ΑΛΛΟ η διαδοχή στη διοίκηση και άλλο η μεταβίβαση της κληρονομιάς. Πρέπει να το ξεχωρίσουμε αυτό στη σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας.
Ο ηγέτης που αποχωρεί θα πρέπει να εμφυσήσει και στο διάδοχό του το σεβασμό και την αγάπη για τη θάλασσα και τους ανθρώπους της είπε ο καπετάν Παναγιώτης Τσάκος.Η ταύτιση κληρονομιάς και διαδοχής στην ελληνική ναυτιλιακή επιχείρηση ήταν και είναι το σύνηθες ακόμη και σήμερα και ίσως εξ αυτού του λόγου είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον η συζήτηση στη Ναυτιλιακή Λέσχη Πειραιώς για το πώς προετοιμάζεται η διαδοχή στη ναυτιλιακή επιχείρηση.
Στη συζήτηση πήραν μέρος εκτός από τον καπετάν Παναγιώτη Τσάκο, ο οποίος αναφέρθηκε στην πλευρά του παραδίδοντος. Ο κ. Ευάγγελος Μαρινάκης CEO της Capital Maritime & Trading από την πλευρά του παραλαβόντος ο οποίος αναφέρθηκε στη προσωπική του σχέση με τον πατέρα του Μιλτιάδη Μαρινάκη και ο κ. Λούις Νεοφύτου Director South Eastern Europe της Hay Group Hellas ο οποίος αναφέρθηκε στα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ανάθεσης της διοίκησης της επιχείρησης σε στέλεχος εκτός οικογένειας θέμα όμως που μάλλον αντιμετωπίζεται ακόμη με μεγάλη διστακτικότητα από τον ελληνικό εφοπλισμό.
Στη συζήτηση που ακολούθησε παρενέβη και ο εφοπλιστής Γαβριήλ Παναγιωτίδης. Λαμβάνοντας το λόγο ο κ. Τσάκος ξεκαθάρισε ότι η διαδοχή δεν είναι κληρονομικό δικαίωμα αλλά πρέπει να καταχτηθεί. Η πρώτη έγνοια του ηγέτη είναι να διαγνώσει αν ο προαλειφόμενος ως διάδοχός του έχει το απαιτούμενο ενδιαφέρον και την έφεση.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε ορισμένες αρχές που πρέπει να διέπουν την προετοιμασία του διαδόχου. Ιδιαίτερο βάρος πρέπει να δοθεί στη γενικότερη παιδεία του διαδόχου αλλά και την επιχειρηματική παιδεία.
Επίσης σημασία έχει η άντληση πρακτικών γνώσεων με τη συμμετοχή του στα τεκταινόμενα σε όλα τα επίπεδα της λειτουργίας της επιχείρησης. Η εργασία σε μία ξένη επιχείρηση για ένα διάστημα ωφελεί επίσης.
Η ανάληψη καθηκόντων θα πρέπει να γίνεται σταδιακά. Επίσης αρχικά θα πρέπει να ενημερώνεται για τα στρατηγικά θέματα και τις αποφάσεις ενώ επόμενο βήμα είναι η συμμετοχή στις αποφάσεις και η συναπόφαση. Σε αυτό το στάδιο βρισκόμαστε στη δική μας επιχείρηση που βιώνουμε ήδη τη διαδοχή είπε χαρακτηριστικά ο καπετάν Παναγιώτης.
Η ελληνική οικογενειακή επιχείρηση έχει το όραμα του ιδρυτή της, ένα όραμα που θα πρέπει να γίνει κτήμα και του διαδόχου είπε ο κ. Τσάκος σε άλλο σημείο της ομιλίας του. Ο παραδίδων, πρόσθεσε οφείλει να προετοιμάζει τη διαδοχή του από την ώρα που αναλαμβάνει ο ίδιος την επιχείρηση. Παράλληλα να προετοιμάζει και τη νέα ηγετική ομάδα που θα σταθεί δίπλα στη νέα ηγεσία.
