Η διαχείριση του ΝΕΡΟΥ γίνεται από τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), οι οποίες μέχρι τώρα είναι 126 ανά την Ελλάδα, με διατυπωμένες προτάσεις να συγχωνευτούν σε 13, ή να υπαχθούν σε μια Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων…).
Οι ΔΕΥΑ είναι Νομικά  Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ), που διέπονται από τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, αλλά συγχρόνως έχουν κοινωφελή και μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ότι από τη μια πλευρά παρουσιάζουν έσοδα- έξοδα και από την άλλη πλευρά δεν έχουν σκοπό το κέρδος, αλλά την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος!

Στο νησί μας την αντίστοιχη αρμοδιότητα έχει αναλάβει (μέχρι στιγμής…) η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης  Νήσου Χίου (ΔΕΥΑΝΧ).
Στη συγκέντρωση που έγινε στο πρώην Δημαρχείο Καρδαμύλων  με θέμα τις υπέρογκες αυξήσεις στους λογαριασμούς, τα επιχειρήματα που ειπώθηκαν από τους εκπροσώπους της ΔΕΥΑΝΧ (απ’ όσο μπόρεσα ν’ ακούσω και να καταλάβω…), ήταν ότι:

α) Δεν αποτελούν αυξήσεις, αλλά… «εξορθολογισμό» στη διαχείριση του ΝΕΡΟΥ.
β) Ο… «εξορθολογισμός» αυτός γίνεται, ώστε να μην υπάρχει άσκοπη κατανάλωση του ΝΕΡΟΥ και να ευαισθητοποιηθούν οι πολίτες  για την εξοικονόμησή του.
γ) Οι λογαριασμοί του ΝΕΡΟΥ είναι ανταποδοτικοί δηλ. τα έσοδα από τους πολίτες πρέπει να καλύπτουν τα έξοδα λειτουργίας της Δημοτικής Επιχείρησης.

Αναρωτιέμαι λοιπόν,
αν ο «εξορθολογισμός» οδηγεί σε τριπλάσιες ή τετραπλάσιες αυξήσεις των ποσών των λογαριασμών, που καλείται να πληρώσει ο ήδη οικονομικά πιεσμένος πολίτης, μπορούμε να μιλάμε για ΙΣΟΤΙΜΗ και χωρίς ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥΣ πρόσβαση στο ΝΕΡΟ;

Αν ο «εξορθολογισμός» γίνεται με σκοπό, τα συσσωρευμένα ζημιογόνα αποτελέσματα προηγούμενων χρήσεων να επωμιστεί ο πολίτης ως ο κύριος υπεύθυνος γι’ αυτά, ποια είναι τελικά η διαφορά της Δημοτικής Επιχείρησης από έναν ΙΔΙΩΤΗ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ, που αποσκοπεί κυρίως στο κέρδος;

Πώς θα φαινόταν άραγε, αν υποθετικά  οι τοπικές κοινότητες της Βόρειας Χίου στο πλαίσιο της αύξησης των εσόδων τους, αποφάσιζαν να «διαθέσουν» το ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΓΑΘΟ «ΝΕΡΟ» σε μια υπέρογκη τιμή (π.χ…1000 ευρώ/κ.μ), χωρίς να λάβουν καθόλου υπόψη τους, το αν «διψάει το υπόλοιπο νησί;

Επειδή στη σημερινή εποχή όλα μετατρέπονται σε «εμπορεύματα» και «αποτιμώνται» σε ΚΕΡΔΟΣ, φαίνεται να υπάρχει μια αντιφατικότητα μεταξύ του ρόλου της ΔΕΥΑΝΧ ως επιχειρηματία και του ρόλου της ως κοινωφελούς και μη κερδοσκοπικής επιχείρησης.

Για όλους τους παραπάνω λόγους λοιπόν, θα πρέπει:
-Η ΔΕΥΑΝΧ (μαζί με τις υπόλοιπες ΔΕΥΑ) να υπερασπιστεί πρώτιστα το ΝΕΡΟ ως ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΓΑΘΟ, το οποίο θα παρέχεται μ’ ένα συμβολικό αντίτιμο, που θα έχει τη δυνατότητα να πληρώσει ο κάθε πολίτης!

-Να ασκηθούν πιέσεις (μαζί με τις υπόλοιπες ΔΕΥΑ) προς τη σωστή κατεύθυνση, δηλ. προς το Κράτος και την εκάστοτε Κυβέρνηση που το εκπροσωπεί!

Το Κράτος πρέπει να συνεχίσει να παρέχει και να χρηματοδοτεί τα ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ, χωρίς να μετακυλίει τα αυξημένα κόστη στον πολίτη και χωρίς βεβαίως να υπάρχει η ψευδαίσθηση ότι οι υπέρμετρες αυξήσεις στα τιμολόγια θα επιφέρουν την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας ως προς την εξοικονόμηση του ΝΕΡΟΥ!!

