Τη μετάθεση πληρωμών, ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ, για το τέλος του πρώτου εξάμηνου του 2009, δίνει η διευκόλυνση για νέα παράταση κατά έξι μήνες, μέχρι τα μέσα του επόμενου χρόνου, των προγραμμάτων του Γ’ ΚΠΣ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Τη δυνατότητα αυτή, που δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λόγω της κρίσης, θα αξιοποιήσει το υπουργείο Οικονομίας, με στόχο να δώσει μια «δημοσιονομική ανάσα» στον προϋπολογισμό, τους πρώτους μήνες του 2009.
Ταμιακού χαρακτήρα
Η συγκεκριμένη παράταση έχει για την Ελλάδα κυρίως «ταμιακό» χαρακτήρα. Σε επίπεδο απορρόφησης, το Γ’ ΚΠΣ, στα μέσα Δεκεμβρίου, βρέθηκε στο 92,5% του συνόλου της δημόσιας δαπάνης. Δηλαδή, από τη συνολική δαπάνη των 32 δισ. ευρώ (22,3 δισ. κοινοτική συμμετοχή και 10 δισ. εθνικοί πόροι), είχαν απορροφηθεί στα μέσα Δεκεμβρίου περίπου 29,5 δισ. ευρώ.
Τούτο, τη στιγμή που πέντε περιφερειακά προγράμματα (Αττικής, Στερεάς Ελλάδας, Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων) και τμήματα από τα 11 περιφερειακά προγράμματα του Γ’ ΚΠΣ έχουν εξασφαλίσει παράταση υλοποίησης μέχρι το τέλος του 2009 για έργα συνολικού προϋπολογισμού 1,9 δισ. ευρώ.
Η παράταση θα χρησιμοποιηθεί για την Ελλάδα για να διευκολύνει τη ροή των πληρωμών τους πρώτους μήνες του χρόνου και λιγότερο για την αύξηση της απορρόφησης των προγραμμάτων. Είναι γνωστό επίσης ότι, με το κλείσιμο του Γ’ ΚΠΣ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακρατά το τελευταίο 5% της συνολικής κοινοτικής συμμετοχής, που αντιστοιχεί για το Γ’ ΚΠΣ στο 1,11 δισ. ευρώ μέχρις ότου ολοκληρώσει ένα δειγματοληπτικό έλεγχο στα έργα του συνόλου της τρίτης προγραμματικής περιόδου.
Τα χρήματα αυτά αποπληρώνονται με εθνικούς πόρους και στην συνέχεια καλύπτονται από τις Βρυξέλλες με καθυστέρηση από έξι μήνες έως και επτά χρόνια, όπως συνέβη για παράδειγμα σε κάποια από τα έργα του Β’ ΚΠΣ, το οποίο επισήμως έκλεισε στα τέλη του 2007.
Με δεδομένο ότι το ποσό της αποπληρωμής των έργων θα καλυπτόταν από δημόσιο δανεισμό, δεν θα είχε τόσο σημασία τα προηγούμενα χρόνια. Το δύσκολο 2009, όμως, με ένα επιβαρημένο πρόγραμμα δανεισμού, η παράταση αυτή θα αποτελέσει «μάννα εξ ουρανού».
Τούτο διότι, μετά την εκτόξευση της διαφοράς απόδοσης (spread) των ελληνικών ομολόγων και τις τεράστιες δανειακές ανάγκες που θα δημιουργήσει το πακέτο ύψους 28 δισ. ευρώ της στήριξης των εμπορικών τραπεζών από τους πρώτους μήνες του 2009, δεν υπήρχε περιθώριο για νέα δάνεια που θα κάλυπταν δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Πίστωση χρόνου
Η παράταση δίνει τη δυνατότητα για μετάθεση και των πληρωμών μέχρι το τέλος Ιουνίου. Μέχρι τότε, όλοι ελπίζουν ότι τα πακέτα στήριξης, που έχουν δοθεί πανευρωπαϊκά για τις εμπορικές τράπεζες, θα λειτουργήσουν. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη σταδιακή αποκατάσταση τη ηρεμίας στην ενδοτραπεζική αγορά και, ως συνέπεια τούτου, την επάνοδο της ομαλότητας και στην αγορά των κρατικών τίτλων.
Παράλληλα, η μετάθεση των πληρωμών του Γ’ ΚΠΣ θα εξασφαλίσει πόρους για το εθνικό ΠΔΕ. Με τα χρήματα αυτά, θα υλοποιηθεί και η απόφαση για αύξηση στο 30% της προκαταβολής για έργα που θα συνεχίζονται ή είναι ώριμα για να ξεκινήσουν από τις αρχές του επόμενου χρόνο μέσα από το εθνικό σκέλος του ΠΔΕ.
«Σωτηρία» για ορισμένα έργα
Εκτός βέβαια από την καθαρά δημοσιονομική της πλευρά, η παράταση δίνει και μια ευκαιρία να «σωθούν» και κάποια έργα, τα οποία διαφορετικά θα αποτελούσαν «ουρές» του Γ’ ΚΠΣ. Χωρίς την παράταση, τα έργα αυτά, που δεν θα τελείωναν με τη χρηματοδότηση της Ε.Ε., θα ολοκληρώνονταν με εθνικούς πόρους, επιβαρύνοντας έτσι ακόμη περισσότερο τον ήδη ασθμαίνοντα προϋπολογισμό του 2009.
Τούτο διότι, εκτός από την οριζόντια απορρόφηση για κάθε ένα από τα 25 προγράμματα του Γ’ ΚΠΣ, ρόλο στην απορρόφηση του συνόλου των πόρων θα παίξει και η απορρόφηση για κάθε ένα από ταμεία τα οποία συγχρηματοδοτούν τα έργα του.
Σε αυτό το επίπεδο υπάρχουν ακόμη εκκρεμότητες τόσο σε τομεακά προγράμματα (ΚτΠ, Περιβάλλον, Υγείας, Μεταφορών ΕΠΑΝ) όσο και σε κάποια από τα περιφερειακά (Αττική, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Ιονίων Νήσων, Βορείου Αιγαίου), τα οποία απειλούν με απώλεια πόρων 350 – 400 εκατ. ευρώ στο κλείσιμο του προγράμματος.
ΤΑΣΟΣ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ
Δευτέρα, 22 Δεκεμβρίου 2008
