Κωστής Μουσουρούλης: ομιλία για τη ρύπανση των πλοίων

 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Κορυφαίο ζήτημα για τη χώρα μας, ως κατεξοχήν θαλασσινή χώρα, με μεγάλη ακτογραμμή και κυκλοφορία πλοίων, χαρακτήρισε το ζήτημα της ρύπανσης από τα πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων, μιλώντας χθες στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη συζήτηση νομοσχεδίου ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο της σχετικής Οδηγίας 2005/35/ΕΚ, ο Βουλευτής Ν. Χίου και Υπεύθυνος Τομέα Περιφερειακής Πολιτικής της ΝΔ, Κωστής Μουσουρούλης.

Όπως υπογράμμισε, η ναυτιλία και ιδιαίτερα το θαλάσσιο περιβάλλον, αποτελεί έναν τομέα που μπορεί να προσφέρει στη χώρα μας λύσεις εξόδου από την κρίση, επομένως η θέσπιση ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου για την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος από τη ρύπανση είναι απαραίτητη, ενός θεσμικού πλαισίου που πάνω απ’ όλα να λειτουργεί αποτρεπτικά.

Αναφερόμενος στις ποινικές κυρώσεις που προβλέπει το εν λόγω νομοσχέδιο και στα διοικητικά πρόστιμα, πρότεινε να αποδίδονται μέσω του Λιμενικού Ταμείου στο Λιμενικό Σώμα, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού του και τη συντήρησή του, καθώς αποτελεί το κατεξοχήν εργαλείο εφαρμογής της εποπτείας του θαλασσίου περιβάλλοντος παρότι δεν αναφέρεται στο νομοσχέδιο. Επίσης, τόνισε την έλλειψη αναφοράς στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας (EMSA), ο οποίος υπό το σκέλος «καθαρές θάλασσες» της αποστολής του, διαθέτει πληροφοριακά συστήματα παρακολούθησης των θαλασσών και ανεύρεσης πετρελαιοκηλίδων, όπως το CleanSeaNet.

Τέλος, ο Κωστής Μουσουρούλης ανέδειξε την έλλειψη εθνικού συντονισμού λόγω της απουσίας του αρμοδίου Υπουργείου Ναυτιλίας, υπενθυμίζοντας πως το παρόν νομοσχέδιο αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ενώ τους τελευταίους μήνες έχουν ενσωματωθεί άλλες δυο σχετικές Οδηγίες, η μία^[1] από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για την προστασία και διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η άλλη^[2] από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη για τη διερεύνηση ατυχημάτων στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, χωρίς κανένα από τα 3 νομοσχέδια να αναφέρεται στο άλλο: «Καλή η ενσωμάτωση, αλλά εδώ, είναι προφανές ότι δεν ξέρουμε ποιος κάνει τι, ποιος ασχολείται με τα θέματα της θάλασσας και την πτυχή του περιβάλλοντος», είπε και πρόσθεσε πως «τέτοια προχειρότητα για τη θάλασσα, πηγή ζωής για τη χώρα μας, δεν επιτρέπεται».

Ακολουθεί η πλήρης ομιλία από τα Πρακτικά της Βουλής.

Δείτε την ομιλία σε μορφή video, πατώντας εδώ (ctrl+click).

ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

ΙΓ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄- ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΞΒ΄

«Για την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2005/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Σεπτεμβρίου 2005 σχετικά με τη ρύπανση από τα πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων, περιλαμβανομένων των ποινικών κυρώσεων, για αδικήματα ρύπανσης (L255), η οποία τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2009/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2009 (L280) και άλλες διατάξεις».

Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2012

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΣΟΥΡΟΥΛΗΣ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα συνδέσω το θέμα με την κρίση γιατί πραγματικά πιστεύω ότι η θάλασσα και ιδιαίτερα το θαλάσσιο περιβάλλον αποτελεί μια από τις αποτελεσματικότερες μορφές εξόδου από την κρίση.

