Με μεγάλη πλειοψηφία υιοθέτησε σήμερα η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έκθεση του Ιταλού Ευρωβουλευτή κ. Τζούστο Κατάνια σχετικά με το μέλλον του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου.
Η έκθεση Κατάνια επικροτεί την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναθεωρήσει τον κανονισμό του Δουβλίνου και απαιτεί τη δημιουργία ενός Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου βασισμένου στην αρχή της Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και στην αρχή της Αλληλεγγύης.
Το Κοινοβούλιο, μεταξύ άλλων:
1. Σχετικά με τις συνθήκες κράτησης: Τονίζει ότι κανένα άτομο δεν θα πρέπει ποτέ να κρατείται για τον λόγο και μόνο ότι αιτείται διεθνούς προστασίας και καταδικάζει την πρακτική χωρών που συστηματικά φυλακίζουν τους αιτούντες άσυλο.
2. Σχετικά με τα ευάλωτα άτομα: Ζητεί τη θέσπιση ειδικών μέτρων εξέτασης αιτημάτων ασύλου και προστασίας για τα πλέον ευάλωτα άτομα, ειδικά δε για ασυνόδευτους ανήλικους, ανάπηρους, εγκύους, μονογονεικές οικογένειες και θύματα βασανιστηρίων, βιασμών, σεξουαλικής βίας, κλπ.
3. Σχετικά με τα κριτήρια προσδιορισμού του καθεστώτος ασύλου: Επαναλαμβάνει ότι η παροχή καθεστώτος πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας θα πρέπει να αξιολογείται πάντοτε σε ατομική βάση και να μην περιορίζεται κατά κανένα τρόπο σε γενικευμένες εκτιμήσεις (π.χ., λόγω ιθαγένειας) ή σε προϋποθέσεις (π.χ., σχετικά με τη γενική κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα καταγωγής). Ταυτόχρονα, υποστηρίζει τη δημιουργία βάσεων δεδομένων με επιστημονικές και αντικειμενικές πληροφορίες για την κάθε χώρα προέλευσης ως επικουρικό εργαλείο στα χέρια των φορέων λήψης αποφάσεων.
4. Υπογραμμίζει ότι η κοινή διαδικασία ασύλου θα πρέπει να προβλέπει σαφείς, ενιαίες και εύλογες χρονικές προθεσμίες, αποφεύγοντας κατ’ αυτό τον τρόπο μακρές και αδικαιολόγητες περιόδους αναμονής οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην υγεία και την καλή κατάσταση των αιτούντων άσυλο — ένα κλασικό πρόβλημα στην περίπτωση της Ελλάδας.
5. Ζητεί ειδικά μέτρα για την ομαλή ένταξη στις ευρωπαϊκές κοινωνίες των δικαιούχων διεθνούς προστασίας, που σήμερα είναι σχεδόν ανύπαρκτα.
Τέλος, η Έκθεση τονίζει ότι ένας από τους στόχους του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου πρέπει να είναι η θέσπιση αποτελεσματικών μηχανισμών αλληλεγγύης, προκειμένου να βελτιωθεί η κατάσταση των χωρών που γίνονται αποδέκτες μεγαλύτερων ροών αιτούντων άσυλο και που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως προς τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υποδοχής για τα εν λόγω άτομα ή την ένταξη των αιτούντων που αποκτούν το καθεστώς του πρόσφυγα. Προς αυτήν την κατεύθυνση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μεταξύ άλλων, προτείνει:
1. Την απόσπαση υπαλλήλων από άλλα κράτη μέλη υπό την αιγίδα της ευρωπαϊκής υπηρεσίας υποστήριξης σε θέματα ασύλου, για να συνδράμουν τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ειδικές και προβληματικές καταστάσεις
2. Τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος για την εθελούσια μετεγκατάσταση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας από κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ειδικές και προβληματικές καταστάσεις, ώστε η υποδοχή των δικαιούχων διεθνούς προστασίας να μπορεί να γίνεται από διαφορετικό κράτος μέλος από εκείνο που τους έχει εκχωρήσει το καθεστώς της εν λόγω προστασίας.
Όπως δήλωσε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών κ. Σταύρος Λαμπρινίδης μετά την έγκριση της έκθεσης:
“Το σύστημα του Δουβλίνου ΙΙ για τη χορήγηση ασύλου πρέπει επιτέλους να αναθεωρηθεί: Πρώτον, διότι δεν είναι πραγματικά ευρωπαϊκό — δεν εγγυάται δηλαδή την ουσιαστική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και συνδρομή προς εκείνα τα κράτη μέλη που, λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, υποδέχονται δυσανάλογα μεγάλο αριθμό αιτούντων άσυλο. Και δεύτερον, και πιο σημαντικό, διότι, ως εκ τούτου, θέτει συχνά σε άμεσο κίνδυνο τις αρχές του ανθρωπισμού και την υποχρέωση της αξιοπρεπούς μεταχείρισης των ανθρώπων που φτάνουν στα σύνορά μας αναζητώντας προστασία. Πρακτικές όπως η κράτηση υπό απαράδεκτες συνθήκες ακόμη και ανήλικων, αλλά και η μαζική απόρριψη αιτήσεων ασύλου βάσει πολιτικών επιδιώξεων δεν δικαιολογούνται από καμία έλλειψη αλληλεγγύης. Είναι όμως επίσης γνωστό ότι άλλα κράτη μέλη που δεν αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα θεωρούν ότι η ανθρωπιστική τους υποχρέωση εξαντλείται σε καταγγελίες κατά άλλων κρατών. Αλλά περί αλληλεγγύης ουδέν. Έτσι, το Δουβλίνο ΙΙ στην πράξη έχει καταλήξει σε ένα πινγκ-πονγκ ευθυνών και καταγγελιών μεταξύ των κρατών μελών με μόνον πραγματικό ηττημένο τους αιτούντες άσυλο. Με τις σημερινές προτάσεις του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βάζει τις βάσεις της πραγματικής προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αιτούντων διεθνούς προστασίας και της ουσιαστικής αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.”
