Το νερό σήμερα, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του ανθρώπου σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η ραγδαία αύξηση των αναγκών σε συνδυασμό με τις έντονες περιβαλλοντικά επιβαρύνσεις καθιστούν αρνητικό το παγκόσμιο υδάτινο ισοζύγιο.
Το νερό από φυσικό αγαθό και πηγή ζωής τείνει να εξελιχτεί σε αξεπέραστο εφιάλτη για την παγκόσμια κοινότητα.
Τα νησιά του Αιγαίου αποτελούν ένα εξαιρετικά ευαίσθητο τμήμα της χώρας με ιδιαίτερα κοινωνικοοικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά. Τα υδάτινα αποθέματα τους είναι περιορισμένα και επιβάλλεται η προσεκτική, με σύγχρονες μεθόδους, διαχείριση τους. Οι επιπτώσεις μιας αλόγιστης διαχείρισης σε μία νησιώτικη περιοχή είναι κατά πολύ σοβαρότερες συγκριτικά με την ηπειρωτική χώρα και δύσκολα αναστρέψιμες.
Η τουριστική ανάπτυξη των νησιών προκαλεί έντονη διακύμανση του πληθυσμού τους. Αντίστοιχα έντονη είναι και η διακύμανση ζήτησης νερού αφενός κατά τη διάρκεια του έτους και αφετέρου μεταξύ των χρηστών.
Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Στην Χίο έως και την δεκαετία του 60, οι ανάγκες καλύπτονταν από άμεση λήψη από τις πηγές και τα τρεχούμενα επιφανειακά ύδατα.
Η ραγδαία αύξηση της ζήτησης την δεκαετία του 70, η οποία οφείλεται στην αλλαγή τρόπου ζωής και την ανάπτυξη της τεχνολογίας στο οικιακό εξοπλισμό αυξάνει σημαντικά τα απαιτούμενα m3 νερού τα οποία καλύπτονται από υδρομάστευση και με την χρήση γεωτρήσεων από την λεκάνη του Κορακάρη.
Ήδη από την αρχή της δεκαετίας του 60 έχει επισημανθεί η αναγκαιότητα δημιουργίας φράγματος στη θέση Κόρης Γεφύρι προκειμένου να εξασφαλιστούν αποθέματα που θα μπορούν με επάρκεια να καλύψουν την συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση.
Με τη λαθεμένη εκτίμηση ότι η λεκάνη Κορακάρη είναι ανεξάντλητων αποθεμάτων, χωρίς ουσιαστική μελέτη, με ερασιτεχνισμούς και παλινωδίες τα τελευταία 20 χρόνια οι ανάγκες καλύφθηκαν από αντλήσεις γεωτρήσεων οι οποίες άνοιγαν η μία μετά την άλλη, σχεδόν ανεξέλεγκτα .
Στα μέσα της δεκαετίας του 80 επιχειρήθηκε η μεταφορά των υδάτων της ΒΑ Χίου, με ένα έργο σκάνδαλο, το οποίο ποτέ δεν ολοκληρώθηκε με τις γνωστές μέχρι σήμερα συνέπειες.
Το ιδιαίτερα χαμηλό ύψος βροχής το χειμώνα του 1989 αποκαλύπτει το τραγικό μέγεθος του προβλήματος, και αποδεικνύει τις λαθεμένες πολιτικές του παρελθόντος και την έλλειψη ουσιαστικού και ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Το έτος 2000 και μετά από ενέργειες πολιτών, δημοσιοποιείται η ύπαρξη υδραργύρου σε τιμές αρκετά πάνω από τα επιτρεπτά όρια, στα νερά των γεωτρήσεων Κορακάρη , και αποδεικνύεται ότι εκτός του προβλήματος έλλειψης νερού πλήττεται πλέον σοβαρά και η υγεία των πολιτών.
ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ
Οι εκλογές της Αυτοδιοίκησης του 2002 διεξήχθηκαν με κύριο και πρωταρχικό πρόβλημα το υδρευτικό και με κυρίαρχο σύνθημα από το συνδυασμό που πλειοψήφησε « Νερό σε 6 μήνες, 24ώρες το 24ώρο»
Η πολιτική και η δράση που εφαρμόστηκε για την αντιμετώπιση του προβλήματος την τετραετία που πέρασε από την δημοτική αρχή κρίνεται αναποτελεσματική, αποσπασματική και από οικονομικής άποψης ασύμφορη .
