«Σήκω απάνω, δεν είσαι πρόβατο, είσαι άνθρωπος, ρώτα! Αυτό θα πει άνθρωπος, ένα πράγμα ζωντανό, που σηκώνεται και ρωτάει!»1
Αυτό θα πει άνθρωπος, λοιπόν! Κι όποιος θέλει να λέγεται άνθρωπος, πρέπει να ρωτάει. Kαι όποιος ρωτάει και αναρωτιέται, θα σκοντάφτει συνεχώς πάνω στα αδιέξοδα του σύγχρονου
κόσμου. Στην αδικία, στην ανισότητα, στον πόλεμο… και σε αυτό που χαρακτηρίζει πιο πολύ από όλα την εποχή μας, στο πιο επιβλητικό, στην ακατανόητη εκ πρώτης όψεως αντίθεση
ανάμεσα στην ασταμάτητη πρόοδο των επιστημών και στη συνεχή επιδείνωση των συνθηκών ζωής της πλειοψηφίας των ανθρώπων σήμερα.
Οι επιστήμες έχουν φτάσει σε ένα τέτοιο επίπεδο εξέλιξης, που μας δίνουν τη δυνατότητα να πολλαπλασιάζουμε σε τεράστιο βαθμό και να επαναστατικοποιούμε συνεχώς την παραγωγή των αγαθών ή να γιατρεύουμε αρρώστιες που άλλοτε ήταν ταυτόσημες με το θάνατο. Παρόλα αυτά και ενόψει της πανδημίας του κορωνοϊού έγιναν ακόμα πιο φανερές οι τραγικές ελλείψεις των συστημάτων υγείας σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου, έγινε πλέον απόλυτα ξεκάθαρος ο τρόπος που αντιμετωπίζονται οι ζωές των ανθρώπων. Όσοι δεν έχουν λεφτά, πεθαίνουν ενίοτε χωρίς πρόσβαση στα στοιχειώδη, ενώ όσοι έχουν, μπορούν και αγοράζουν όλα τα απαραίτητα για να αντιμετωπίσουν τον θάνατο με τους καλύτερους όρους.
Είναι τραγικό να αντιμετωπίζεται η ανθρώπινη ζωή ως εμπόρευμα και να πεθαίνει έστω και ένας άνθρωπος στο όνομα του κέρδους.
Μα δεν ανακαλύψαμε σήμερα την αδικία του κόσμου.
Σήμερα ας την ξεσκεπάσουμε όμως λίγο παραπάνω από όλα τα πέπλα των καλών προθέσεων, της ενότητας και της ισοτιμίας των ανθρώπων μπροστά στο θάνατο.
Η σημερινή κατάσταση του δημοσίου συστήματος υγείας είναι αποτέλεσμα της πολιτικής που εφαρμοζόταν και εφαρμόζεται από όλες τις κυβερνήσεις της χώρας. Οι απολύσεις γιατρών και
νοσηλευτικού προσωπικού ή η χρόνια υποχρηματοδότηση του συστήματος υγείας δεν είναι αδυναμία αλλά επιλογή. Μια επιλογή που σίγουρα δεν είναι προς όφελος της πλειοψηφίας του
ελληνικού λαού.
Οι λίγο παραπάνω από τρία εκατομμύρια Έλληνες πολίτες που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της φτώχειας2
δεν θα έχουν σοβαρές δυνατότητες πρόσβασης στην ιατρική φροντίδα, ούτε μπορούν καν να διανοηθούν να πληρώσουν 150-300 ευρώ για να κάνουν το τεστ για τον ιό.
Στην ίδια κατάσταση βρίσκονται οι μανάδες και τα μωρά που στοιβάζονται μπουλούκια υπό άθλιες συνθήκες μέσα στα στρατόπεδα-δομές.
Στην ίδια ή παρόμοια κατάσταση βρισκόμαστε οι περισσότεροι από εμάς, η πλειοψηφία των κατοίκων της χώρας μέχρι-και αν-παρθούν τα κατάλληλα μέτρα3.
