Δεύτερο θέμα, τα πεζοδρόμια. Μαζί με τίς διαβάσεις πεζών που είδαμε στο προηγούμενο αρθρο, τα πεζοδρόμια αποτελούν ένα ακόμη προϊόν τής αστικοποίησης και τής ευρείας χρήσης αυτοκινήτων οχημάτων. Σαν πεζοδρόμια χαρακτηρίζουμε τις συνήθως υπερυψωμένες λωρίδες στα πλευρά των αστικών κυρίως δρόμων, που προορίζονται για τήν ασφαλή και ανεμπόδιστη κίνηση ή και στάση των πεζών, τήν προσπέλαση κτιρίων κλπ. Η υπερύψωση βοηθάει στήν αναχαίτηση τών οχημάτων αλλά και τού νερού. Οι λειτουργικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές απαιτήσεις για τα πεζοδρόμια, επιβάλλουν αυτά να έχουν το μέγιστο δυνατό πλάτος, μετά τήν αφαίρεση τών λωρίδων κίνησης τών οχημάτων.
Το ελάχιστο λειτουργικό πλάτος ενός πεζοδρομίου είναι 1,50μ., σύμφωνα με τίς προδιαγραφές τού Σπουδαστηρίου Πολεοδομικών Ερευνών τού ΕΜΠ. Το πλάτος αυτό επιτρέπει τήν άνετη διασταύρωση δύο πεζών, ή το προσπέρασμα πεζού από πεζό και μπορεί να εξυπηρετήσει ένα συνολικό φόρτο κυκλοφορίας πεζών μέχρι 20 άτομα ανά λεπτό. Αν όμως υπάρχουν εμπόδια, όπως δέντρα, σήματα κυκλοφορίας, κολώνες κλπ, τότε απαιτούνται κατάλληλες προσαυξήσεις πού προσδιορίζονται από τήν ίδιες προδιαγραφές.
Για πρωτεύοντες άξονες τό ελάχιστο λειτουργικό πλάτος πεζοδρομίου είναι 2,50μ., που επιτρέπει τήν άνετη διασταύρωση σε δύο ζεύγη πεζών και φόρτο μέχρι 30 άτομα ανά λεπτό. Και εδώ ισχύουν προσαυξήσεις, εάν υπάρχουν μόνιμα εμπόδια στο πεζοδρόμιο. Πρέπει να τονιστεί ότι ένα αυξημένο πλάτος πεζοδρομίων όπου αυτό ειναι εφικτό, δημιουργεί κοινωνικούς χώρους συναντήσεων, εξασφαλίζει αποστάσεις από τη ρύπανση και το θόρυβο τών οχημάτων και γενικά εμπεδώνει ένα αίσθημα άνεσης και πολιτισμού.
Εξάλλου το πλάτος και η διαμόρφωση τών πεζοδρομίων πρέπει να ικανοποιούν και τίς ανάγκες χρήσης αναπηρικών και παιδικών αμαξιδίων και τροχοφόρων αποσκευών, ιδιαίτερα κοντά σε λιμάνια, σταθμούς λεωφορείων κλπ., καθώς επίσης και τίς ανάγκες τυφλών ατόμων. Είναι αυτονόητο ότι μέσα στο λειτουργικό πλάτος τού πεζοδρομίου δεν πρέπει να υπάρχουν εμπόδια μόνιμα ή παροδικά, όπως παρκαρισμένα αυτοκίνητα ή μηχανές, ούτε απορροές νερού μπαλκονιών, ή ταρατσών, ή κλιματιστικών.
Παράλληλα απαιτείται προσεκτική επιλογή τών επιφανειών βάδισης, ώστε να παραμένουν ικανοποιητικές σε κάθε καιρική αλλαγή, να διευκολύνουν τη χρήση μικρών τροχών για παιδικά αμάξια βαλίτσες κλπ και να προσφέρουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αισθητική ικανοποίηση. Η ομοιομορφία τής επιφάνειας μπορεί να είναι οικονομική αλλά χρειάζεται σε κάποιο βαθμό και η ποικιλία.
