Τα όνειρά μας δεν χωράνε στο πανεπιστήμιο που μας ετοιμάζουν. Ένα πανεπιστήμιο που θα λειτουργεί με βάση την ανταγωνιστικότητα, την εμπορευματοποίηση, την επισφάλεια, τις αρχές της αγοράς. Ε λοιπόν όχι! Εμείς δεν θέλουμε ένα πανεπιστήμιο επιχείρηση, υποταγμένο στην αγορά και τους νόμους της. Θέλουμε ένα πανεπιστήμιο ανοιχτό στην κοινωνία, ένα πανεπιστήμιο που θα γεννά την κριτική σκέψη, που θα παράγει καινούργια γνώση όσο και καινούργιες μορφές επίγνωσης για τις γενιές των νέων φοιτητών και φοιτητριών του.
Γι’ αυτό αντιταχτήκαμε σθεναρά στο πλέγμα των νόμων της ιδιωτικοποίησης της Ανώτατης Παιδείας που επιχειρούν να καταστρέψουν και να απαξιώσουν το Δημόσιο Πανεπιστήμιο παρακάμπτοντας ακόμη και το Σύνταγμα. Γι’ αυτό και πάντα αντιδρούσαμε και θα συνεχίσουμε να αντιδρούμε σε όλες τις προσπάθειες το πανεπιστήμιο να μετατραπεί σε ένα αυταρχικό εκπαιδευτήριο, όπου διδασκόμενοι και διδάσκοντες θα αναλαμβάνουν ρόλους σε ένα σύστημα αναπαραγωγής γνώσεων στην υπηρεσία των κυρίαρχων αξιών και των κυρίαρχων προτύπων. Ο αυταρχισμός και η καταστολή σφράγισε και σφραγίζει στις μέρες μας τη σχέση κράτους με την κοινωνία. Δεν θα επιτρέψουμε μια τέτοια πολιτική να καταστρέψει το πανεπιστήμιο ως δυνητικό χώρο ελεύθερης έκφρασης και κριτικής αυτοσυνείδησης της κοινωνίας.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το πανεπιστήμιο αντιμετωπίζει μια τέτοια επιβολή. Ούτε υπήρχε ποτέ μια χρυσή εποχή του ευρωπαϊκού πανεπιστημίου όπου κυριαρχούσαν οι ιδέες και πρακτικές μιας εκπαιδευτικής και ερευνητικής κοινότητας πλήρως προστατευμένης από εξουσίες ιδιωτικών συμφερόντων, ΜΜΕ και κρατικών μηχανισμών. Σήμερα όμως, πιεζόμαστε ακόμα περισσότερο να εγκαταλείψουμε τις ουμανιστικές αρχές του 18ου και του 19ου αιώνα, να ξεχάσουμε τα απελευθερωτικά οράματα του ευρωπαϊκού και αμερικανικού 1968, του ελληνικού 1973. Σήμερα το πανεπιστήμιο βρίσκεται σε μια οριακή στιγμή κατά την οποία διακυβεύεται ο χαρακτήρας του ως δημόσιου και κοινωνικού χώρου.
Τα όνειρά μας δεν χωράνε στην φιγούρα του πανεπιστημιακού δασκάλου που επιχειρούν να επιβάλλουν. Πιστεύουμε στον καθημερινό αγώνα δασκάλων που προσπαθούν στο πανεπιστήμιο να κρατήσουν ζωντανή την κριτική διάθεση των νέων. Στον καθημερινό αγώνα δασκάλων που πασχίζουν η έρευνα και η εκπαίδευση να αλληλοτροφοδοτούνται, μακριά από τα στεγανά της διαπλοκής με την οικονομική και πολιτική εξουσία, δημόσια και με διαφάνεια. Στον καθημερινό αγώνα δασκάλων που πιστεύουν στο έργο τους και τις ευθύνες τους, που αγωνίζονται για την αξιοπρέπειά τους σε συνθήκες ασφυκτικής υποχρηματοδότησης της παιδείας. Αυτού του είδους πανεπιστημιακοί θέλουμε να είμαστε. Και στο όνομα της αξιοπρέπειας και της ευθύνης ενός τέτοιου ρόλου ζητάμε την αναβάθμιση των αποδοχών μας. Γιατί η ζωή μας είναι μέσα στο πανεπιστήμιο όχι στους προθαλάμους των κυβερνητικών γραφείων, ούτε στις αίθουσες συσκέψεων των επιχειρήσεων. Στο σώμα των πανεπιστημιακών έχουν αναπτυχθεί σημαντικές δυνάμεις υπέρ του επιχειρηματικού πανεπιστημίου, που συμμάχησαν και με το κράτος και με διάφορα επιχειρηματικά συμφέροντα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η συμμαχία των δήθεν «1000» που εμφανίστηκε ως υπέρμαχος των μεταρρυθμίσεων. Φτάνει πια: δεν χαρίζουμε σε κανέναν την οραματική σχέση που πάντα είχε η αριστερά με το πανεπιστήμιο. Ας πούμε την δήθεν μεταρρύθμιση με το όνομά της: νεοφιλελεύθερη αποδόμηση του δημόσιου τομέα.
