Χίος, 20 Μαρτίου 2008
Τοποθέτηση της βουλευτή Νομού Χίου Ελπίδας Τσουρή, στην ημερίδα, με θέμα: «Σχεδιασμός μοντέλου βιώσιμης ανάπτυξης του Κάμπου της Χίου».
Ο Κάμπος της Χίου αποτελεί μια μοναδική, από άποψη αρχιτεκτονικής και περιβαλλοντικής αξίας περιοχή, στο κέντρο του νησιού της Χίου, που αποτέλεσε τον πρωταγωνιστή των πολιτιστικών και πολιτισμικών εξελίξεων του νησιού. Ο, εν λόγω, ρόλος του Κάμπου φαίνεται ακόμη και σήμερα στη μοναδικότητα των κτισμάτων και των περιβολιών, στη συνολική χωρική οργάνωσή του και στον οικονομικό ρόλο που έπαιξε και παίζει στη Χίο. Η αποδοχή των παραπάνω δεδομένων αποτελεί και σε έναν μεγάλο βαθμό την αιτία της σημερινής του κατάστασης, αλλά και της διαφαινόμενης προοπτικής του.
Τα στοιχεία της σημερινής του κατάστασης, θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα εξής:
– η περιοχή δέχεται σοβαρή οικιστική πίεση, ως αποτέλεσμα τόσο της γειτνίασής της με την πόλη της Χίου, όσο της σταδιακής υποβάθμισης της αξίας και της παραγωγικότητάς της
– η οικονομική ανάπτυξή της, σταδιακά, φθίνει, ως αποτέλεσμα της μείωσης του ρόλου των εσπεριδοειδών – μοχλού οικονομικής στήριξης της περιοχής – όσο και εξαιτίας της αδυναμίας της περιοχής να διαφοροποιήσει τον ρόλο της προς εναλλακτικές παραγωγικές δραστηριότητες.
Τα παραπάνω δύο στοιχεία μετεξελίσσουν, σταδιακά, την περιοχή από ζώνη υψηλής παραγωγικότητας εσπεριδοειδών, σε περιοχή κατοίκησης, υποβαθμίζοντας την αρχιτεκτονική και περιβαλλοντική αξία της και αναδεικνύοντας, αρκετά, πλέον, προβλήματα συγκρούσεων χρήσεως γης.
Ο σημερινός Κάμπος της Χίου έχει ανάγκη μιας συστηματικής και καλά προγραμματισμένης αναπτυξιακής παρέμβασης, που να απαντά ικανοποιητικά στις σύγχρονες ανάγκες, ταυτόχρονα, όμως, με την διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής ιδιαιτερότητάς του. Είναι ανάγκη η αναπτυξιακή παρέμβαση για την περιοχή να λάβει υπ’ όψιν της τόσο την τοπική πραγματικότητα και κοινωνία, όσο και τις δυνατότητες που σήμερα παρέχονται.
Οποιαδήποτε βιώσιμη παρέμβαση για την περιοχή θα πρέπει να στοχεύει ισάξια:
– στην, κατά το βέλτιστο, χωροταξική οργάνωση της περιοχής, ώστε να διατηρήσει την φυσιογνωμία της, ως τόπου υψηλής πολιτιστικής αξίας,
– στη διαφοροποίηση της οικονομίας της, προς εναλλακτικές και συμβατές με το ευρύτερο περιβάλλον δράσεις.
Τα παραπάνω μπορούν να συγκεκριμενοποιηθούν, με τις εξής προτάσεις:
– μεταφορά κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών εξυπηρέτησης των πολιτών στην περιοχή, ως διαδικασία μεταφοράς ήπιων μορφών δραστηριοτήτων σε οικιστικό κέλυφος, που γι αυτόν το λόγο θα επισκευαστεί, αντί να γκρεμίζει από χρόνο σε χρόνο,
– οργάνωση των συγκοινωνιών και υποδομών μεταφοράς, ώστε να εξυπηρετείται ο τοπικός πληθυσμός, αλλά ταυτόχρονα να μεταφέρονται εκτός της ζώνης, οχλούσες φορτίσεις, ιδιαίτερα, τώρα, που οι παρακάμψεις οικισμών είναι πραγματικότητα,
– σταδιακές υποδομές για την αρμονική χωρική συσχέτιση του Κάμπου με τις όμορες περιοχές, όπως τα Θυμιανά, το Νεχώρι και γενικά, τα Καμπόχωρα. Ο Κάμπος, ιστορικά, έως σήμερα, σχετιζόταν περισσότερο με τις περιοχές αυτές, παρά με την πόλη της Χίου,
– αντιμετώπιση του προβλήματος της ποιότητας και επάρκειας υδάτινων πόρων για άρδευση, κυρίως, με την ανάληψη θεσμικών πρωτοβουλιών που θα επιτρέπουν εκείνες τις καλλιέργειες που δεν διακυβεύουν την προοπτική των παραδοσιακών,
– υλοποίηση επενδύσεων που θα αξιοποιούν τα τοπικά πλεονεκτήματα και θα τα μετασχηματίζουν σε επιχειρηματικούς συντελεστές για τη βιωσιμότητα των τοπικών επιχειρήσεων. Ενδεικτικά, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως ενδιαφέρουσες τέτοιες μορφές επιχειρήσεων, αυτές που ασχολούνται με τον τουρισμό, την μεταποίηση και τις υπηρεσίες,
– ανάληψη πρωτοβουλίας για δημιουργία εμπορικού διαύλου για τα προϊόντα των εσπεριδοειδών, έχοντας, εκ των προτέρων, αντιληφθεί ότι η πώλησή τους ως νωπά δεν επιτρέπει ανταγωνιστικότητα στο προϊόν, οπότε θα πρέπει να διερευνηθούν άλλοι τρόποι παρουσίασής τους,
– ενημέρωση και πληροφόρηση των πολιτών για τις οικονομικές δραστηριότητες που μπορούν να αναλάβουν στο πλαίσιο ενός προγράμματος στήριξης της περιοχής.