Συγκεκριμένα:
Την τετραετία που πέρασε η φαινομενική κινητικότητα, λόγω διόγκωσης του προβλήματος, χαρακτηρίζεται από ερασιτεχνισμό και έλλειψη ουσιαστικής επιστημονικής τεκμηρίωσης και επάρκειας.
• Επιχειρήθηκε και υδροδοτήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα η πόλη της Χίου από νερά των πηγαδιών, όμορα με στραγγίσματα λυμάτων εγκυμονώντας σοβαρούς κίνδυνους για τη δημόσια υγεία.
• Στην περιοχή «Αγ. Αρτέμιος» στο ανάχωμα του δρόμου, το οποίο είχε δημιουργηθεί από το εδώ και δεκαετίες μπάζωμα σκουπιδιών, κατασκευάστηκε μικρής χωρητικότητας δεξαμενή η οποία λόγω έλλειψης μελέτης παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα στεγανότητας με αποτέλεσμα να έχει υπερβολικά μεγάλο κόστος και ελλείπει δυνατότητα εκμετάλλευσης.
• Κατασκευάστηκε και λειτούργησε δεξαμενή υδροληψίας περίπου 40.000 m3 και διυλιστήριο στη θέση Ψαρόπετρα με σκοπό την εκμετάλλευση των επιφανειακών υδάτων του Κακού Ποταμού, κατά τους χειμερινούς μήνες. Το έργο εκτελέστηκε με αυτεπιστασία, χωρίς μελέτη και άδειες με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται το φαιδρό φαινόμενο , τα καθαρά νερά των πηγών, που μέχρι πρότινος εκμεταλλευόμασταν τους χειμερινούς μήνες, να οδηγούνται και να τα ανακατεύονται στην υπάρχουσα δεξαμενή υδροληψίας και στην συνέχεια να ξανακαθαρίζονται, προκειμένου να διοχετεύονται προς εκμετάλλευση. Οι ενέργειες αυτές, εκτός από πατέντα παγκόσμιας πρωτοτυπίας , ανεβάζουν σημαντικά το κόστος εκμετάλλευσης.
• Στην αρχή της τετραετίας η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου , μπροστά στην εκρηκτική διάσταση του υδρευτικού προβλήματος χορήγησε το ποσό των € 1.500.000 για την μελέτη και εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης που θα εκμεταλλευόταν τα υφάλμυρα νερά της περιοχής «Δελφίνι». Κύριος διαχειριστής της διαδημοτικής σύμπραξης που θα εκτελούσε την συγκεκριμένη δράση ήταν ο σημερινός Δήμαρχος και η Δημοτική αρχή Χίου. Αντί λοιπόν του ολοκληρωμένου σχεδιασμού και της προκήρυξης διαγωνισμού για την προμήθεια και εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου η Δημοτική αρχή επέλεξε, την προσφιλή της τακτική, της απευθείας ανάθεσης σε συγκεκριμένη εταιρεία , χωρίς διαγωνισμό, με αποτέλεσμα την χρονοβόρα δικαστική εμπλοκή του θέματος . Έτσι χάθηκε πολύτιμος χρόνος γεγονός που υποχρεώνει σήμερα τη δημοτική αρχή να ενεργεί βιαστικά και αποσπασματικά με κίνδυνο μιας ακόμη αστοχίας που θα ακυρώνει την ουσιαστική ωφελιμότητα του έργου και θα επιβαρύνει οικονομικά τους ήδη επιβαρυμένους δημότες. Εξάλλου η αφαλάτωση, λόγω κόστους και ποιότητας, μπορεί να συμβάλει επικουρικά στην λύση του προβλήματος και σε καμία περίπτωση δε πρέπει να αποτελεί κυρίαρχη επιλογή.
Η ΔΕΥΑΧ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ
Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης αποτελεί κατά την γνώμη μας τον μεγάλο ασθενή, των επιχειρήσεων και οργανισμών του δήμου.
Η επιχείρηση είναι προβληματική με ετήσιες λειτουργικές ζημιές της τάξεως των € 800.000 και συσσωρευμένη συνολική ζημιά περίπου € 3.500.000.
Το κόστος λειτουργίας της επιχείρησης είναι τεράστιο σε σχέση με τα έσοδα.
Η οικονομική κατάσταση της εταιρείας αναμένεται να χειροτερέψει από το έτος 2007 καθώς είναι υποχρεωμένη να πληρώνει τοκοχρεολύσιο ύψους ε 650.000 για δάνειο ε 4.900.000 που έχει λάβει από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα και για το οποίο, μέχρι τέλους του 2006, ισχύει περίοδος χάριτος, σε ότι αφορά την αποπληρωμή του.
