Σάμος 5 Φεβρουαρίου 2009
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ (1)
* ΠΡΟΟΔΟΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ
Κάτω του μέσου όρου της Ε.Ε. η Ελλάδα
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό πίνακα αποτελεσμάτων καινοτομίας του 2008 (European Innovation Scoreboard – EIS) που δημοσιεύτηκε στις 22 Ιανουαρίου, η ΕΕ σημείωσε ουσιαστική πρόοδο στις επιδόσεις καινοτομίας πριν από την οικονομική κρίση. Το σχετικό χάσμα στην καινοτομία σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία μειώθηκε, ειδικότερα με τη δυναμική πρόοδο πολλών νέων κρατών μελών όπως της Κύπρου, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας.
Σε ολόκληρη την ΕΕ, σημειώθηκε ιδιαίτερη πρόοδος σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο δυναμικό και τη διαθεσιμότητα χρηματοδοτικών πόρων για την καινοτομία. Ωστόσο, οι καινοτομικές επενδύσεις των επιχειρήσεων εξακολουθούν να είναι σχετικά μειωμένες, ιδίως σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Παράλληλα με την εν λόγω έκθεση, η έκθεση του 2008 για την επιστήμη, την τεχνολογία και την ανταγωνιστικότητα περιλαμβάνει πιο εμπεριστατωμένη ανάλυση των τάσεων στους τομείς των δημοσίων και των επιχειρησιακών επενδύσεων Ε&A, των τεχνολογικών επιδόσεων και της προόδου στην εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι ευρωπαϊκές χώρες σχηματίζουν τέσσερις ομάδες με διαφορετικά επίπεδα επιδόσεων και σχεδόν όλες οι χώρες έχουν βελτιώσει τις επιδόσεις τους, με ποικίλους, ωστόσο, δείκτες προόδου: Η Ελβετία, η Σουηδία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Δανία και το ΗΒ αποτελούν “πρωτοπόρους” της καινοτομίας, με επιδόσεις πολύ υψηλότερες από το μέσο όρο της ΕΕ. Από τις εν λόγω χώρες, η Ελβετία και η Γερμανία βελτιώνουν τις επιδόσεις τους με τον ταχύτερο ρυθμό. Η Αυστρία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, το Βέλγιο, η Γαλλία και οι Κάτω Χώρες αποτελούν “ακόλουθους” της καινοτομίας, με επιδόσεις που υπερβαίνουν το μέσο όρο της ΕΕ. Στην εν λόγω ομάδα, οι επιδόσεις της Ιρλανδίας αυξάνονται με τον ταχύτερο ρυθμό και την ακολουθεί η Αυστρία. Η Κύπρος, η Ισλανδία, η Εσθονία, η Σλοβενία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Νορβηγία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα και η Ιταλία σημειώνουν μέτριες επιδόσεις καινοτομίας, κάτω του μέσου όρου της ΕΕ.
Η τάση στις επιδόσεις καινοτομίας της Κύπρου είναι πολύ υψηλότερη από το μέσο όρο της εν λόγω ομάδας και την ακολουθεί η Πορτογαλία. Η Μάλτα, η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Πολωνία, η Λιθουανία, η Κροατία, η Ρουμανία, η Λετονία, η Βουλγαρία και η Τουρκία αποτελούν χώρες σε διαδικασία κάλυψης της υστέρησης, με επιδόσεις καινοτομίας πολύ κάτω του μέσου όρου της ΕΕ.
Οι περισσότερες από τις εν λόγω χώρες καλύπτουν σταδιακά την υστέρησή τους. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία βελτιώνονται με τους ταχύτερους ρυθμούς.
Γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία
Η ανάλυση των στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ επισημαίνει ουσιαστικές βελτιώσεις και σε απόλυτα μεγέθη (σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια) και σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Η σύγκριση με μια ευρύτερη ομάδα χωρών επίσης καταδεικνύει ότι η ΕΕ προοδεύει ικανοποιητικά σε σχέση με τις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Έχει σημειωθεί ιδιαίτερη πρόοδος ως προς το ανθρώπινο δυναμικό για την καινοτομία (πτυχιούχοι, τριτοβάθμια εκπαίδευση), την ευρυζωνική πρόσβαση και τη διαθεσιμότητα του κεφαλαίου επιχειρηματικού κινδύνου. Ωστόσο, εξακολουθούν να διαπιστώνονται ανεπάρκειες στις επενδύσεις των επιχειρήσεων, με την ΕΕ να έπεται των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας στις δαπάνες Ε&Α και ΤΠ.
Επίσης, παρά το πόρισμα των εκθέσεων για τη σημασία της μη τεχνολογικής καινοτομίας, οι δαπάνες των επιχειρήσεων της ΕΕ για τέτοιες καινοτομικές δραστηριότητες (π.χ., κατάρτιση, σχεδιασμός, μάρκετινγκ, νέος εξοπλισμός) έχουν μειωθεί.
Η καινοτομία ως συνταγή για την οικονομική ανάκαμψη
Η ανάλυση του EIS βασίζεται σε στοιχεία που προηγούνται της οικονομικής κρίσης. Ωστόσο, καταδεικνύουν τις τρέχουσες τάσεις, τα ισχυρά σημεία και τις αδυναμίες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την αντιμετώπιση των σημερινών συνθηκών. Η πρόοδος που σημείωσε η ΕΕ πριν την οικονομική κρίση έχει τοποθετήσει τους ευρωπαίους επιχειρηματίες σε καλύτερη θέση για ανάκαμψη μέσω της καινοτομίας. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες μειωμένες επενδύσεις των επιχειρήσεων στην καινοτομία σε σύγκριση με τους κύριους ανταγωνιστές αποτελούν προφανή αδυναμία που πρέπει να αντιμετωπιστεί, μεταξύ άλλων μέσω της ανανεωμένης δημόσιας υποστήριξης στις καινοτομικές επιχειρήσεις, όπως η πρωτοβουλία για τις πρωτοπόρους αγορές που ενθαρρύνει τη ζήτηση της αγοράς για νέα προϊόντα και υπηρεσίες.
Επιπλέον, διδάγματα περιλαμβάνονται στην έκθεση προόδου της καινοτομίας που δημοσιεύθηκε παράλληλα με το EIS και παρουσιάζει την ανάλυση από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες για τις εξελίξεις στις εθνικές πολιτικές καινοτομίας και τη διακυβέρνηση, την αξιοποίηση των εκθέσεων των χωρών που καταρτίστηκαν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και διατίθενται στον ιστοχώρο διαδικτύου της πρωτοβουλίας PRO INNO. Αυτό δείχνει μια τάση προς την παροχή στήριξης για τη σύσταση καινοτόμων επιχειρήσεων και για καινοτομικές στρατηγικές που καλύπτουν νέες προκλήσεις όπως η αλλαγή κλίματος και η παραγωγικότητα των πόρων.
Τα συμπεράσματα των εκθέσεων θα αξιοποιηθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να συμβάλλουν στην αξιολόγηση της επιτυχίας των τρεχουσών πολιτικών καινοτομίας και να προσδιορίσουν τις μελλοντικές προτεραιότητες.
Ιστορικό: Ο ευρωπαϊκός πίνακας αποτελεσμάτων καινοτομίας καταρτίζεται με εντολή της Γενικής Διεύθυνσης Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το Κέντρο οικονομικής και κοινωνικής έρευνας και κατάρτισης του Μάαστριχτ για την καινοτομία και την τεχνολογία (UNU-MERIT), και η έκθεση προόδου της καινοτομίας από κοινοπραξία εμπειρογνωμόνων υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Αθηνών και της Technopolis Group.
Οι πλήρεις εκθέσεις διατίθενται (στα αγγλικά) στη διεύθυνση: http://www.proinno-europe.eu/metrics
