Ενα έξυπνο σύστημα παρακολούθησης της εγρήγορσης του οδηγού, που είναι ικανό να αναγνωρίζει την υπνηλία, να τον ειδοποιεί και να τον αφυπνίζει, δημιουργεί το Ελληνικό Ινστιτούτο Μεταφορών (ΙΜΕΤ), του Εθνικού Κέντρου Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης της Θεσσαλονίκης. Το σύστημα, υπεύθυνος του οποίου είναι ο διευθυντής ερευνών του ΙΜΕΤ, Ευάγγελος Μπεκιάρης, πρόκειται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2008 και να βγει στην παραγωγή, προς χρήση των αυτοκινητοβιομηχανιών μέσα στην επόμενη πενταετία.
Στόχος του είναι να καταστήσει ασφαλέστερη τη συμπεριφορά των οδηγών όταν αυτοί είναι κουρασμένοι ή ακόμη και όταν οδηγούν μετά από χρήση οινοπνευματωδών, καταστάσεις που ευθύνονται για μεγάλο ποσοστό σοβαρών ατυχημάτων.
Σύμφωνα με έρευνες η υπνηλία αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος κατά 3 έως4 φορές περισσότερο απ ότι όταν ο οδηγός βρίσκεται σε κατάσταση εγρήγορσης, ενώ έχει βρεθεί ότι ευθύνεται για την πρόκληση συγκρούσεων σε ποσοστό 15%-20%. Μάλιστα, τα 2 έως 3 δευτερόλεπτα που προηγούνται του ατυχήματος, σε ποσοστό 70%-80% οφείλονται στην υπνηλία ή την απόσπαση προσοχής (π.χ. από χρήση κινητού τηλεφώνου ή τηλεόρασης).
«Στο ελάχιστο αυτό χρονικό διάστημα, ένα κανονικό όχημα θα έχει ήδη διανύσει περίπου 70 μέτρα, μέχρις ότου αντιδράσει ο οδηγός του, εάν τρέχει με 100 χιλιόμετρα την ώρα. Είναι καθοριστικός ο χρόνος αντίδρασης του οδηγού, ο οποίος αυξάνεται όταν αυτός δεν βρίσκεται σε εγρήγορση», επισημαίνει ο συγκοινωνιολόγος και υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων του ΙΜΕΤ, Αθανάσιος Τσιούτρας.
Το σύστημα περιλαμβάνει μία σειρά από μικρο – αισθητήρες και νανο – αισθητήρες για την παρακολούθηση της κατάστασης ενάργειας του οδηγού και την έγκαιρη προειδοποίησή του, όταν χρειάζεται.
«Εντός του οχήματος τοποθετούνται μικρο-κάμερες που παρακολουθούν τον ρυθμό κίνησης των βλεφάρων, καθώς και αισθητήρες στο τιμόνι, στο κάθισμα και στην οροφή, που αντιλαμβάνονται τις πιέσεις των χεριών, την πορεία και θέση του οχήματος σε σχέση με τη λωρίδα κυκλοφορίας και τα γύρω οχήματα, καθώς επίσης και την κίνηση του σώματος και του κεφαλιού του οδηγού», εξηγεί ο κ. Μπεκιάρης.
Το σύστημα μπορεί να αποφασίσει -βάσει αλγορίθμων- πότε οι παράμετροι δεν έχουν τιμές που ανταποκρίνονται σε φυσιολογική και ασφαλή οδήγηση και να προειδοποιήσει τον οδηγό να σταματήσει είτε με ηχητικό μήνυμα είτε με οπτική ειδοποίηση στον καθρέφτη του οχήματος. Στις δυνατότητές του περιλαμβάνεται και η αφύπνιση του οδηγού με δόνηση της ζώνης ασφαλείας, ώστε ο χειριστής να «επανέλθει» και να σταματήσει έγκαιρα.
Το καινοτόμο σύστημα ΙΜΕΤ αναπτύχθηκε στα πλαίσια των ερευνητικών έργων AWAKE και SENSATION, τα οποία αναμένεται να συμβάλλουν αισθητά στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, που έχουν ως κύρια αιτία τον «ύπνο στο τιμόνι». Στο πλαίσιο των δύο έργων, έχουν αναπτυχθεί διάφορα «έξυπνα» συστήματα τα οποία μοντελοποιούν τον οδηγό, δημιουργώντας ένα προφίλ της καθημερινής του οδήγησης, με σκοπό την καλύτερη δυνατή διάγνωση και αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης σε περίπτωση ανάγκης. Ας σημειωθεί ότι το ΙΜΕΤ διαθέτει το μεγαλύτερο προσομοιωτή οδήγησης στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο προσομοιωτής αποτελεί ερευνητικό εξοπλισμό με τον οποίο μπορούν να γίνουν μια σειρά από ελέγχους και πειράματα ανάλυσης της συμπεριφοράς οδήγησης σε διάφορες συνθήκες, να ελέγχονται τα διάφορα συστήματα υποστήριξης του οδηγού και να αναλύεται η επίδραση της χρήσης των συστημάτων αυτών στη συμπεριφορά οδήγησης και κατ επέκταση στην οδική ασφάλεια.
Διαθέτει επίσης σειρά από εξοπλισμένα οχήματα για τη μελέτη της συμπεριφοράς του οδηγού σε συνθήκες οδήγησης στην πράξη. Κι ακόμη, ειδικό λογισμικό που δίνει τη δυνατότητα εκπόνησης ειδικών μελετών και εφαρμογών, όπως μελέτες ασφάλειας οδήγησης σε «πραγματικές» συνθήκες κυκλοφορίας, σε προσπέραση ή σε οδήγηση υπό την επήρεια οινοπνεύματος.
Του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 22/9/2007
