λίγο το κεφάλι αλλά το Μυτιληνιό ξύπνησε σύντομα μέσα του. Άρχισε να γελά. Η αναγνώριση του καλού χιούμορ στον άλλον. Βασικό Μυτιληνιό προτέρημα…
Τον Αύγουστο του 2003 ο 59χρονος σήμερα Φωτής Ξύδας είχε ευχηθεί να τα καταφέρει να υπηρετήσει στην Άγκυρα, κι ύστερα το σκάφος του μόνιμα στη θάλασσα, που τώρα το χειμώνα τραβιέται στο Ναυτικό Όμιλο, και βόλτες στο νησί με παλιούς και νέους φίλους, και καμάρι για το γιο, τον Κωνσταντή, που θέλει να τον δει «διάδοχό» του στον διπλωματικό κλάδο… Πού ξέρεις Φωτή… Μπορεί ολόκληρη η ευχή σου να γίνει πραγματικότητα…
Είμαι Μυτιληνιός και το γιορτάζω!*
Όταν με ρωτούν από πού είμαι δεν απαντώ «απ’ τη Μυτιλήνη», αλλά διευκρινίζω ότι «είμαι Μυτιληνιός».
Θέλω, μ’ αυτόν τον τρόπο, να ξεκαθαρίσω ότι με το νησί μου δεν με συνδέει απλά και μόνο το τυχαίο (;) γεγονός της καταγωγής μου, αλλά ότι ο ομφάλιος λώρος που με δένει μαζί του δεν κόπηκε ποτέ, με αποτέλεσμα να παραμένω μονίμως κι αθεράπευτα μέρος αυτού του μοναδικού κι ιδανικού μικρόκοσμου.
Η ζωή, παρ’ όλα αυτά, μ’ ανάγκασε να ταξιδεύω πολύ και να κατοικώ κατά καιρούς σ’ άλλους τόπους, μακρινούς και κοντινούς. Ποτέ μου, όμως, δεν έπαψα να θεωρώ σπίτι μου την πόλη που μεγάλωσα και τόπο μου το «γκριζοπράσινο φύλλο, το ριγμένο στο πέλαγος».
Γιατί, θα μου πείτε, τα θυμήθηκα σήμερα όλα αυτά;
Πολύ απλά, γιατί μια πρόσφατη συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε στο νησί μας, με τη συμμετοχή υψηλών αξιωματούχων απ’ όλη την Ευρώπη, με φούσκωσε για άλλη μια φορά από περηφάνια κι ευγνωμοσύνη για το θαυμαστό γεγονός ότι είμαι Μυτιληνιός!
Δεν ήταν μόνο η απαράμιλλη ομορφιά του νησιού που ενθουσίασε τους καλεσμένους μας. Ήταν, κυρίως, το ανθρώπινο στοιχείο που εντυπωσίασε όλους αυτούς που είχαν την τύχη να γευθούν τη γλύκα της Μυτιλήνης, μεσούντος του Ιουνίου.
Απλοί άνθρωποι, ξενοδόχοι, ταβερνιάρηδες, οδηγοί αυτοκινήτων αλλά και εκπρόσωποι των τοπικών Αρχών, από τον Νομάρχη και τους Δημάρχους των χωριών που επισκεφθήκαμε, μέχρι τα στελέχη των αστυνομικών, λιμενικών, υγειονομικών και νομαρχιακών Υπηρεσιών. Όλοι τους συνέβαλαν, με τη φυσική ευγένειά τους και τον αξιοθαύμαστο επαγγελματισμό τους, στο να επιτύχει απόλυτα η συγκέντρωση αυτή.
Ήδη καταφθάνουν θερμά μηνύματα από όσους είχαν την τύχη να συμμετάσχουν με ξεχωριστές ευχαριστίες και θαυμασμό (ναι, θαυμασμό) για το νησί μας και τους ανθρώπους του.
Εγώ, γι’ άλλη μια φορά, πλέω σε πελάγη ευτυχίας, με ανανεωμένο έρωτα για το τόπο μας και τους συντοπίτες μου.
Είμαι Μυτιληνιός και το γιορτάζω! Το γιορτάζω κάθε μέρα και στιγμή (όχι μόνο των Ταξιαρχών, για τους μυημένους).