Όση προσπάθεια « δημιουργικής λογιστικής » και να καταβάλει η σημερινή διοίκηση της ΔΕΥΑΧ, η οικονομική πραγματικότητα είναι τέτοια που εφόσον συνεχιστεί η ίδια πολιτική, κινδυνεύει και μάλιστα άμεσα, η βιωσιμότητα της επιχείρησης.
Σήμερα, η επιχείρηση έχει απωλέσει τον οργανωτικό της ιστό με παραγκωνισμούς άξιων στελεχών της. Στην ουσία τη λειτουργική κατανομή και τη διεύθυνση της εταιρείας ασκούν αποκλειστικά έμμισθοι αιρετοί , χωρίς επιστημονική γνώση και διοικητικές ικανότητες.
Η επιχείρηση σήμερα δεν έχει την ικανότητα να εισπράξει τις απαιτήσεις της , και δεν είναι σε θέση να ελέγξει και να πιστοποιήσει παραβάσεις στο δίκτυό της.
Επιβεβαίωση της αντικειμενικότητας στην κριτική μας αποτελεί η πρόσφατη αποκάλυψη της ενέργειας της δημοτικής αρχής να ζητήσει την αύξηση των μέγιστων επιτρεπόμενων ορίων υδραργύρου, θεωρώντας ότι με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζει το πρόβλημα.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ
Βασικό Πλαίσιο
Οι ανάγκες της τοπικής κοινωνίας για καλό νερό αυξάνονται συνεχώς. Η ανεύρεση νέων αποθεμάτων νερού και η ορθολογική διαχείρισή τους αποτελεί αναγκαιότητα άμεσης προτεραιότητας και προϋπόθεση για κοινωνική και οικονομική ευημερία. Το σημερινό οξύ πρόβλημα ανεπάρκειας νερού δε μπορεί να αντιμετωπίζεται σπασμωδικά , αποσπασματικά, επιπόλαια και με επικίνδυνους ερασιτεχνισμούς- πειραματισμούς . Το εγχείρημα της επίλυσής του θα πρέπει επιτέλους να αναληφθεί από ειδικούς επιστήμονες και φορείς που διαθέτουν την ανάλογη γνώση και εμπειρία και αυτό δεν αποτελεί νέα ιδέα ή ανακάλυψη αλλά είναι ζήτημα κοινής λογικής και κυρίως σοβαρής και υπεύθυνης στάσης.
Με σεβασμό στο δημόσιο χρήμα, και με τους πολίτες ενήμερους, συμμέτοχους και συμπαραστάτες, σε όλα τα επίπεδα της διαδικασίας, θα σκύψουμε με πείσμα και επιμονή , χωρίς υποσχέσεις και υπερβολές με την πρέπουσα σοβαρότητα, θα διεκδικήσουμε και θα δρομολογήσουμε τη λύση στο μεγαλύτερο πρόβλημα της πόλης.
Άξονες της δράσης μας.
1. Το νερό αποτελεί κοινό πρόβλημα για όλο τον Νομό και πρέπει να αντιμετωπίζεται σε ενιαία βάση. Η δημιουργία Ενιαίου Φορέα σχεδιασμού και διαχείρισης των υδάτινων πόρων, όπου με επιστημονική γνώση θα αντιμετωπιστούν οι σημερινές και μελλοντικές ανάγκες, κρίνεται επιβεβλημένη και με επιμονή θα κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Το πρότυπο της Κύπρου προσαρμοσμένο στις τοπικές ανάγκες μπορεί να αποτελεί αξιόπιστη βάση.
2. Η προστασία των υπόγειων και επιφανειακών νερών του νησιού μας σε συνδυασμό με την προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί βασικό και αδιαπραγμάτευτο άξονα στην δράση και πολιτική μας.
3. Θα αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα με γνώμονα ότι « Το νερό σε κάθε περίπτωση αποτελεί αγαθό περιορισμένης επάρκειας » και θα αναπτύξουμε δράσεις προκειμένου να δημιουργήσουμε κοινωνική συνείδηση κατανάλωσης με σκοπό την οικονομία και τον περιορισμό της σπατάλης.
Προγραμματισμός – απαιτούμενες δράσεις.
1. Ουσιαστική συντήρηση και αντικατάσταση του δικτύου ύδρευσης προκειμένου να περιοριστούν οι διαρροές σε ανεκτά επίπεδα.