Ολοκληρώνοντας και έχοντας την ανάγκη να αναφέρω μερικές πολύ πρακτικές λύσεις και βήματα, θα πρότεινα:
– την ενεργοποίηση – επανενεργοποίηση μιας ομάδας σκέψης, που εντός τριών μηνών, θα καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τόσο τις δεκάδες μελέτες που έχουν συνταχθεί για την περιοχή, όσο και τις πραγματικές δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα με χρηματοδοτικούς πόρους, αλλά και ανθρώπινο κεφάλαιο
– ανάληψη πρωτοβουλίας, από τους Δημόσιους φορείς, που διαθέτουν περιουσία, στην περιοχή, για αξιοποίησή της, ως πιλοτικής δραστηριότητας, ή ως υποδομής για στέγαση μη οχλουσών δραστηριοτήτων
– διάθεση συγκεκριμένου προϋπολογισμού από την Τοπική και Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση που θα θεσμοθετηθεί σε ετήσιο επίπεδο για αναβάθμιση υποδομών (αναπλάσεις περιοχών, ρυθμίσεις σε χείμαρρους, επισκευές σε τοιχογύρια)
– ενσωμάτωση στο ΕΣΠΑ ενός ειδικού προγράμματος για τον Κάμπο με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
Σε πρώτη φάση, τα παραπάνω βήματα είναι αρκετά και αν και μικρά έχουν σημαντικό προσθετικό αποτέλεσμα, γιατί θέτουν το θέμα σε σοβαρή βάση.
Ελπίζοντας, ότι με αυτές τις σκέψεις συμβάλλω στον κοινό προβληματισμό και, κυρίως, στο σχεδιασμό και τις δράσεις που πρέπει να υπάρξουν,
εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες σας.
Τα στοιχεία της σημερινής του κατάστασης, θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα εξής:
– η περιοχή δέχεται σοβαρή οικιστική πίεση, ως αποτέλεσμα τόσο της γειτνίασής της με την πόλη της Χίου, όσο της σταδιακής υποβάθμισης της αξίας και της παραγωγικότητάς της
– η οικονομική ανάπτυξή της, σταδιακά, φθίνει, ως αποτέλεσμα της μείωσης του ρόλου των εσπεριδοειδών – μοχλού οικονομικής στήριξης της περιοχής – όσο και εξαιτίας της αδυναμίας της περιοχής να διαφοροποιήσει τον ρόλο της προς εναλλακτικές παραγωγικές δραστηριότητες.
Τα παραπάνω δύο στοιχεία μετεξελίσσουν, σταδιακά, την περιοχή από ζώνη υψηλής παραγωγικότητας εσπεριδοειδών, σε περιοχή κατοίκησης, υποβαθμίζοντας την αρχιτεκτονική και περιβαλλοντική αξία της και αναδεικνύοντας, αρκετά, πλέον, προβλήματα συγκρούσεων χρήσεως γης.
Ο σημερινός Κάμπος της Χίου έχει ανάγκη μιας συστηματικής και καλά προγραμματισμένης αναπτυξιακής παρέμβασης, που να απαντά ικανοποιητικά στις σύγχρονες ανάγκες, ταυτόχρονα, όμως, με την διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής ιδιαιτερότητάς του. Είναι ανάγκη η αναπτυξιακή παρέμβαση για την περιοχή να λάβει υπ’ όψιν της τόσο την τοπική πραγματικότητα και κοινωνία, όσο και τις δυνατότητες που σήμερα παρέχονται.
