Ένα δαχτυλίδι από τη Χίο, ένας ερωδιός που πετά, κι ένα κάλεσμα στον δημιουργικό ταξιδιώτη… να μια ωραία ιδέα αναβίωσης του σε σουβενίρ από την Χίο μας.
Στο Μουσείο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης φυλάσσεται ένας δακτυλιόλιθος μοναδικής τέχνης:
ένα αρχαίο δαχτυλίδι από μπλε χαλκηδόνιο, με ανάγλυφο έναν ιπτάμενο ερωδιό, υπογεγραμμένο από τον χαράκτη Δεξαμενό από τη Χίο.
Ένα κόσμημα όχι μόνο πολύτιμο, αλλά και αφηρημένο ημερολόγιο ενός καλλιτέχνη, μιας εποχής, μιας νησιώτικης κουλτούρας.
Πρόκειται για δαχτυλίδι-δακτυλιόλιθο με κρίκο που καταλήγει σε σχηματοποιημένα πόδια λεονταριού.
Στον άξονα περιστρέφεται ένας δακτυλιόλιθος από μπλε ζαφειρένιο χαλκηδόνιο με ανάγλυφη παράσταση ενός ιπτάμενου ερωδιού.
Κάτω από την παράσταση διαβάζουμε την υπογραφή του καλλιτέχνη: Δεξαμενός από τη Χίο.
Ο περιστρεφόμενος άνθρακας χαλκηδόνιος δείχνει πόσο δεξιοτέχνης ήταν ο Δεξαμενός.
Η υπογραφή «από τη Χίο» προσθέτει ιστορικό βάθος και ενώνει το αντικείμενο με την ελληνική σφραγίδα.
Ο Δεξαμενός, σε έναν κόσμο προ-τουριστικό, ήταν ο «δημιουργικός παραγωγός» της εποχής του.
Σαν τους σύγχρονους τεχνίτες των νησιών και της υπαίθρου που χαράζουν, πλάθουν, κεντούν και υφαίνουν κομμάτια πολιτισμού. Η #λαϊκή τέχνη δεν είναι τίποτε άλλο παρά συνέχεια αυτής της ζωντανής παράδοσης:
αντικείμενα που κουβαλούν μνήμες, τόπους και παράδοση.
Σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη..
Ομως … το δαχτυλίδι με τον ιπτάμενο ερωδιό είναι κάτι παραπάνω από ένα πολύτιμο αντικείμενο:
Είναι μια πρόταση πολιτισμού.
Και ίσως, σε έναν μικρό δρόμο της Χίου σήμερα, κάποιο παιδί να σκαλίζει τον δικό του ερωδιό σε ένα κομμάτι ξύλο συνεχίζοντας, άθελά του, μια ιστορία 2.000 ετών…
Ο δημιουργικός τουρισμός δεν καταναλώνει πολιτισμό, τον ζει. Ενώνει τον επισκέπτη με τον τόπο, όχι μόνο μέσα από την αισθητική, αλλά και μέσα από την πράξη!
Μόνο ο πολιτισμός εξανθρωπίζει την καταστροφή.
Όταν όλα καίγονται, αυτό που μένει είναι ό,τι έχουμε χαράξει, τραγουδήσει, πλάσει…
Σαν τον δακτυλιόλιθο του Δεξαμενού ένα μικρό θαύμα από πέτρα και φαντασία που διασώζει τον κόσμο από τη λήθη.
Γιατί… Ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια είναι επιβίωση με μνήμη.
Και κάθε φορά που φωτίζει η τέχνη, μια φωτιά λιγότερη ανάβει στον χάρτη.
Αντζελα Γκερέκου
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:
Άντζελα Γκερέκου/Angela Gerekou 21/8/2025
