Σοβαρότατες επιπτώσεις στην υγεία παιδιών κάτω των 2 ετών μπορεί να έχει η χορήγηση υπερβολικής δόσης φαρμάκων που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή για το βήχα και το κρυολόγημα.
Ο αμερικανικός οργανισμός φαρμάκων (FDA) σε ανακοίνωσή του ζητεί από τις φαρμακοβιομηχανίες να προσθέσουν ειδική ετικέτα στα φάρμακα αυτά, στην οποία να προειδοποιούνται οι γονείς και να ακολουθούν αυστηρά την ενδεδειγμένη δοσολογία.
Παράλληλα, αποφάσισε να αποσύρει από την αγορά τα σκευάσματα: Johnson & Johnson Pediacare Infant Drops, Tylenol Concentrated Infants Drops, Wyeth’s Dimetapp Decongestant Infant Drops, Novartis’ Triaminic Infant & Toddler Thin Strips και το Prestige Brands Holdings’ Little Colds Decongestant Plus Cough, τα οποία σημειώνεται ότι δεν κυκλοφορούν στη χώρα μας.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε ο FDA, τα τελευταία 40 χρόνια στις ΗΠΑ σημειώθηκαν 54 θάνατοι παιδιών, λόγω υπερβολικής δόσης φαρμάκων για το κρυολόγημα.
«Στις ΗΠΑ», εξηγεί στην «Ε» ο παιδίατρος Κώστας Νταλούκας, πρόεδρος του Οργανισμού Υγείας του Δήμου Αμαρουσίου, «ο όρος cold medicines έχει να κάνει με φάρμακα που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ και που συνήθως περιέχουν συνδυασμένες φαρμακευτικές ουσίες όπως αντιβηχικό, αποσυμφορητικό, αντισταμινικό, αποχρεμπτικό κ.λπ. (π.χ. Dimetap).
Οπως δημοσίευσαν οι Times της Νέας Υόρκης και από επιστημονικές ανασκοπήσεις και δημοσιεύματα που έγιναν τα τελευταία χρόνια, φαίνεται ότι τα φάρμακα αυτά δίδονται και σε παιδιά μικρότερα των 2 ετών προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα των ιώσεων του αναπνευστικού. Το πρόβλημα προκύπτει επειδή πολλές φορές χορηγούνται από τους γονείς σε αυξημένες δόσεις, γίνεται κατάχρηση του φαρμάκου και πολλά από αυτά έχουν παρενέργειες στο κυκλοφορικό σύστημα».
«Ενα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που παρατηρήθηκε», σημειώνει ο κ. Νταλούκας, «ήταν υπέρβαση της δοσολογίας για το ρινικό αποσυμφορητικό που περιείχε pseudoephedrine (ψευδοεφεδρίνη) και το οποίο σε υψηλές ιδιαίτερα δόσεις προκαλεί αρρυθμίες, υπέρταση ή και ανακοπή. Υπάρχουν εξάλλου ανησυχίες και για άλλες φαρμακευτικές ουσίες που περιέχονται σε cold medicines, όπως είναι οι dextromethorphan, guaifenesin και phenylephrine.
Επειδή στα φάρμακα αυτά περιέχονται συνήθως αντισταμινικά με αποτέλεσμα να διευκολύνεται ή και να προκαλείται ο ύπνος και δεδομένης της νόσησης από ιώσεις του αναπνευστικού, κατά μέσο όρο στα παιδιά 6-10 φορές το χρόνο, ο κίνδυνος για υπερδοσολογία και παρενέργειες αυξάνει. Οι ειδικοί προσδιορίζουν ότι κάθε μήνα περισσότερο από το ένα τρίτο όλων των παιδιών στην Αμερική 3 ετών ή και μικρότερα παίρνουν από τα σουπερμάρκετ φάρμακα για τις ιώσεις του αναπνευστικού (cold medicines).
Οι πωλήσεις των φαρμάκων αυτού του είδους είναι τεράστιες. Σύμφωνα με την Consumers Healthcare Products Association, στις ΗΠΑ το 2005 οι πωλήσεις από τα φάρμακα αυτά ήταν 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα περισσότερα από τα φάρμακα αυτά απευθύνονται σε παιδιά με ονόματα, όπως Infant Triaminic, Toddler’s Dimetapp and Little Colds, έρχονται σε πολύχρωμες συσκευασίες και με γεύσεις σταφυλιού, κερασιού μέχρι και των πλέον εξωτικών όπως πίνα κολάντα και φρουτ-παντς».
Ο κ. Νταλούκας υπογραμμίζει ότι «παρά την αυξημένη χρήση αυτών των φαρμάκων δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν πως προσφέρουν κάτι στη θεραπεία των ιώσεων και του βήχα. Αν και οι περισσότεροι γιατροί συμφωνούν ότι αν δοθούν μεμονωμένα και σε ενδεικνυόμενες δόσεις είναι ασφαλή, από την άλλη φαίνεται ότι ο κίνδυνος της υπερδοσολογίας και των παρενεργειών που προκύπτουν αυξάνει επικίνδυνα αν δοθούν σε συνδυασμό μεταξύ τους. Το 2006 το American College of Chest Physicians έδωσε οδηγία προς τους γονείς να αποφεύγουν όλα τα αντιβηχικά και cold medicines στα παιδιά ιδιαίτερα ηλικίας κάτω των 2 ετών».
«Εχω όμως την εντύπωση ότι και στην Ελλάδα φαίνεται να γίνεται αυξημένη χρήση ή και κατάχρηση αποσυμφορητικών και αντισταμινικών φαρμάκων σε παιδιά ηλικίας μικρότερης των 2 ετών.
Ισως εμείς οι παιδίατροι θα πρέπει να αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο ώστε να ενημερώσουμε και να εξηγήσουμε στους γονείς για τους κινδύνους και τα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση αυτών των φαρμάκων, καθώς και των εναλλακτικών μεθόδων που υπάρχουν για την καλύτερη θεραπεία των ιώσεων του αναπνευστικού. Ισως η εύκολη λύση», καταλήγει ο κ. Νταλούκας «που μας βολεύει όλους, είτε τηλεφωνικά είτε από κοντά, στο διάλογο “γιατρέ, το παιδί βήχει και είναι μπουκωμένο… Δώστε του εκείνο το σιρόπι που δώσαμε και την άλλη φορά” θα πρέπει να αναθεωρηθεί και από τους γονείς, αλλά και από εμάς ως παιδιάτρους».
Της ΣΟΦΙΑΣ ΝΕΤΑ
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 13/10/2007