Οποιαδήποτε βιώσιμη παρέμβαση για την περιοχή θα πρέπει να στοχεύει ισάξια:
– στην, κατά το βέλτιστο, χωροταξική οργάνωση της περιοχής, ώστε να διατηρήσει την φυσιογνωμία της, ως τόπου υψηλής πολιτιστικής αξίας,
– στη διαφοροποίηση της οικονομίας της, προς εναλλακτικές και συμβατές με το ευρύτερο περιβάλλον δράσεις.
Τα παραπάνω μπορούν να συγκεκριμενοποιηθούν, με τις εξής προτάσεις:
– μεταφορά κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών εξυπηρέτησης των πολιτών στην περιοχή, ως διαδικασία μεταφοράς ήπιων μορφών δραστηριοτήτων σε οικιστικό κέλυφος, που γι αυτόν το λόγο θα επισκευαστεί, αντί να γκρεμίζει από χρόνο σε χρόνο,
– οργάνωση των συγκοινωνιών και υποδομών μεταφοράς, ώστε να εξυπηρετείται ο τοπικός πληθυσμός, αλλά ταυτόχρονα να μεταφέρονται εκτός της ζώνης, οχλούσες φορτίσεις, ιδιαίτερα, τώρα, που οι παρακάμψεις οικισμών είναι πραγματικότητα,
– σταδιακές υποδομές για την αρμονική χωρική συσχέτιση του Κάμπου με τις όμορες περιοχές, όπως τα Θυμιανά, το Νεχώρι και γενικά, τα Καμπόχωρα. Ο Κάμπος, ιστορικά, έως σήμερα, σχετιζόταν περισσότερο με τις περιοχές αυτές, παρά με την πόλη της Χίου,
– αντιμετώπιση του προβλήματος της ποιότητας και επάρκειας υδάτινων πόρων για άρδευση, κυρίως, με την ανάληψη θεσμικών πρωτοβουλιών που θα επιτρέπουν εκείνες τις καλλιέργειες που δεν διακυβεύουν την προοπτική των παραδοσιακών,
– υλοποίηση επενδύσεων που θα αξιοποιούν τα τοπικά πλεονεκτήματα και θα τα μετασχηματίζουν σε επιχειρηματικούς συντελεστές για τη βιωσιμότητα των τοπικών επιχειρήσεων. Ενδεικτικά, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως ενδιαφέρουσες τέτοιες μορφές επιχειρήσεων, αυτές που ασχολούνται με τον τουρισμό, την μεταποίηση και τις υπηρεσίες,
– ανάληψη πρωτοβουλίας για δημιουργία εμπορικού διαύλου για τα προϊόντα των εσπεριδοειδών, έχοντας, εκ των προτέρων, αντιληφθεί ότι η πώλησή τους ως νωπά δεν επιτρέπει ανταγωνιστικότητα στο προϊόν, οπότε θα πρέπει να διερευνηθούν άλλοι τρόποι παρουσίασής τους,
– ενημέρωση και πληροφόρηση των πολιτών για τις οικονομικές δραστηριότητες που μπορούν να αναλάβουν στο πλαίσιο ενός προγράμματος στήριξης της περιοχής.
Ολοκληρώνοντας και έχοντας την ανάγκη να αναφέρω μερικές πολύ πρακτικές λύσεις και βήματα, θα πρότεινα:
– την ενεργοποίηση – επανενεργοποίηση μιας ομάδας σκέψης, που εντός τριών μηνών, θα καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τόσο τις δεκάδες μελέτες που έχουν συνταχθεί για την περιοχή, όσο και τις πραγματικές δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα με χρηματοδοτικούς πόρους, αλλά και ανθρώπινο κεφάλαιο
– ανάληψη πρωτοβουλίας, από τους Δημόσιους φορείς, που διαθέτουν περιουσία, στην περιοχή, για αξιοποίησή της, ως πιλοτικής δραστηριότητας, ή ως υποδομής για στέγαση μη οχλουσών δραστηριοτήτων
– διάθεση συγκεκριμένου προϋπολογισμού από την Τοπική και Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση που θα θεσμοθετηθεί σε ετήσιο επίπεδο για αναβάθμιση υποδομών (αναπλάσεις περιοχών, ρυθμίσεις σε χείμαρρους, επισκευές σε τοιχογύρια)
– ενσωμάτωση στο ΕΣΠΑ ενός ειδικού προγράμματος για τον Κάμπο με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
Σε πρώτη φάση, τα παραπάνω βήματα είναι αρκετά και αν και μικρά έχουν σημαντικό προσθετικό αποτέλεσμα, γιατί θέτουν το θέμα σε σοβαρή βάση.
Ελπίζοντας, ότι με αυτές τις σκέψεις συμβάλλω στον κοινό προβληματισμό και, κυρίως, στο σχεδιασμό και τις δράσεις που πρέπει να υπάρξουν,
εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες σας.
Ελπίδα Τσουρή,
Βουλευτής Νομού Χίου
Διαφήμιση
