ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΕ η διαβούλευση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και σύντομα αναμένεται ότι θα περάσει από το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας προκειμένου στη συνέχεια να θεσμοθετηθεί εγκρινόμενο από την αρμόδια Κυβερνητική Επιτροπή.
Πρόκειται για το πρώτο Χωροταξικό Πλαίσιο που προωθήθηκε από τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ, Γιώργο Σουφλιά, που συνοδεύτηκε και από τα υπόλοιπα για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία καθώς και το Εθνικό Χωροταξικό τα οποία αναμένεται να έχουν θεσμοθετηθεί στο σύνολό τους στις αρχές του 2008.
Για τον κ. Σουφλιά η κατάρτιση ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδιασμού υπήρξε μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές προτεραιότητες που είχε θέσει από την προηγούμενη θητεία του στο ΥΠΕΧΩΔΕ και ολοκληρώνεται στην παρούσα.
Στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ καθορίζονται τα κριτήρια, οι όροι και οι προϋποθέσεις με βάση τις οποίες επιτρέπεται η χωροθέτηση μονάδων παραγωγής αιολικής ενέργειας, μικρών υδροηλεκτρικών έργων, ηλιακής ενέργειας, γεωθερμικής, καθώς και ενέργειας από βιομάζα και βιοαέρια.
Καθορίζει δηλαδή που μπορεί να χωροθετούνται σχετικά έργα μέσω του χωροταξικού σχεδιασμού και στοχεύει στην αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας από 11% που είναι σήμερα, σε 20,1% μέχρι το 2010 και σε 29% μέχρι το 2020.
Σκοπός του Ειδικού Πλαισίου είναι η διαμόρφωση πολιτικών χωροθέτησης έργων ΑΠΕ, η καθιέρωση κριτηρίων χωροθέτησης που θα επιτρέπουν τη δημιουργία βιώσιμων εγκαταστάσεων, καθώς και η δημιουργία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού χωροθέτησης.
Στο Σχέδιο δίνεται έμφαση στην αιολική ενέργεια, αφού αυτή είναι η σημαντικότερη και μπορεί να ικανοποιήσει σε συντριπτικό ποσοστό την προσδοκώμενη αύξηση παραγωγής ενέργειας στη χώρα μας από ΑΠΕ, χωρίς να περιλαμβάνονται τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα.
Σύμφωνα με το κείμενο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ που τέθηκε προς δημόσια διαβούλευση, η χώρα χωρίζεται σε Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας και Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας στις οποίες προσδιορίζεται η δυνατότητα χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων, οι αποστάσεις μεταξύ τους αλλά και από προστατευόμενους οικισμούς και πολιτιστικά μνημεία, καθώς και η δυναμικότητά τους.
* Αιολική ενέργεια. Με βάση το αιολικό δυναμικό της χώρας που είναι σημαντικό και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιοχών, γίνεται διάκριση στις εξής κατηγορίες:
α. Ηπειρωτική χώρα και Εύβοια,
β. Αττική,
γ. Κατοικημένα Νησιά Ιονίου, Αιγαίου και Κρήτη,
δ. Υπεράκτιος θαλάσσιος χώρος και ακατοίκητες νησίδες.
Οι περιοχές διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ) και Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας (ΠΑΚ).
Αναλυτικότερα:
1. Οι Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ) είναι αυτές της ηπειρωτικής χώρας που διαθέτουν συγκριτικά πλεονεκτήματα για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών (ύπαρξη εκμεταλλεύσιμου αιολικού δυναμικού, αυξημένη ζήτηση εγκατάστασης ανεμογεννητριών κ.λπ.) και προσφέρονται για την επίτευξη χωροταξικών στόχων, όπως ελεγχόμενη συγκέντρωση των αιολικών εγκαταστάσεων. Στις περιοχές αυτές προσδιορίζεται η μέγιστη δυνατότητα χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων, αποκαλούμενη και «φέρουσα ικανότητα». Από τα στοιχεία της μελέτης προέκυψαν τρεις βασικές Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ):
* Η ΠΑΠ 1 στη Βόρειο Ελλάδα, στους νομούς Έβρου και Ροδόπης, στην οποία προβλέπεται ότι μπορούν να εγκατασταθούν 480 τυπικές ανεμογεννήτριες, δηλαδή 960 MW. («τυπική ανεμογεννήτρια» είναι αυτή που έχει διάμετρο φτερωτής 85 μ. και παράγει ισχύ 2 MW.)
* Η ΠΑΠ 2 στην Κεντρική Ελλάδα, στους νομούς Καρδίτσας, Αιτωλοακαρνανίας, Ευρυτανίας, Φωκίδας, Φθιώτιδας, Βοιωτίας, και Εύβοιας, στην οποία προβλέπεται ότι μπορούν να εγκατασταθούν 1.619 τυπικές ανεμογεννήτριες, δηλαδή 3.238 MW.
* Η ΠΑΠ 3 στην Πελοπόννησο, στους νομούς Λακωνίας και Αρκαδίας, στην οποία προβλέπεται ότι μπορούν να εγκατασταθούν 438 τυπικές ανεμογεννήτριες, δηλαδή 876 ΜW.
2. Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας (ΠΑΚ) ορίζονται αντίστοιχα ομάδες ή επιμέρους περιοχές πρωτοβάθμιων ΟΤΑ της ηπειρωτικής χώρας, καθώς και μεμονωμένες θέσεις οι οποίες δεν εμπίπτουν σε ΠΑΠ αλλά διαθέτουν ικανοποιητικό εκμεταλλεύσιμο αιολικό δυναμικό και, για το λόγο αυτό, προσφέρονται για τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων.