Φωτής Ξύδας
*Κείμενο του Φωτή Ξύδα δημοσιευμένο στο «Ε» το φετινό καλοκαίρι, αμέσως μετά την οργάνωση της Συνόδου των Ευρωπαίων Γενικών Γραμματέων και μόνιμων Υφυπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Συγχαρητήρια Νομάρχη
Με ανακοίνωσή του χθες, ο Νομάρχης Λέσβου Παύλος Βογιατζής, συγχαίρει θερμά τον συμπατριώτη μας, διακεκριμένο στέλεχος του Διπλωματικού Σώματος κ. Φωτή Ξύδα, για την ανάληψη της θέσης του Πρέσβη της Ελλάδας στην Άγκυρα. «Η προηγούμενη, ιδιαίτερα επιτυχής θητεία του στη θέση του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για μια δημιουργική θητεία και στη νέα θέση», σημειώνει με την ανακοίνωσή του ο κ. Βογιατζής.
(ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΕΜΠΡΟΣ Λέσβου, 22/9/2007)
Τον Αύγουστο του 2003 δημοσιεύθηκε σε ετούτη την εφημερίδα μια «προσωπογραφία» του Μυτιληνιού διπλωμάτη Φωτή Ξύδα. Όνειρό του, γράφαμε, κάποια στιγμή να συνεχίσει την ενασχόλησή του με τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις από τη θέση του Πρέσβη της Ελλάδας στην Άγκυρα. Χθες Παρασκευή, το Ανώτατο Συμβούλιο του Ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών του έκανε τη χάρη. Με απόφασή του επικύρωσε τη βούληση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου, ο Φωτής Ξύδας να τοποθετηθεί πρέσβης της Ελλάδας στην Άγκυρα. Εις απόδειξη του ότι και τα όνειρα κάποτε γίνονται πραγματικότητα…
Το «Ε» σήμερα ξαναδημοσιεύει αποσπάσματα αυτής της προσωπογραφίας, κάνοντας γνωστά στοιχεία της ζωής του Μυτιληνιού διπλωμάτη που ανέβηκε στα ύπατα αξιώματα της Ελληνικής διπλωματίας, στην πραγματική «θέση κλειδί» για τα Ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Στη Μυτιλήνη αποβάλει το μανδύα του διπλωμάτη. Χώνεται θαρρείς με τα μούτρα στην πόλη του και στην λογική της. Είναι, και το δηλώνει χωρίς να σηκώνει δεύτερη κουβέντα για ετούτο, «περήφανος» για τη Μυτιληνιά του καταγωγή. Πίνει ούζο σκέτο «Ματθαίου» σε ποτήρι κανονάκι, βουτά ψωμί στο λάδι, ρίχνει μπόλικο αλάτι παντού, γελά και μιλά μεγαλόφωνα, πάντα με μυτιληνιά προφορά. Καλαμπουρίζει με τους πάντες, φίλος με τους πάντες, ό,τι έχει να τους πει τους το λέει μπροστά… Εκφράζει στην παρέα πάντα την άποψή του, ακόμα κι αν αυτή αντιστοιχεί με αιτία έκρηξης πολέμου. Διόλου διπλωμάτης, λέτε… Κι όμως. Είναι ο πρώτος Μυτιληνιός διπλωμάτης που έφτασε σε βαθμό Πρέσβη. Όργωσε τον πλανήτη εκπροσωπώντας την Ελλάδα σε διεθνή φόρα, έγινε ο Πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΗΕ, στην Καμπέρα της Αυστραλίας. Ο κ. Φώτιος Ξύδας. Ο Φωτής της Μυτιλήνης. Προσέξτε. Ο στη λήγουσα τονιζόμενος Φωτής. Ο στην παραλήγουσα τονιζόμενος Φώτης είναι απλά … «αλλόφυλος».
Από εποχής Ιμίων
Ας επιτραπεί στον υπογράφοντα η κατάθεση μιας προσωπικής μαρτυρίας. 1996, λίγο μετά την κρίση στα Ίμια, όταν όλα στο χώρο της διπλωματίας των πολιτών τα έσκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά. Ευρισκόμενος στη Χίο ακούει στο ραδιοφωνικό σταθμό «Αλήθεια» μια δήλωση του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στην ΄Κωνσταντινούπολη κ. Ξύδα υπέρ της ανάγκης ανάπτυξης πρωτοβουλιών από τους πολίτες για την καλυτέρευση των Ελληνοτουρκικών σχέσεων. Του τηλεφωνώ: «Να τα γράψω σε μια Αθηναϊκή εφημερίδα αυτά που μου είπατε; Ή θα σας δημιουργήσω πρόβλημα;»
– «Να τα γράψεις…» απαντά.