Είναι απαράδεκτο την στιγμή που υπάρχει τόσο έντονο πρόβλημα έλλειψης νερού, και τοποθετούνται σημαντικοί οικονομικοί πόροι στην κατεύθυνση εξασφάλισης του, την ίδια στιγμή, από διαρροές να χάνουμε πάνω από τη μισή ποσότητα του νερού που αντλούμε.
2. Διερεύνηση των πιθανών υπόγειων αποθεμάτων νερού στο σύνολο του Νομού.
Θεωρούμε απαράδεκτο το γεγονός να μην έχει διερευνηθεί το σύνολο των υπόγειων αποθεμάτων του νομού τη στιγμή που υπάρχουν σαφείς επιστημονικές ενδείξεις για ουσιαστικά πιθανά αποθέματα. Σε συνεργασία με επίσημο αναγνωρισμένο φορέα θα προχωρήσουμε άμεσα στη μελέτη.
3. Νέες θέσεις παροχής πόσιμου νερού στους δημότες.
Μέχρι να επιλυθεί οριστικά το πρόβλημα του πόσιμου νερού, θα δημιουργηθούν νέες θέσεις παροχής, με επιδίωξη μία σε κάθε συνοικία του δήμου. Οι νέες θέσεις θα διαμορφωθούν με προσεγμένη αισθητική και λειτουργικότητα ώστε να μπορούν οι δημότες να εξυπηρετούνται άμεσα.
4. Μελέτη και εκτέλεση έργου για την αναβάθμισης της λειτουργίας του βιολογικού καθαρισμού με στόχο την εξασφάλιση σημαντικής ποσότητας αρδευτικού νερού.
Άμεσα θα κινηθούμε στην κατεύθυνση ολοκληρωμένης μελέτης με σκοπό την αξιοποίηση του νερού που μπορεί να προσφέρει ο βιολογικός καθαρισμός από την αναβάθμιση της λειτουργίας του. Τα σημαντικά διαθέσιμα που μπορεί να προσφέρει (700.000 m3) σε αρδευτικό νερό θα προσφερθούν στον Κάμπο της Χίου συμβάλλοντας σημαντικά στην διατήρηση του .
5. Άμεση δημιουργία ανασχετικών και εμπλουτιστικών αναβαθμίδων για την ενίσχυση του υδάτινου υδροφορέα της Λεκάνης Κορακάρη.
Η λεκάνη Κορακάρη αποτελεί τον σημαντικότερο φυσικό ταμιευτήρα για την πόλη της Χίου και θα προστατευτεί με κάθε μέσο . Για την ενίσχυση των πηγαδιών του Κάμπου και την εξαφάνιση του υδραργύρου από τα νερά των γεωτρήσεων , θα μελετηθούν και θα εκτελεστούν έργα αειφορίας και άμεσου απόδοσης. Εκμεταλλευόμενοι το διαπερατό έδαφος του Κορακάρη θα κατασκευαστούν μικρά αντιπλημμυρικά και εμπλουτιστικά έργα που θα καθυστερούν την κάθοδο των νερών στη θάλασσα , θα αποτρέπουν τις πλημμύρες , θα γεμίζουν τα πηγάδια του Κάμπου , και θα βελτιώνουν τα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά της λεκάνης.
6. Καταγραφή και προστασία όλων των πηγών υδροληψίας .
Θα καταγραφούν και θα μελετηθούν όλες οι υπάρχουσες πηγές υδροληψίας(Φυσικές πηγές, πηγάδια, γεωτρήσεις ) και θα ενταχθούν σε καθεστώς προστασίας στα πρότυπα αντίστοιχων ενεργειών στο Δήμο Ρόδου.
7. Αναδιάρθρωση λειτουργίας ΔΕΥΑΧ και ορθολογισμός των οικονομικών της δεδομένων.
Η δραματική οικονομική κατάσταση της επιχείρησης υποχρεώνει άμεσα να προχωρήσουμε στην ριζική αναδιάρθρωσή της, με σκοπό να μπορεί αυτή να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις του μέλλοντος.
8. Επικαιροποίηση και διασφάλιση της είσπραξης οφειλών προς την ΔΕΥΑΧ από όμορους Δήμους.
9. Ακύρωση της πρόσφατης Κ.Υ.Α και επαναφορά των επιτρεπόμενων ορίων υδραργύρου στα Πανελλαδικά επίπεδα.
Θα ζητήσουμε την ακύρωση της Κ.Υ.Α που αύξησε τα επιτρεπόμενα όρια υδραργύρου κατά 65% και την επαναφορά τους στα Πανελλαδικά επίπεδα.
