Αν και οι επιστήμονες προσπαθούν επί δεκαετίες να προσδιορίσουν ποια ήταν η ακριβής χρήση του μηχανισμού, που θεωρείται ο πιο σύνθετος της αρχαιότητας, μια νέα έρευνα στην οποία συμμετέχουν έλληνες και βρετανοί επιστήμονες, που πραγματοποιείται με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, καταλήγει προς το συμπέρασμα ότι ίσως πρόκειται για τον αρχαιότερο υπολογιστή του κόσμου
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων», που φυλάσσεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της χώρας μας, αποτελείται από 3 βασικά τμήματα και περιέχει περισσότερες από 30 μπρούτζινες πλάκες και γρανάζια. Η ακριβής χρήση του ήταν άγνωστη, αν και σύμφωνα με μία παλιότερη θεωρία ο μηχανισμός χρησιμοποιούνταν για να υπολογισθούν οι κινήσεις των πλανητών, που ήταν γνωστοί στους αρχαίους Έλληνες: η Αφροδίτη, ο Ερμής, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος.
Σήμερα, οι ερευνητές από τα πανεπιστήμια του Κάρντιφ, της Αθήνας, του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου πιστεύουν ότι είναι κοντά στην επίλυση του μυστηρίου, με τη χρήση υπερσύγχρονης τεχνολογίας ακτινών-Χ, η οποία αποκάλυψε κάποιες μέχρι πρότινος κρυμμένες ελληνικές επιγραφές, οι οποίες πιθανότατα επιβεβαιώνουν την υπόθεση ότι πρόκειται για πλανητικό υπολογιστή.
Μετά από την απεικόνιση του Μηχανισμού που πραγματοποιήθηκε με τον βάρους 8 τόνων πρωτοποριακό τομογράφο Blade Runner της εταιρείας X-Tek, οι τριδιάστατες εικόνες που προέκυψαν αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές του εσωτερικού του. Με αυτή τη μέθοδο αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά επιγραφές το πάχος των οποίων δεν ξεπερνά το ένα δέκατο του χιλιοστού. Προέκυψαν επίσης σημαντικά δεδομένα για την εσωτερική δομή με τα περίπλοκα γρανάζια και τους άξονες.
Η ακριβής φύση των επιγραφών δεν έχει ανακοινωθεί, αν και ο αστρονόμος Ξενοφώντας Μουσάς του πανεπιστημίου της Αθήνας δήλωσε ότι «το κείμενο που πρόσφατα ανακαλύφθηκε φαίνεται να επιβεβαιώνει την υπόθεση ότι ο μηχανισμός είχε χρησιμοποιηθεί για να ανιχνεύει τις πορείες των πλανητικών σωμάτων».
«Μέρος του κειμένου στο μηχανισμό, που ξεπερνά τους χίλιους χαρακτήρες, έχει ήδη αποκρυπτογραφηθεί. Έχουμε ανακτήσει ήδη το 95% του κειμένου», δήλωσε ο ειδικευμένος στην ανάλυση ιστορικών αντικειμένων φυσικός Ιωάννης Μπιτσάκης, μέλος της ομάδας έρευνας.