Μαρία Μάπα-Εκπαιδευτικός

Είναι αλήθεια ότι χρόνο με το χρόνο δυσκολεύομαι όλο και περισσότερο να εξηγήσω στους μαθητές μου, τι είναι το Κοινωνικό Κράτος ή τα Δημόσια αγαθά, αφού η σύγχρονη πραγματικότητα με διαψεύδει συνεχώς!

Αναρωτιέμαι λοιπόν όταν τους μιλάω (σύμφωνα πάντα με τη διδακτέα ύλη) για έννοιες όπως Κοινωνικά δικαιώματα, Κοινωνική δικαιοσύνη, Δημόσια αγαθά, ποια παραδείγματα έχουν μείνει που να ανταποκρίνονται στο σήμερα και στο άμεσο μέλλον; Κάποτε σε παλιότερα βιβλία υπήρχαν επίσης τα παραδείγματα των ΕΛΤΑ και του ΟΤΕ μέσα στις «Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμούς».

Πώς θα μπορέσουν ν’ αντιληφθούν οι μαθητές ότι η εκπαίδευση, η υγεία, η ενέργεια, το νερό, οι μεταφορές και διάφορα άλλα αγαθά, αποτελούν Κοινωνικά δικαιώματα  και Δημόσια αγαθά;
Προσπαθώ να τους φέρω παραδείγματα κοντινά στην καθημερινότητά τους ,αλλά εκεί το έργο γίνεται ακόμα δυσκολότερο! Αν αυτό που βιώνουν ,είναι ότι  τα πάντα εξετάζονται με βάση τη σχέση «Εσόδων-Εξόδων», χωρίς να λαμβάνεται υπόψη τίποτα παραπάνω, πώς θα καταλάβουν ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του  Κοινωνικού Κράτους;

Αν η ΔΕΗ (Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού), η ΕΥΔΑΠ (Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης), τα ΕΛΤΑ (Ελληνικά Ταχυδρομεία),ο ΟΑΣΑ (Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών) και ένα πλήθος «Δημόσιων Επιχειρήσεων  και Οργανισμών», ιδιωτικοποιούνται πλήρως για τα επόμενα 99 χρόνια μέσω της «Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας» του λεγόμενου ΥΠΕΡΤΑΜΕΙΟΥ, υπάρχει νόημα να συνεχίσω να διδάσκω στα παιδιά αυτές τις παραγράφους ;

Μήπως τελικά δεν πρέπει να υπάρχουν αυτές οι ενότητες στη διδακτέα ύλη;
Ή μήπως δεν πρέπει να υπάρχει η οποιαδήποτε Κυβέρνηση, η οποία παίρνει από μόνη της τις πολιτικές αποφάσεις για το χαρακτηρισμό των «Δημόσιων  αγαθών» ;

Παρά την απογοήτευσή μου, καταλήγω στο ότι  είμαι αποφασισμένη να συνεχίσω να διδάσκω στους μαθητές μου, για τα  Κοινωνικά δικαιώματα  και Δημόσια αγαθά, με την αισιοδοξία πάντα, η νέα γενιά να μην επιτρέψει σε καμία Κυβέρνηση να παίρνει πολιτικές αποφάσεις για την καταπάτηση και κατάργησή τους!!

ΜΑΠΑ ΜΑΡΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ

Όσον αφορά το χώρο της Εκπαίδευσης από τον οποίο προέρχομαι, μεγάλη μερίδα της κοινωνίας αναμένει την εξυγίανση του εκπαιδευτικού συστήματος και την αναβάθμιση του σχολείου, μέσα από τη διαδικασία της αξιολόγησης ! Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η αποτίμηση των αποτελεσμάτων θα γίνει με διάφορα κριτήρια τα οποία θα καταγραφούν σε μια τετράβαθμη κλίμακα (1-4).

Όσοι βρισκόμαστε ακόμα ενεργοί στην εκπαιδευτική διαδικασία, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι κάποια από αυτά τα κριτήρια διαθέτουν μια αντικειμενικότητα στην καταγραφή τους, ενώ πολλά άλλα δεν είναι δυνατόν να ποσοτικοποιηθούν!