Μια κρίση που φαίνεται ότι δεν υποχωρεί. Και ειδικά στην ευρωζώνη φαίνεται ότι δεν ελέγχεται πλέον. Όπως όλοι έχουμε αντιληφθεί, η κοινωνία πρωτίστως αλλά και η οικονομία, με λιτότητα επιτυγχάνεται μόνο αποσταθεροποίηση,

Συζητάμε την προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Η ρύπανση είναι κορυφαίο ζήτημα για εμάς -μία κατεξοχήν θαλασσινή χώρα με τεράστια ακτογραμμή, με πολύ μεγάλη κυκλοφορία πλοίων, με έντονη κίνηση στις θάλασσές μας. Χρειάζεται, λοιπόν, ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που πάνω απ’ όλα να λειτουργεί αποτρεπτικά.

Στην κατεύθυνση αυτή, η Οδηγία 35/2005 για τη ρύπανση από τα πλοία αποτελεί εργαλείο. Δεν ξέρω όμως πόσο αποτελεσματικό μπορεί να είναι. Με την τροποποίησή της Οδηγίας αυτής από την πρόσφατη Οδηγία 123/2009 προβλέπονται ποινικές κυρώσεις. Αν έχω αντιληφθεί καλά, δεν είμαι νομικός, επειδή η ελληνική έννομη τάξη δεν επιτρέπει ποινικές κυρώσεις σε νομικά πρόσωπα, προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα.

Τα διοικητικά πρόστιμα, κύριε Υπουργέ, δεν ενισχύουν τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά τους πόρους του Πράσινου Ταμείου, το οποίο συνδέεται με την προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, οι σχετικοί πόροι, σε περιόδους δημοσιονομικής κρίσης, ενδέχεται να μην οδηγηθούν σε δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος και ειδικά του θαλάσσιου. Αυτή είναι μία πρώτη παρατήρηση.

Το Πράσινο Ταμείο, αποτελεί μία λύση ανάγκης. Εγώ θα σας πρότεινα να εξετάσετε τη δυνατότητα τα πρόστιμα που καταλογίζονται για ρύπανση του θαλασσίου περιβάλλοντος να αποδίδονται στο Λιμενικό Σώμα, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού του, αλλά ακόμα και τη συντήρησή του. Διότι, το Λιμενικό Ταμείο είναι το κατεξοχήν εργαλείο εποπτείας του θαλασσίου περιβάλλοντος.

Πριν περάσω στους μηχανισμούς εφαρμογής, μία μικρή παρένθεση. Η αναστάτωση που έχει δημιουργηθεί, στην οποία αναφέρθηκαν σχεδόν όλοι οι Εισηγητές, σε σχέση με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας δημιουργεί παρενέργειες. Πρόσφατα δε το Υπουργείο Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας ανακοίνωσε αναδιοργάνωση των υπηρεσιών του, με συγχώνευση Γραμματειών που έχουν τελείως ανόμοια αντικείμενα, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε σε επιπλέον δυσλειτουργία των υπηρεσιών.

Και κάτι ακόμα σχετικά με τη δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων για εγκλήματα που αφορούν τη ρύπανση του θαλασσίου περιβάλλοντος. Το νομοσχέδιο αναφέρει ότι αφορά στα εσωτερικά χωρικά ύδατα, στα Στενά Διεθνούς Ναυσιπλοΐας και στην ΑΟΖ. Θα σας πρότεινα, κύριε Υπουργέ, να χρησιμοποιήσετε πληθυντικό αριθμό, «στις ΑΟΖ». Καταλαβαίνετε το λόγο.

Έρχομαι τώρα στα θέματα εφαρμογής του νομοσχεδίου. Θέλω να θέσω ένα ερώτημα αν και νομίζω ότι το νομοσχέδιο δεν δίνει απάντηση. Με ποιο τρόπο θα κινηθούν οι διαδικασίες, μέχρι να φθάσουμε στις κυρώσεις ή στα δικαστήρια; Πρότασή μου είναι να επιφυλάξετε μία Υπουργική απόφαση με σκοπό να περιγράψετε αναλυτικά όλη τη διαδικασία που μεσολαβεί.