Άφησα, συνέχισε, για το τέλος την υποχρέωση του αποχωρούντος ηγέτη να εμφυσήσει και στο διάδοχό του το σεβασμό και αγάπη για την θάλασσα και τους ανθρώπους της θάλασσας. Σε κάθε περίπτωση είπε καταλήγοντας ο κ. Τσάκος, ήθελα να ευχαριστήσω το Θεό που με αξίωσε να είμαι εδώ σήμερα και να μιλάμε για μία φυσική ομαλή διαδοχή.
Από την πλευρά του ο κ. Ευάγγελος Μαρινάκης αναφέρθηκε σε προσωπικά βιώματα και στο πώς ο πατέρας του Μιλτιάδης Μαρινάκης φρόντιζε να τον «βάζει» σιγά-σιγά στο παιχνίδι της διοίκησης της επιχείρησης. Ο κ. Μαρινάκης αρχικά εργάστηκε στο Λονδίνο σε άλλες επιχειρήσεις. Τρία χρόνια αργότερα έκανε τη δική μου δουλειά.
Όπως είπε ο πατέρας μου πίστευε ότι τα παιδιά πρέπει πρώτα να εργάζονται αλλού και όχι στην οικογενειακή επιχείρηση. Με άφησε ελεύθερο χωρίς καταπίεση, με παρακολουθούσε με διακριτικότητα πρόσθεσε ο κ. Μαρινάκης. Τα τελευταία χρόνια που εργαστήκαμε μαζί μου έδωσε τη δυνατότητα να αποφασίζω. Ηταν ο πιο σκληρός κριτής μου ενώ με υποχρέωνε σε έντονη αυτοκριτική.
«Ο πρωταγωνιστής στη ζωή είσαι εσύ» μου έλεγε συχνά, σημείωσε ο κ. Μαρινάκης και υπογράμμισε ότι «ο πατέρας μου με έμαθε να βλέπω τα θέματα και από την ανθρώπινη τους διάσταση, να εκτιμώ τη σημασία του ανθρώπινου παράγοντα στην εργασία».
Από την πλευρά του, ο Γαβριήλ Παναγιωτίδης αναφέρθηκε για λίγο στην προσωπική του εμπειρία. Σημείωσε ότι από 23 χρόνων υποχρεώθηκε να αναλάβει την επιχείρηση προσθέτοντας ότι μέχρι τα 28 χρόνια έκανε όλα τα λάθη της ζωή του. Τα λάθη δεν αποφεύγονται είπε ο κ. Παναγιωτίδης.
Εξετάζοντας τα θέμα της διαδοχής είπε ότι δεν πρέπει να υπάρχει πίεση, δεν πρέπει να υπάρχει η διάκριση ανάμεσα σε αγόρι και κορίτσι και δεν πρέπει να φοβηθούμε εάν τα παιδιά μας χάσουν λεφτά. Χάνοντας χρήματα μαθαίνεις όχι όταν κερδίζεις είπε ο κ. Παναγιωτίδης.
Έλληνες εφοπλιστές και ναυτιλιακές επιχειρήσεις
Η σχέση ιδιοκτησίας και διοίκησης μιας ναυτιλιακής επιχείρησης θίγεται και στο βιβλίο των Γιάννη Θεοτοκά-Τζελίνα Χαρλαύτη (εκδόσεις Αλεξάνδρεια) «Έλληνες εφοπλιστές και ναυτιλιακές επιχειρήσεις – Οργάνωση, διοίκηση και στρατηγική» που κυκλοφόρησε πρόσφατα.
Όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο «Το μέγεθος των επιχειρήσεων» «Οι επιχειρήσεις του ελληνόκτητου στόλου ανεξάρτητα από το μέγεθος τους μπορούν να χαρακτηρισθούν ως διεθνοποιημένες πολυεθνικές επιχειρήσεις που αξιοποιούν την κινητικότητα των συντελεστών της παραγωγής σε παγκόσμια κλίμακα…
Αυτή μεταβολή δεν επηρέασε την εσωτερική διάρθρωση των επιχειρήσεων καθώς τα βασικά οργανωτικά και διοικητικά τους χαρακτηριστικά παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Η ιδιοκτησία και η διοίκηση των επιχειρήσεων συνέχισαν να ταυτίζονται με αποτέλεσμα οι εφοπλιστές και τα μέλη των οικογενειών τους να εξακολουθούν να διατηρούν ενεργό ρόλο στη λειτουργία των επιχειρήσεων».