Τονίζεται ότι τα πεζοδρόμια αποτελούν δημόσια περιουσία και επένδυση. Επομένως κάθε ζημιά πχ. σπάσιμο πλακών από οχήματα στρέφεται κατά τού συνόλου και πρέπει να τιμωρείται, η δε επισκευή να χρηματοδοτείται από τούς πόρους τών προστίμων. Φυσικά, η πρόληψη, για όλα τα πιό πάνω προβλήματα είναι προτιμώτερη. Κύριο όπλο αποτελούν τα κολωνάκια δίπλα στα κράσπεδα και η χρήση τους στη Χίο, είναι επείγουσα ανάγκη να επεκταθεί. Οι περισσότεροι κάθετοι δρόμοι μεταξύ Βενιζέλου και Προκυμαίας εχουν άμεση ανάγκη εφοδιασμού με κολωνάκια.
Γενικά τα πεζοδρόμια είναι και πρέπει να θεωρούνται άσυλο και καταφύγιο τών πεζών, που δεν πρέπει να καταπατείται από κανένα. Για τήν ανέγερση ή επισκευή οικοδομών υπάρχει ειδική μέριμνα από τον ΚΟΚ, που πρέπει να τηρείται αυστηρά. Κάθε πλήρης κλατάληψη πεζοδρομίου πρέπει να συνοδεύεται από προσθήκη λωρίδας πεζών στό κατάστρωμα τού δρόμου, με ειδική προστασία από τα αυτοκίνητα. Έτσι η μακροχρόνια κατάληψη δύο πεζοδρομίων στήν Πλατεία Βουνακίου από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, ταλαιπωρεί ακόμη τούς Χιώτες και τίς Χιώτισες, γιατί εκεί όπως και αλλού, καταστρατηγείται η απαίτηση πρόσθετης λωρίδας για τη συνέχιση τού πεζοδρομίου. Αυτό σε συνδυασμό με τήν παράνομη στάθμευση μηχανών εμπρός από τήν περίφραξη δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για μητέρες με παιδικά καροτσάκια, ηλικιωμένους κλπ.
.
Σε άλλα σημεια της πόλης διαπιστώνουμε ακόμη και μόνιμη κατάργηση πεζοδρομίου, όπως στήν οδό Πολυτεχνείου 31, όπου όχι μόνο δεν υπάρχει καθόλου πεζοδρόμιο, αλλά στή θέση του υπάρχει νόμιμη λωρίδα στάθμευσης οχημάτων! Λίγο δε πιό κάτω, από το σούπερ-μάρκετ μέχρι το σταθμό βενζίνης η εννοια και η λειτουργία τού πεζοδρομίου είναι μάλλον ανύπαρκτη.
Άλλη απαράδεκτη αδυναμία χρήσης πεζοδρομίων εμφανίζεται στη διαδρομή από το πάρκιγκ τού ΝΟΧ πρός τήν πόλη μεσω τής οδού Κοκκαλη. Αυτό φυσικά εξασθενίζει κάθε καλή πρόθεση να σταθμεύσει κάποιος στο ΝΟΧ και να περπατήσει στην πόλη.
Συμπεράσματα για τα πεζοδρόμια στη Χίο: Η υπάρχουσα εικόνα ειναι θλιβερά υποβαθμισμένη και είναι καταφανές ότι χρειάζεται πολλή δουλειά για να βελτιωθεί και αυτό το πολιτιστικό κριτήριο της πόλης. Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΠΕΖΟΥ οχι μόνο διαπιστώνει την μειωτική αυτή εικόνα αλλά είναι και σε θέση να προτείνει λύσεις όταν αυτό τού ζητηθεί. Υπάρχουν πολλά σημεία όπου απαιτείται άμεση επέμβαση και ακόμη περισσότερα που χρειάζονται προσεκτική μελέτη για μακροχρόνιες λύσεις. Πάντως δεν υπάρχει αμφιβολία οτι πολύ σύντομα ΚΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ !!