Σχετικά με το ύψος των προστίμων:  Ακούστηκε, κυρίως στην Επιτροπή, ότι το ύψος τους δεν είναι υψηλό και ως εκ τούτου δεν επιτυγχάνεται ο σκοπός του νομοσχεδίου, που είναι η αποτροπή. Έγινε κάποια έρευνα; Εξετάστηκαν πρακτικές άλλων χωρών; Ρωτήθηκαν εμπειρογνώμονες;

Κύριε Υπουργέ, γνωρίζετε ότι υπάρχει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας, ο EMSA. Θα καταθέσω εδώ σχετικό κείμενο από την ιστοσελίδα του σχετικά με το αντικείμενο του οργανισμού. Στο σκέλος «καθαρές θάλασσες», περιλαμβάνονται συστήματα παρακολούθησης των θαλασσών με δορυφόρους, τα οποία διατίθενται μάλιστα προς χρήση δωρεάν από τα κράτη-μέλη του EMSA.

(Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Κωνσταντίνος Μουσουρούλης καταθέτει για τα Πρακτικά τα προαναφερθέντα έγγραφα, τα οποία βρίσκονται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και  Πρακτικών της Βουλής). Επίσης, διαθέτει και ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, το Clean Sea Net, με το οποίο παρακολουθούνται οι πετρελαιοκηλίδες. Γιατί δεν γίνεται κάποια αναφορά στο νομοσχέδιο, μια διασύνδεση έστω με αυτόν τον Οργανισμό;

Έχω εντοπίσει ορισμένες ακόμα ελλείψεις. Η Οδηγία αναφέρεται σε επιθεωρήσεις. Οι επιθεωρήσεις είναι ένα εργαλείο, το οποίο θα πρέπει να αξιοποιηθεί. Ως εκ τούτου θα έπρεπε να υπάρχει πρόβλεψη, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα διενεργούνται.

Κλείνοντας, θέλω να καταδείξω με δυο συγκεκριμένα παραδείγματα την απόλυτη σύγχυση που επικρατεί, σε ό,τι αφορά στα θέματα της θάλασσας, στο εσωτερικό της Κυβέρνησης κυρίως, όμως, της προηγούμενης, γιατί εκείνη έλαβε τις πολιτικές αποφάσεις που όλοι γνωρίζουμε σχετικά με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας.

Πρώτον, το καλοκαίρι του 2011 ενσωματώσαμε την Οδηγία 56/2008, με σκοπό τη θέσπιση μιας θαλάσσιας στρατηγικής για την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος. Καμία σχετική αναφορά δεν υπάρχει στο παρόν νομοσχέδιο, ούτε καν στην αιτιολογική του έκθεση. Σας πληροφορώ, κύριε Υπουργέ, γιατί πιστεύω ότι δεν το γνωρίζετε, ότι την αρμοδιότητα για αυτή τη θαλάσσια στρατηγική έχει η Ειδική Υπηρεσία Υδάτων. Και εδώ δεν έγινε καμία αναφορά. Μάλιστα, υπάρχει και μια Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού στην οποία συμμετέχει και το Λιμενικό Σώμα. Προσέξτε, μιλάμε για θαλάσσια στρατηγική για την προστασία του περιβάλλοντος. Καταλαβαίνετε προφανώς ότι αυτό που συζητάμε τώρα, είναι υποσύνολο αυτής της στρατηγικής.

Δεύτερο παράδειγμα: Το Δεκέμβριο του 2011 ενσωματώσαμε την Οδηγία 18/2009 για τον καθορισμό αρχών διερεύνησης ατυχημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές. Πρόκειται για το περίφημο Γ’ Πακέτο για την ασφάλεια στη θάλασσα, το ERIKA ΙΙΙ, από το γνωστό ναυάγιο. Τα λέω αυτά, γιατί ειδικά στο θέμα της θαλάσσιας στρατηγικής ήμουν ο Εισηγητής.

Καλή η ενσωμάτωση, αλλά εδώ, είναι προφανές ότι δεν ξέρουμε ποιος κάνει τι, ποιος ασχολείται με τα θέματα της θάλασσας και την πτυχή του περιβάλλοντος. Η απουσία του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας είναι εμφανέστατη και τα μπαλώματα που γίνονται είναι βέβαιο ότι κανείς δεν θα μπορέσει να τα διαχειριστεί σωστά στο μέλλον.

Κατά τη γνώμη μου, κύριε Υπουργέ, τέτοια προχειρότητα για τη θάλασσα, πηγή ζωής για τη χώρα μας, δεν επιτρέπεται.

Ευχαριστώ πολύ.