Αφήγηση Παραμυθιών
από την αφηγήτρια Αφροδίτη Χαραλαμπάκη
Το Λαϊκό Παραμύθι
Λαϊκά παραμύθια είναι οι ιστορίες της προφορικής παράδοσης των λαών. Δεν γράφτηκαν από συγγραφείς, αλλά δημιουργήθηκαν συλλογικά μέσα στα χρόνια. Οι περιοχές όπου δημιουργήθηκαν και οι χρονολογικές απαρχές τους είναι δύσκολο να εντοπιστούν, καθώς ίδιες ιστορίες με ποικίλες παραλλαγές υπάρχουν σε πολλά μέρη του κόσμου.
Τα λαϊκά παραμύθια εμπεριέχουν τη σοφία του λαού. Μιλούν άμεσα ή έμμεσα για όλα τα θέματα της ζωής. Περιέχουν σύμβολα που αποκωδικοποιούνται από τον κάθε ακροατή διαφορετικά, σύμφωνα με τις δικές του ψυχικές ανάγκες. Μιλούν στη «γλώσσα» των παιδιών, καθώς απλοποιούν τα θέματα που θίγουν, χρησιμοποιούν μαγικά στοιχεία και τονίζουν κάθε τι σημαντικό με υπερβολή.
Τα παραμύθια που αφηγούμαι
Τα παραμύθια που αφηγούμαι προέρχονται κυρίως από την προφορική παράδοση της Χίου και έχουν διασωθεί σε γραπτή μορφή από αξιόλογους λαογράφους. Πολλά από αυτά τα παραμύθια συναντιούνται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας και της Ευρώπης, σε παραλλαγές. Τα παραμύθια που επιλέγω να αφηγηθώ έχουν ποιότητα περιεχομένου, είναι ενδιαφέροντα και άγνωστα στο ευρύ κοινό.
Για να διατηρήσω την αυθεντικότητα των παραμυθιών, δεν χρησιμοποιώ μικρόφωνο ούτε σκηνικά. Η αφήγηση μπορεί να γίνει οπουδήποτε, ανά πάσα ώρα και στιγμή!
Στόχος των αφηγήσεων
Μέσα από τις αφηγήσεις μου επιδιώκω να πω στο κοινό κάποιες αλήθειες για τη ζωή που λέγονται καλύτερα μέσα από το παραμύθι παρά μέσα από επιχειρήματα και ηθικά κηρύγματα. Παράλληλα, οι ακροατές ψυχαγωγούνται, έρχονται σε επαφή με τις πολιτισμικές τους ρίζες, βρίσκουν παρηγοριά για ό,τι τους απασχολεί (παραμυθία σημαίνει παρηγοριά), ξεφεύγουν από το άγχος της καθημερινότητας και ταξιδεύουν με την φαντασία τους. Τα παραμύθια της λαϊκής παράδοσης οδηγούν τον ακροατή στη βίωση όλων των συναισθημάτων (χαράς, φόβου, λύπης, οργής), ενώ στο τέλος πάντα επέρχεται η λύτρωση!
Αφηγήσεις σε παιδιά- η αλληλεπίδραση
Οι ιστορίες που επιλέγω να αφηγηθώ σε παιδιά είναι μαγικά παραμύθια, ιστορίες με ζώα ή νουβέλες σοφίας με παιδαγωγικό χαρακτήρα. Ο τρόπος της αφήγησης είναι τέτοιος ώστε να αναδείξει τα νοήματα του παραμυθιού και συγχρόνως να διατηρήσει ζωντανό το ενδιαφέρον των παιδιών, αλλά και των γονέων τους (αν είναι παρόντες). Σε πολλά σημεία δίνω στα παιδιά την ευκαιρία να συμμετέχουν ενεργητικά στην αφήγηση. Τα παιδιά νιώθουν ότι μετέχουν συλλογικά στη διαδικασία της αφήγησης και αυξάνεται η αυτοπεποίθησή τους, καθώς οι απόψεις που διατυπώνουν ακούγονται σε όλους τους άλλους και αντιμετωπίζονται με σεβασμό από την αφηγήτρια. Συχνά καλώ παιδιά από το κοινό να έρθουν κοντά μου και δραματοποιούμε επί τόπου το παραμύθι.
Αφηγήσεις σε ενήλικες-ο εντυπωσιασμός
Οι ιστορίες που αφηγούμαι σε ενήλικες είναι άγνωστες στο ευρύ κοινό, ή είναι γνωστές σε «παιδική» παραλλαγή. Άλλες ιστορίες είναι σκοτεινές και άλλες ευτράπελες, ενώ άλλες συνδυάζουν και τα δύο αυτά στοιχεία. Συνεπώς, είναι ιστορίες που εντυπωσιάζουν τους ενήλικες, και ειδικά όσους δεν έχουν ακούσει παρόμοια παραμύθια.
Περιγραφές
Αφήγηση χιώτικων παραμυθιών για όλη την οικογένεια (από παιδιά 5 ετών και άνω): Ετοιμαστείτε για ένα μεγάλο ταξίδι με όχημα το παραμύθι… Θα δούμε ζώα που μιλούν, βασιλικά παλάτια, ανθρώπους που κάνουν σκανταλιές, που περνούν από δοκιμασίες, που χάνουν ή κερδίζουν. Γιατί στα παραμύθια επιτρέπονται όλα όσα ζουν στη φαντασία των παιδιών και όλα όσα έχουν ξεχάσει να ονειρεύονται οι μεγάλοι…
Αφήγηση χιώτικων παραμυθιών για εφήβους και ενήλικες: Είναι μύθος ότι τα παραμύθια είναι μόνο για παιδιά. Τα λαϊκά παραμύθια που έχουν διασωθεί στην αυθεντική τους μορφή μιλούν για όλα τα θέματα της ζωής… Μιλούν για το καλό και το κακό, για τη δικαιοσύνη και την αδικία, για την αγάπη και το μίσος. Ιστορίες ευτράπελες, αλλά και ιστορίες σκοτεινές. Ήρωες που αψηφούν τους κοινωνικούς και ηθικούς κανόνες, αλλά και αντιήρωες που προσπαθούν να επαναφέρουν την ισορροπία στα πράγματα. Τελικά ποιος θα ζήσει καλά και ποιος καλύτερα;