Τα παραδείγματα είναι πολλά. Μια απλή αναζήτηση αρκεί. Εξάλλου η δυσκολία στο όλο ζήτημα δεν είναι τόσο το να εντοπίσουμε τα ίδια τα γεγονότα, όσο το να τα ερμηνεύσουμε και να βρούμε τις πραγματικές τους αιτίες.
Η σύγχρονη πραγματικότητα βέβαια δεν μας αφήνει και πολλά περιθώρια ερμηνείας. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι προτεραιότητα και κινητήριος τροχός της κοινωνίας μας δεν είναι ο άνθρωπος και η πρόοδός του αλλά το κέρδος.
Και τα δύο αυτά είναι τόσο ασυμβίβαστα στην εποχή μας όσο φρικιαστικά απέραντο είναι το χάσμα ανάμεσα στην ακραία φτώχεια και στον αμύθητο πλούτο.
Έχουμε εν τέλει μια κοινωνία η οποία, παρόλο που έχει στη διάθεσή της όλα τα απαραίτητα μέσα, εμποδίζεται να τα διαθέσει για να σωθούν ζωές.
Και από εδώ τελικά προκύπτει το σημαντικότερο και βαθύτερο ερώτημα:
Τι είναι αυτό που εμποδίζει τελικά την κοινωνική πρόοδο και την ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών των ανθρώπων; Κι αν το πρόβλημα είναι λίγο πολύ παγκόσμιο, τότε πρέπει να αποκλείσουμε ως αίτιο την διαφθορά ή την τάχα κοντόφθαλμη πολιτική των κυβερνώντων οποιασδήποτε χώρας, πρέπει να ψάξουμε βαθύτερα.
Ποιος καρπώνεται τον πλούτο εκατομμυρίων ανθρώπων καταδικάζοντάς τους στην εξαθλίωση;
Ποιος έχει συμφέρον από τη διεξαγωγή των πολέμων και από το κυνήγι των εξοπλισμών;
Ποιος τελικά επωφελείται από την διαιώνιση της αθλιότητας και της δυστυχίας αμέτρητων ανθρώπων;
Ας είμαστε ειλικρινείς. Τα ερωτήματα αυτά είναι εξαιρετικά δύσκολα για να απαντηθούν από έναν μονάχα άνθρωπο. Ας ρωτήσουμε τότε τα εκατομμύρια των Σύριων που είδαν τις ζωές τους να καταστρέφονται για τον έλεγχο των αγωγών φυσικού αερίου4.
Και αν ο πόλεμος είναι «γνήσιο πολιτικό όργανο5» ,τότε δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια. Η αιτία των πολέμων, της φτώχειας, της ανισότητας είναι το υπάρχον κοινωνικοοικονομικό σύστημα, η αντιπαράθεση και ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους επιχειρηματικούς ομίλους, στις πολυεθνικές, στα μονοπώλια.
Γιατί τελικά «όποιος έχει χώματα και δέντρα, γίνεται χώμα και δέντρο, χάνει το θεϊκό της πρόσωπο η ψυχή του·όποιος έχει σεντούκι, γίνεται σεντούκι…»6.
Ιάσονας Δ. Ψωμαδάκης
1. Νίκος Καζαντζάκης, «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», εκδόσεις Καζαντζάκη, σελ 174
2. https://www.statistics.gr/el/living-conditions-in-greece
3. https://www.oengegr.com/post/επιστολή-προς-τον-πρωθυπουργό-και-αίτημα-συνάντησης
4. https://energypress.gr/news/fysiko-aerio-piso-apo-tin-krisi-sti-syria ,
https://energypress.gr/news/piso-apo-ton-polemo-tis-syrias-kryvetai-mia-skliri-mahi-gia-ton-elegho-tonagogon-fysikoy
5. «Περί πολέμου» Karl von Klausewitz , εκδόσεις Βάνιας τόμος Ά σελ. 53
6. Νίκος Καζαντζάκης, «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», εκδόσεις Καζαντζάκη, σελ 168.