Τα έγραψα. Πήρε συγχαρητήρια από την τότε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών. Και ως τα τελευταία του στην Κωνσταντινούπολη επέμεινε να ανοίγει δρόμους. Στ’ αλήθεια… Λένε πολλοί πως η σημερινή κατάσταση στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν θα ήταν τέτοια αν δεν υπήρχε ο Γεώργιος Παπανδρέου. Έχουν δίκιο. Δεν ξέρουν όμως ότι ένας Μυτιληνιός, γέννημα θρέμμα και περήφανος για ετούτο, όργωσε επί πέντε χρόνια το χωράφι των Ελληνοτουρκικών σχέσεων για να σπέρνει στη συνέχεια ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος παπανδρέου, η Ντόρα Μπακογιάννη σήμερα… Χωρίς τις πρωτοβουλίες που εμπνεύστηκε και ενθάρρυνε με την καθημερινή του πράξη ο Φωτής Ξύδας ίσως τίποτα να μην ήταν όπως είναι σήμερα.
Μέρες Μυτιλήνης – πολίτης του κόσμου
Γιός του γνωστού εμπόρου της αγοράς από τη Χίο, του Κώστα Ξύδα και της Ασπασίας, ο Φωτής φοίτησε στο 2ο Γυμνάσιο Αρρένων Μυτιλήνης. Παιδί μιας απλής, καθημερινής, νοικοκυρεμένης οικογένειας από το Κιόσκι, καλός μαθητής και σπινθηροβόλο πνεύμα, ξεχώρισε σύντομα και για το πείσμα του. Για το ότι κόντρα στις όποιες δυσκολίες πετύχαινε πάντα σε ό,τι στόχευε. Ακόμα και για το ότι κατάφερε να διακριθεί στους θαλάσσιους στίβους, που ως τα τότε μόνο τα επώνυμα μέλη της αστικής τάξης της πόλης είχαν δικαίωμα εισόδου. Πρώτος ο πατέρας του, ως μη μεγαλοαστός της Μυτιλήνης πέρασε την πόρτα του Ναυτικού Ομίλου Μυτιλήνης, του μέχρι εκείνη την εποχή κλειστού κλαμπ των μεγάλων τζακιών του Μακρύ Γιαλού. Ακολούθησε αυτός ως πρωταθλητής στην υδατοσφαίριση, έφθασε μάλιστα μέχρι τη θέση του τερματοφύλακα της Εθνικής ομάδας. Παράλληλα με την αθλητική του δράση σπουδάζει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και μετά και στο τότε Πολιτικό και Οικονομικό Τμήμα της ίδιας Σχολής. Ακολουθούν μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία και στην Αγγλία και το 1978 εισέρχεται στον διπλωματικό κλάδο. Πρώτα στο διπλωματικό Γραφείο του τότε Πρωθυπουργού Γεωργίου Ράλλη κι ύστερα …σε όλο τον κόσμο.
Στην Ελληνική πρεσβεία στην Ουγγαρία, όπου σχεδιάζει και υλοποιεί τη συμφωνία συνταξιοδότησης των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων που επαναπατρίζονται από τη χώρα αυτή. Στη συνέχεια στη Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Συνεργασίας του Υπουργείου Εξωτερικών στην Αθήνα και μετά στη Βιέννη, στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη. Ακολουθεί η Αυστρία με αρμοδιότητα του εκεί διεθνείς οργανισμούς και τον Ιούλιο του 1991 η Γιουγκοσλαβία, όπου και υπηρετεί ως επικεφαλής του Ελληνικού κλιμακίου της τότε ΕΟΚ για την κρίση στη χώρα αυτή των Βαλκανίων. Το 1992 πάει στο Ελσίνκι όπου για πέντε μήνες συμμετέχει στη συνάντηση της ΔΑΣΕ. Μετά στην Αθήνα. Αρμόδιος στο Υπουργείο Εξωτερικών για τις χώρες της Ευρώπης. Και στη συνέχεια η ενασχόληση – όνειρο κάθε Έλληνα διπλωμάτη: Υποδιευθυντής της Διεύθυνσης του Υπουργείου Εξωτερικών για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Υπεύθυνος για τα ζητήματα των μειονοτήτων στη Θράκη, και το 1996 Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη.