Και στις δύο προαναφερθείσες κατηγορίες περιοχών καθορίζονται κριτήρια για κάθε χωροθέτηση αιολικής εγκατάστασης, π.χ. αποστάσεις από οικισμούς, παραγωγικές δραστηριότητες, αρχαιολογικούς χώρους, περιοχές προστασίας της φύσης και του τοπίου κ.λπ.
Στην Αττική, που αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερη κατηγορία λόγω του μητροπολιτικού της χαρακτήρα, προσδιορίζονται ευρύτερες ζώνες υποδοχής και κριτήρια χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων.
Ειδικότερα, προβλέπεται η δυνατότητα να εγκατασταθούν 50 τυπικές ανεμογεννήτριες, δηλαδή 100 MW, στις περιοχές της Πάστρας, του Πάνειου, σε τμήμα του Λαυρεωτικού Ολύμπου και στο τμήμα της περιοχής Μερέντας που είναι εκτός ελέγχου του Αεροδρομίου «Ελ. Βενιζέλος».
Στα κατοικημένα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένης και της Κρήτης, το αιολικό δυναμικό είναι πολύ υψηλό, 14.310 MW, εξαιτίας όμως των ειδικών χαρακτηριστικών τους, όπως η περιορισμένη έκταση και ο έντονος τουριστικός προσανατολισμός, τίθενται αυστηρότεροι περιορισμοί. Για παράδειγμα, αναφέρεται ότι οι μέγιστες επιτρεπόμενες πυκνότητες σε επίπεδο πρωτοβάθμιου ΟΤΑ είναι διπλάσιες στις ΠΑΠ απ’ ό,τι στις νησιωτικές περιοχές.
Στον υπεράκτιο θαλάσσιο χώρο και στις ακατοίκητες νησίδες, καθορίζονται και ειδικά κριτήρια χωροθέτησης, π.χ. σε σχέση με τη ναυσιπλοΐα, με τον τρόπο εγκατάστασης στο θαλάσσιο χώρο κ.ά.
Κανόνες χωροθέτησης
Σύμφωνα με το κείμενο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ που τέθηκε προς δημόσια διαβούλευση, καθορίζονται ζώνες ασυμβατότητας/αποκλεισμού, εντός των οποίων απαγορεύεται η χωροθέτηση αιολικών πάρκων, οι οποίες αφορούν περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, όπως απολύτου προστασίας της φύσης, πυρήνες εθνικών δρυμών, οικότοποι προτεραιότητας, αξιόλογες ακτές και παραλίες κ.ά. πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως αρχαιολογικοί χώροι, πολιτιστικά μνημεία και ιστορικοί τόποι, καθώς και οικιστικές δραστηριότητες και δίκτυα υποδομής και ειδικές χρήσεις.
Παράλληλα τίθενται αποστάσεις για τη διασφάλιση της λειτουργικότητας και της απόδοσής τους:
– Μέγιστες αποστάσεις από το οδικό δίκτυο, π.χ. 15 χλμ. στις περιοχές ΠΑΚ και 20 χλμ. στις περιοχές ΠΑΠ.
– Μέγιστες αποστάσεις από τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπως ορίζει η ΔΕΗ.
– Ελάχιστες αποστάσεις από σημαντικά σημεία παρεμβολής που εμποδίζουν την εκμετάλλευση του ανέμου: 7 φορές το ύψος του σταθερού στοιχείου παρεμβολής.
– Ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ τους. Αυτό εξαρτάται από τη διάταξη των εγκαταστάσεων κ.λπ., π.χ. τρεις φορές τη διάμετρο της φτερωτής της ανεμογεννήτριας όταν αναπτύσσονται κάθετα στην κατεύθυνση του ανέμου.
Επίσης, καθορίζονται μέγιστες επιτρεπόμενες πυκνότητες αιολικών εγκαταστάσεων σε επίπεδο πρωτοβάθμιου ΟΤΑ κατά κατηγορίες χώρου.
Για παράδειγμα, στις περιοχές ΠΑΠ επιτρέπεται μία ανεμογεννήτρια για κάθε 1.000 στρέμματα του συνόλου της επιφάνειας του ΟΤΑ, στις περιοχές ΠΑΚ μία ανεμογεννήτρια για κάθε 1.600 στρέμματα, και στις νησιωτικές περιοχές μία ανεμογεννήτρια για κάθε 2.000 στρέμματα.
Ορθολογικός προγραμματισμός γίνεται και για μικρά υδροηλεκτρικά έργα, για τα οποία καθορίζονται κριτήρια και κανόνες ένταξής τους στο φυσικό, πολιτιστικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Οι περιοχές αξιοποίησης είναι κυρίως ημιορεινές και ορεινές, και στόχος είναι το 2010 οι εγκατεστημένη ισχύς από τέτοια έργα να ανέλθει στα 364 mv από τα 60 που έχουμε σήμερα.
Καθορίζονται ακόμη και οι προϋποθέσεις για την ηλιακή ενέργεια καθώς για την εκμετάλλευση της βιομάζας, των βιοαερίων και της γεωθερμικής ενέργειας.
ΕΣΤΑ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ- ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Τρίτη, 23 Οκτωβρίου 2007 07:00
