ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΙΜΗΣ
ΣΤΟΥΣ ΔΩΡΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ
Του Παύλου Π. Καλογεράκη
Προέδρου του Ε.Σ. της Βιβλιοθήκης «Κοραής»
Στις 30 Σεπτεμβρίου τιμούμε τους συμπολίτες μας δωρητές , ευεργέτες και εθνικούς ευεργέτες. Τιμούμε την αγαθοεργία, την ευεργεσία προς την Πατρίδα αλλά και προς τον συνάνθρωπο. Την τιμούμε ως δράση, ως αποτέλεσμα αλλά κυρίως ως ιδέα, ως στοιχείο αναπόσπαστο της ψυχοσύνθεσης του Χιώτη και της Χιώτισσας στο πέρασμα των αιώνων. Είναι τεράστιο το μέγεθος και ο παλμός αυτής της κοινωνικής δράσης. Είναι κατάθεση ψυχής προς ένα Έθνος και έναν τόπο με μεγάλες πιεστικές ανάγκες σε δύσκολους, χαλεπούς καιρούς.
Στα Νησιά μας, οι ευεργέτες στήριξαν διαχρονικά με όλες τους τις δυνάμεις την Εκπαίδευση, τα Γράμματα και τον Πολιτισμό, στοιχεία τα οποία απετέλεσαν τον κύριο μοχλό διατήρησης της ταυτότητάς μας. Στήριξη της υπόστασης του τόπου μας και της κοινωνικής συνοχής.
Οι ομογενείς, στους τόπους που βρέθηκαν και είχαν τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες, επάλλοντο από τον πόθο να βοηθήσουν το χωριό τους, την γειτονιά τους. Να κτίσουν το σχολειό, την εκκλησιά. Να δωρίσουν σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, να φροντίσουν το ορφανό και τον φτωχό. Από την Κωνσταντινούπολη, την Οδησσό, το Κάιρο , την Μασσαλία, το Λονδίνο, την Ρωσία, τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, από τα πέρατα του κόσμου. Οι καραβοκύριδες και οι έμποροι πρωτοστατούσαν
Ψαριανοί., Εγνουσιώτες, Καρδαμυλίτες , Βρονταδούσοι, Χωραΐτες, Καμπούσοι, Νοτιοχωρούσοι όλοι στην πρώτη γραμμή της προσφοράς. Σε τεύχος της Χιακής επιθεώρησης του 1966 αναφέρονται περισσότερες από 70 Χιώτικες οικογένειες μεγάλων ευεργετών και δωρητών. Οικογένειες ιστορικές, οικογένειες πλούσιες, παλαιότερες και νεότερες, αλλά και συντεχνίες επαγγελματιών και ιδιώτες. Όλοι με τον στόχο καλά βαλμένο στο μυαλό τους ότι η στήριξη των Γραμμάτων αλλά και η φιλανθρωπία είναι το πρώτιστο για μια συνεκτική κοινωνία , για την αγαπημένη Χίο τους. Να θυμηθούμε: Νοσοκομείο, Λωβοκομείο, Μαιευτήριο, Ορφανοτροφείο, Γηροκομείο, Βιβλιοθήκες, Σχολεία. Πλέγμα έργων για την κάλυψη όλων των πιεστικών κοινωνικών αναγκών.
Να δούμε και το σήμερα: Ούτε κατά το ελάχιστο δεν υστερούν οι σημερινοί δωρητές και εθνικοί ευεργέτες των Νησιών μας από τους προγόνους μας. Ντόπιοι και ομογενείς. Είτε ως άτομα, είτε ως οικογένειες είτε ως σύλλογοι, συνεχείς είναι οι αγαθοεργίες τους προς το τόπο Σχολικά κτήρια, πτέρυγες νοσοκομείων, κοινωφελή ιδρύματα, γυμναστήρια και παιδικές χαρές. Στηρίζουν τον αθλητισμό, τον πολιτισμό, τις υπηρεσίες του κράτους. Στηρίζουν άτομα σε δύσκολες ώρες. Σπουδές για φοιτητές και σπουδαστές. Σε χίλια δυο αιτήματα μικρά ή μεγάλα δείχνουν σχεδόν καθημερινά το αίσθημα κοινωνικής αλληλεγγύης που τους διακατέχει. Με καλή διάθεση και αμεσότητα.
Όμως, το μέγιστο καλό της προσφοράς προς την κοινωνία, μικρού ή μεγάλου ή πολύ μεγάλου ποσού, δεν είναι αυτή καθ΄εαυτή η προσφορά των χρημάτων αλλά κυρίως η ενέργεια, το καλό παράδειγμα, η ανταπόκριση σε κάτι κοινωνικά αναγκαίο ή επείγον. Αυτό που συντελεί στο δυνάμωμα της κοινωνικής συνοχής. Η Χιώτισσα και ο Χιώτης πάντα νοικοκύρης και οικονόμος ακόμα και εάν δεν ήταν πλούσιος κοίταζε τον τόπο του, τη Χίο, με πολλή αγάπη και με τον πόθο και τον παλμό στην καρδιά του να αποτελέσει άξιο τέκνο της.
Η Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Χίου «Κοραής» υπήρξε διαχρονικά ο αποδέκτης σημαντικών δωρεών οι οποίες την ανέδειξαν κορυφαίο πνευματικό ίδρυμα του τόπου μας. Δεν είναι μόνο ο πνευματικός της πατέρας ο Κοραής και ο νεότερος στυλοβάτης της ο Φίλιππος Αργέντης και ο γιος του Παντελής, είναι και δεκάδες άλλοι δωρητές των οποίων τις συλλογές και τα τεκμήρια που δώρισαν, τα φυλάσσει η Βιβλιοθήκη ως κόρη οφθαλμού.
Η Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη μας συμμετέχει και φέτος στην ημέρα μνήμης και τιμής των ευεργετών με μία σημαντική και πρωτότυπη έκθεση έντυπου και ηλεκτρονικού υλικού στους χώρους της. Πρόκειται για έκθεση βιβλίων και τεκμηρίων τα οποία είτε δωρήθησαν από ιστορικά πρόσωπα και οικογένειες πριν από εκατοντάδες χρόνια σε ιδρύματα, σε σχολεία, σε ιδιώτες, είτε αποτελούν αποδεικτικά στοιχεία διαφόρων δωρεών. Φέρουν και ιδιόχειρες αφιερώσεις. Τα περισσότερα εκτίθενται για πρώτη φορά στο Χιακό κοινό. Η έκθεση πλαισιώνεται και από προβολή διαφανειών στην οποία παρουσιάζονται ταφικά μνημεία Χίων στην Κωνσταντινούπολη. Είναι γνωστό, εξάλλου, ότι όλοι οι χώροι της Βιβλιοθήκης κοσμούνται με δεκάδες πορτρέτα Χίων ευεργετών τα οποία έχομε αναρτήσει και στην ιστοσελίδα μας.
Η έρευνα ,επιμέλεια και παρουσίαση της έκθεσης γίνεται με τη φροντίδα του κ. Γιάννη Κολάκη. Στους επισκέπτες θα δίδεται ένα ενημερωτικό φύλλο ξενάγησης. Προσκαλούμε ιδιώτες και σχολεία να την επισκεφθούν. Διάρκεια έκθεσης από την Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου έως την Τρίτη 12 Οκτωβρίου 2010, τις ώρες εργασίας της Βιβλιοθήκης.
Π.Κ.