Μετά από πέντε χρόνια πανθομολογούμενα πετυχημένης θητείας, χρόνια αναβάθμισης των σχέσεων επίσημης Ελλάδας και Οικουμενικού θρόνου, χρόνια όπου κατάφερε η Ομογένεια να σταματήσει να κερδίζει συμπάθεια για τα δεινά της και να αποκτά σεβασμό για το κύρος της και την ιστορία της, ο Φωτής ταξιδεύει για τη Νέα Υόρκη, όπου αναλαμβάνει το καίριο πόστο του αναπληρωτή μόνιμου αντιπρόσωπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ. Από το Φεβρουάριο του 2002 και μέχρι σήμερα, υπηρετεί στην Αυστραλία ως ο Πρέσβης της Ελλάδας στη μακρινή αυτή ήπειρο με τα εκατομμύρια των Ελλήνων μεταναστών. Επιστρέφει στην Ελλάδα και, μόλις το περασμένο καλοκαίρι, οργανώνει τη Σύνοδο των μόνιμων γενικών Γραμματέων των Υπουργείων Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Μυτιληνιός»
Στο γραφείο του στην Κωνσταντινούπολη και κάτω από την εικόνα του Χριστού και τις φωτογραφίες του Πατριάρχη και του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας ο Φωτής είχε κρεμασμένη τη φωτογραφία του λιμανιού της Μυτιλήνης. Στην πόρτα του οι υφιστάμενοί του είχαν κρεμάσει μια πινακίδα που έγραφε «Γενικός Πρόξενος της Μυτιλήνης στην Κωνσταντινούπολη». Και πραγματικά τέτοιος είναι ο Μυτιληνιός αλλά και μισός Χιώτης κι ας το κρύβει επιμελημένα, Φωτής. Είναι λάτρης της Μυτιλήνης, παθιασμένος λάτρης του νησιού και των ανθρώπων του και προπάντων του πνεύματός τους. «Έχω γυρίζει όλο τον κόσμο λέει – όχι απαραίτητα χαριτολογώντας – και έχω να πω ότι ο εξυπνότερος πολίτης, από οπουδήποτε αλλού, είναι χειρότερος από τον πιο βλάκα Μυτιληνιό». Είναι ετούτη η αντίληψη που τον κάνει μερικές φορές να φτάνει το καλαμπούρι του στα όρια του αυτοσαρκασμού. Η «περιπέτειά» του με τον Αμερικανό διπλωμάτη Ρίτσαρντ Χόλμπρουγκ είναι γνωστή. «Where are you from?» («Από πού είσαι;») ρώτησε το Φωτή Ξύδα ο Χόλμπρουγκ. «I am a Lesbian» («Είμαι από τη Λέσβο») του απάντησε ο Φωτής, καλαμπουρίζοντας και προκαλώντας αμηχανία στον Αμερικανό διπλωμάτη που ως «Lesbian» ήξερε μόνο τις γυναίκες ομοφυλόφιλες. Μήνες μετά βέβαια του το ανταπέδωσε του Ξύδα. Μέσα στο ασανσέρ των διπλωματών στην έδρα του ΟΗΕ, με το που είδε ο Χόλμπρουγκ τον Ξύδα αναφώνησε «Hello my Lesbian friend!» («Γειά σου φίλε μου από τη Λέσβο»). Αμήχανος από τα δεκάδες μάτια που γύρισαν να κοιτάξουν τον «Lesbian», ο Ξύδας έσκυψε για λίγο το κεφάλι αλλά το Μυτιληνιό ξύπνησε σύντομα μέσα του. Άρχισε να γελά. Η αναγνώριση του καλού χιούμορ στον άλλον. Βασικό Μυτιληνιό προτέρημα…
Τον Αύγουστο του 2003 ο 59χρονος σήμερα Φωτής Ξύδας είχε ευχηθεί να τα καταφέρει να υπηρετήσει στην Άγκυρα, κι ύστερα το σκάφος του μόνιμα στη θάλασσα, που τώρα το χειμώνα τραβιέται στο Ναυτικό Όμιλο, και βόλτες στο νησί με παλιούς και νέους φίλους, και καμάρι για το γιο, τον Κωνσταντή, που θέλει να τον δει «διάδοχό» του στον διπλωματικό κλάδο… Πού ξέρεις Φωτή… Μπορεί ολόκληρη η ευχή σου να γίνει πραγματικότητα…
Είμαι Μυτιληνιός και το γιορτάζω!*
Όταν με ρωτούν από πού είμαι δεν απαντώ «απ’ τη Μυτιλήνη», αλλά διευκρινίζω ότι «είμαι Μυτιληνιός».