Εκτός όμως από τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στα διάφορα νομοσχέδια, θα ήθελα ειδικότερα να αναφερθώ σε κάποια άλλα, τα οποία δεν υπάρχουν ίσως μέσα στα έγγραφα που αποστέλλονται στα σχολεία και πιθανόν να αλλοιώσουν τα αξιολογικά αποτελέσματα:

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Νο 1: «Όποιος με στηρίζει τον στηρίζω…!»
Είναι ένα σαφέστατο μήνυμα από την πλευρά του ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ, που δίνεται πάντα με χαμόγελο στον αξιολογούμενο, όπως απαιτούν οι σύγχρονοι κανόνες του marketing. Αυτό το κριτήριο υπάρχει βέβαια από αρχαιοτάτων χρόνων και τις περισσότερες φορές λειτουργεί με πολύ επιτυχημένα αποτελέσματα ! Oφόβος και η ανασφάλεια του αξιολογούμενου είναι τέτοια, που για πολλούς αυτή η αμφίδρομη σχέση «στήριξης» είναι δεδομένη και αδιαμφισβήτητη. Έτσι με βάση αυτή τη σχέση δημιουργείται σιγά-σιγά η ομάδα της «αυλής» του ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ, σε κάθε βαθμίδα της ιεραρχίας. Σε  παλιότερες εποχές μάλιστα, ιδιαίτερα  στις πιο μικρές και κλειστές κοινωνίες ακουγόταν έντονα ότι  ο ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ περνούσε από το σπίτι του αξιολογούμενου για κανένα «μεζεδάκι» ή κανένα « τενεκέ» λάδι!

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Νο 2: «Λέμε πάντα ΝΑΙ σε όλα, με μεγάλη κλίση της κεφαλής και της μέσης προς τα κάτω!»
Η συμφωνία με την άποψη του ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ αποκτά  τις περισσότερες φορές νόημα «θεϊκού λόγου», αφού στην αντίθετη περίπτωση, μια διαφωνία μαζί του, ερμηνεύεται ως  έλλειψη «στήριξης» στο πρόσωπο και στο έργο του. Έννοιες όπως παιδαγωγική, αντικειμενικότητα, δικαιοσύνη, ειλικρίνεια, αξιοπρέπεια και αμέτρητες άλλες, χάνονται προκειμένου να επιτευχθεί μια καλή θέση στην αξιολογική κλίμακα.

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Νο 3: «Πρέπει να βάλεις νερό στο κρασί σου»
Αν παρεμπιπτόντως υπάρξει κάποιος  «γραφικός» που παρά τις συστάσεις του  ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ ως  προς το «νέρωμα του κρασιού του», συνεχίζει να εκφράζει ελεύθερα τη διαφωνία του, τότε το μέλλον του είναι πραγματικά αβέβαιο! Το πιο πιθανό είναι να οδηγηθεί στο περιθώριο, όχι μόνο από την πλευρά του ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ, αλλά και  όλων των  υπολοίπων από την «αυλή» που έχει δημιουργηθεί!

ΚΡΙΤΗΡΙΟ Νο 4:«Τελικά το πρόβλημα το έχεις ΕΣΥ!!
Φυσικά δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς το μερίδιο ευθύνης που έχει ο καθένας μας για πολλά  θέματα τόσο στον επαγγελματικό, όσο και στον ευρύτερο κοινωνικό  χώρο που δραστηριοποιείται. Η συνεχής όμως μετάθεση ευθυνών και η προσπάθεια που γίνεται, ώστε να πειστεί η κοινωνία ότι για όλα φταις ΕΣΥ, είναι  ένας μηχανισμός που λειτουργεί επίσης πολύ αποτελεσματικά. Το άγχος και η αγωνία για μια «κακή» αξιολόγηση συνεχίζονται, ενώ η γενικότερη  εκπαιδευτική πολιτική καταλήγει να είναι στις πλάτες του ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ως κύριου υπεύθυνου των  προβλημάτων της Παιδείας.

Όλοι μας γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αναρίθμητα  άλλα «κριτήρια», τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται μέσα στα νομοθετικά έγγραφα, αλλά σίγουρα παίζουν καθοριστικό ρόλο ως «άγραφοι» κανόνες, στη ζυγαριά της αξιολόγησης.

Άραγε, η δουλικότητα, το θράσος, η ανηθικότητα, η κουλτούρα, η αντικειμενικότητα, οι δημοκρατικές διαδικασίες, πώς  μπορούν να μετρηθούν και να τεκμηριωθούν σε μια τετράβαθμη κλίμακα;

Αν ζούσαμε σε μια κοινωνία «αγγέλων», ίσως η φιλοσοφία και το πνεύμα της αξιολόγησης να επέφεραν κάποιες θετικές αλλαγές για βελτίωση και ανατροφοδότηση. Μέχρι τότε όμως έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε, για να καταλήξουμε σε «εξυγιαντικά» αποτελέσματα, χωρίς να εξυπηρετούνται άλλοι στόχοι πολύ διαφορετικοί από αυτούς που αναμένει η κοινωνία…!

ΜΑΠΑ ΜΑΡΙΑ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