ΣΑΜΟΣ: ΔΙΩΞΗ ΜΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

 Στα μέσα της δεκαετίας του ‘90 άρχισαν να εμφανίζονται στη Σάμο άνθρωποι από την Ασία και την Αφρική. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ταλαιπωρημένοι, πεινασμένοι, διψασμένοι και συνήθως βρεγμένοι. Ξεκινούσαν από τις παραλίες και έπαιρναν το δρόμο για το Βαθύ. Την αρχική έκπληξη των κατοίκων διαδέχτηκε η συμπαράσταση και η βοήθεια με όποιον τρόπο μπορούσαν. Φημολογείται, ότι τα πρώτα χρόνια η αστυνομία τους «επαναπροωθούσε» στις απέναντι ακτές, χρησιμοποιώντας ιδιωτικά σκάφη και μυστικά κονδύλια της Νομαρχίας. Αργότερα τους στοίβαζε σε ένα εγκαταλελειμμένο κτήριο, χωρίς καμιά υποδομή. Εκατοντάδες άνθρωποι, στριμωγμένοι σε λίγα τετραγωνικά, πάνω σε στρώματα ή σε κουρέλια, χωρίς ζεστό νερό, χωρίς θέρμανση το χειμώνα, με μια τουαλέτα για άνδρες και γυναίκες.

Εκείνο τον καιρό, μικρή ομάδα από άνδρες και γυναίκες έστησε την Κίνηση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – Αλληλεγγύη στους Πρόσφυγες, που αργότερα μετεξελίχτηκε σε σύλλογο. Με πολύ κόπο, τεράστια προσπάθεια, απίστευτες δυσκολίες, εμπόδια από τις αρχές, ιδίως από την αστυνομία, κατόρθωσαν να αναδείξουν τη βάναυση καταπάτηση στοιχειωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων, να ευαισθητοποιήσουν την τοπική κοινωνία, να αποκτήσουν πρόσβαση στο χώρο. Η προσφορά στους πρόσφυγες περιελάμβανε τσιγάρα, ρούχα και σερβιέτες, ενημέρωση για τα δικαιώματα, παρεμβάσεις για τη βελτίωση των υποδομών, πολλαπλή στήριξη όσων προσφύγων έμεναν στο νησί, μαθήματα Ελληνικής γλώσσας, μεσολάβηση σε θέματα υγείας.

Κεντρικός στόχος της κίνησης ήταν να αναδειχτεί η κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η στέρηση όχι μόνο της ελευθερίας, αλλά και της αξιοπρέπειας των έγκλειστων προσφύγων. Κεντρικός στόχος ήταν να κλείσει το κολαστήριο της Σάμου. Δημόσιες ανακοινώσεις, παρεμβάσεις, αναφορές σε εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς, συστηματικές επισκέψεις βουλευτών της αριστεράς, δημιούργησαν ένα κλίμα, οδήγησε σε επίσκεψη αντιπροσωπείας του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, και έκθεση κόλαφο για τις Ελληνικές αρχές. Κορυφαία στιγμή σε αυτή την προσπάθεια ήταν η διοργάνωση από την κίνηση μεγάλης συγκέντρωσης έξω από το κολαστήριο, με βασικούς ομιλητές τη Γιάννα Κουρτοβικ και τον Περικλή Κοροβέση. Μετά από μια δεκαετία σκληρών αγώνων το κολαστήριο έκλεισε.

Οι πρόσφυγες πλέον κρατούνται στο «κέντρο υποδοχής», που πάλι είναι φυλακή, αλλά διαθέτει το χώρο και τις υποδομές για αξιοπρεπή διαβίωση.

Η Κίνηση προσάρμοσε τη δράση της στα νέα δεδομένα. Άσκηση κοινωνικού ελέγχου στο νέο κέντρο κράτησης και έμπρακτη στήριξη των προσφύγων που έμεναν στη Σάμο μετά την απελευθέρωσή τους. Πέρασαν πολλοί και πολλές από την Κίνηση. Άλλοι σταμάτησαν γιατί κουράστηκαν, άλλοι γιατί διαφώνησαν. Λίγοι και λίγες παρέμειναν από την αρχή μέχρι το τέλος. Ανάμεσά τους η Γιασεμώ.



Επειδή ρώτησε να μάθει



Την Πέμπτη 6 Ιουνίου Η Γιασεμώ Κεχαγιά δικάζεται κατηγορούμενη για ψευδή αναφορά στις αρχές. Το έγκλημά της είναι ότι πριν κάμποσα χρόνια κοινοποίησε στην αστυνομική διεύθυνση Σάμου έγγραφο της Κίνησης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ζητώντας απαντήσεις για την τύχη κάποιων προσφύγων.

Στην Ελλάδα των μνημονίων δεν δικάζονται όσοι καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δικάζονται όσοι τα υπερασπίζονται. Δεν δικάζονται αυτοί που μαχαιρώνουν τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Δικάζονται αυτοί που τους στηρίζουν. Στη Σάμο δεν δικάζεται η Γιασεμώ. Δικάζονται οι αρχές και οι αξίες μας, δικάζεται ό,τι μας κάνει ανθρώπους, δικάζεται ό,τι μας χαρακτηρίζει, μας ενώνει και μας ξεχωρίζει. Δικαζόμαστε όλοι και όλες και έχουμε υποχρέωση να είμαστε παρόντες.



Νίκος Σ. Κακλαμάνης