Θέλω, μ’ αυτόν τον τρόπο, να ξεκαθαρίσω ότι με το νησί μου δεν με συνδέει απλά και μόνο το τυχαίο (;) γεγονός της καταγωγής μου, αλλά ότι ο ομφάλιος λώρος που με δένει μαζί του δεν κόπηκε ποτέ, με αποτέλεσμα να παραμένω μονίμως κι αθεράπευτα μέρος αυτού του μοναδικού κι ιδανικού μικρόκοσμου.
Η ζωή, παρ’ όλα αυτά, μ’ ανάγκασε να ταξιδεύω πολύ και να κατοικώ κατά καιρούς σ’ άλλους τόπους, μακρινούς και κοντινούς. Ποτέ μου, όμως, δεν έπαψα να θεωρώ σπίτι μου την πόλη που μεγάλωσα και τόπο μου το «γκριζοπράσινο φύλλο, το ριγμένο στο πέλαγος».
Γιατί, θα μου πείτε, τα θυμήθηκα σήμερα όλα αυτά;
Πολύ απλά, γιατί μια πρόσφατη συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε στο νησί μας, με τη συμμετοχή υψηλών αξιωματούχων απ’ όλη την Ευρώπη, με φούσκωσε για άλλη μια φορά από περηφάνια κι ευγνωμοσύνη για το θαυμαστό γεγονός ότι είμαι Μυτιληνιός!
Δεν ήταν μόνο η απαράμιλλη ομορφιά του νησιού που ενθουσίασε τους καλεσμένους μας. Ήταν, κυρίως, το ανθρώπινο στοιχείο που εντυπωσίασε όλους αυτούς που είχαν την τύχη να γευθούν τη γλύκα της Μυτιλήνης, μεσούντος του Ιουνίου.
Απλοί άνθρωποι, ξενοδόχοι, ταβερνιάρηδες, οδηγοί αυτοκινήτων αλλά και εκπρόσωποι των τοπικών Αρχών, από τον Νομάρχη και τους Δημάρχους των χωριών που επισκεφθήκαμε, μέχρι τα στελέχη των αστυνομικών, λιμενικών, υγειονομικών και νομαρχιακών Υπηρεσιών. Όλοι τους συνέβαλαν, με τη φυσική ευγένειά τους και τον αξιοθαύμαστο επαγγελματισμό τους, στο να επιτύχει απόλυτα η συγκέντρωση αυτή.
Ήδη καταφθάνουν θερμά μηνύματα από όσους είχαν την τύχη να συμμετάσχουν με ξεχωριστές ευχαριστίες και θαυμασμό (ναι, θαυμασμό) για το νησί μας και τους ανθρώπους του.
Εγώ, γι’ άλλη μια φορά, πλέω σε πελάγη ευτυχίας, με ανανεωμένο έρωτα για το τόπο μας και τους συντοπίτες μου.
Είμαι Μυτιληνιός και το γιορτάζω! Το γιορτάζω κάθε μέρα και στιγμή (όχι μόνο των Ταξιαρχών, για τους μυημένους).
Φωτής Ξύδας
*Κείμενο του Φωτή Ξύδα δημοσιευμένο στο «Ε» το φετινό καλοκαίρι, αμέσως μετά την οργάνωση της Συνόδου των Ευρωπαίων Γενικών Γραμματέων και μόνιμων Υφυπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Συγχαρητήρια Νομάρχη
Με ανακοίνωσή του χθες, ο Νομάρχης Λέσβου Παύλος Βογιατζής, συγχαίρει θερμά τον συμπατριώτη μας, διακεκριμένο στέλεχος του Διπλωματικού Σώματος κ. Φωτή Ξύδα, για την ανάληψη της θέσης του Πρέσβη της Ελλάδας στην Άγκυρα. «Η προηγούμενη, ιδιαίτερα επιτυχής θητεία του στη θέση του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για μια δημιουργική θητεία και στη νέα θέση», σημειώνει με την ανακοίνωσή του ο κ. Βογιατζής.
Διαφήμιση