Εμείς αγωνιζόμαστε για αλλαγές που να υπερβαίνουν τον ορίζοντα του νεοφιλελευθερισμού. Αγωνιζόμαστε για ένα πανεπιστήμιο που ο καθένας και η καθεμιά θα μπορούν να σπουδάζουν αυτό που επιθυμούν. Θεωρούμε ότι όλοι, ανεξάρτητως ηλικίας, φύλου, θρησκείας, εθνικότητας, οικονομικής κατάστασης, τόπου εγκατάστασης κλπ έχουν το δικαίωμα πρόσβασης και επιτυχούς συμμετοχής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αγωνιζόμαστε, για να αποκτήσουν τα δημόσια πανεπιστήμια τις συνθήκες που θα το επιτρέπουν. Αγωνιζόμαστε για καλύτερη Παιδεία σε όλες τις βαθμίδες. Αγωνιζόμαστε για ένα πανεπιστήμιο που θα διδάσκει και θα ερευνά τους όρους για ένα αλλιώτικο μέλλον, ένα μέλλον ανθρώπινης χειραφέτησης. Για ένα πανεπιστήμιο που η γνώση του δεν θα είναι εμπόρευμα και ό έλεγχος δεν θα ακρωτηριάζει την δημιουργικότητα. Για ένα πανεπιστήμιο που η ακαδημαϊκή αξιολόγηση διδασκόντων και διδασκομένων δεν θα αποτελεί εργαλείο στα χέρια των κρατούντων ή ιδιωτών, αυτών που συστηματικά υπονομεύουν την παιδεία, ούτε μέσο ιεράρχησης των πτυχίων και των σπουδών αλλά συνθήκη αυτοβελτίωσης της παιδείας και δημόσιου απολογισμού του έργου της στην κοινωνία.
Δεν υπερασπιζόμαστε ένα πανεπιστήμιο δυσκίνητο γραφειοκρατικό και σε παντελή ένδεια, χωρίς διοικητικό προσωπικό, με συμβασιούχους διοικητικούς και βιβλιοθηκονόμους απλήρωτους και αδρανείς, και μόνιμους διοικητικούς εφησυχασμένους και αδιάφορους λόγω της παρατεταμένης ομηρίας τους σε τοπικές εξουσίες. Δεν θέλουμε να λειτουργεί με νέους διδάσκοντες όμηρους άθλιων συμβάσεων ΠΔ/407, των οποίων η σχέση με το πανεπιστήμιο είναι εποχική και ευέλικτη. Αντιστεκόμαστε στην μετατροπή του σε ένα Πανεπιστήμιο πολλών ταχυτήτων. Γνωρίζουμε τι συμβαίνει και παλεύουμε ενάντια σε αυτή την κατάσταση μέσα στα αμφιθέατρα, τα συλλογικά όργανα και στους δρόμους για το πανεπιστήμιο που θέλουμε.
Τα όνειρά μας θέλουμε να τα μοιραστούμε με τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μας. Δεν μπορούμε να φανταστούμε ένα άλλο πανεπιστήμιο χωρίς τη συμπόρευση στους αγώνες για τη διεκδίκησή του με ένα φοιτητικό κίνημα που να συνδυάζει την οργή με το όραμα. Καταλαβαίνουμε το θυμό των νέων μας. Τον ζούμε καθημερινά στις αίθουσες και στα αμφιθέατρα. Τον είδαμε να ξεσπά με απρόβλεπτη ένταση τις μέρες του Δεκέμβρη. Και ξέρουμε ότι πίσω από αυτόν τον θυμό υπάρχει η επίγνωση πως σε τούτες τις γενιές στερείται το μέλλον. Το μέλλον μιας αξιοπρεπούς δουλειάς, το μέλλον μιας ζωής με νόημα, το μέλλον ως διαρκής δυνατότητα υπέρβασης ενός τελματωμένου παρόντος.
Στις διάφορες μάχες, κατά της αναθεώρησης του άρθρου 16 και των διαφόρων νομοσχεδίων, η Συσπείρωση συμμάχησε με το αγωνιζόμενο φοιτητικό κίνημα που απέδειξε μαχητικότητα και αγωνιστικότητα. Δεν απολογείται για αυτό. Ούτε κάτι τέτοιο σημαίνει ότι η «Σ» υιοθετεί όλα τα αιτήματα, ή όλες τις μεθόδους, των αγωνιζόμενων φοιτητών. Όμως η όποια κριτική γίνεται με όρους αλληλεγγύης, εντός του κινήματος. Και στη νέα φάση η συμμαχία με τους φοιτητές πρέπει να αποτελέσει κυρίαρχο στοιχείο της στρατηγικής μας. Δεν εννοούμε το συνδικαλισμό με όρους συντεχνίας, και εννοούμε τις συμμαχίες εντός της πανεπιστημιακής κοινότητας χωρίς ανατροπή των βασικών αρχών μας.
Για να αποκτούν τα όνειρά μας τη δύναμη που τα κάνει να αλλάζουν την πραγματικότητα, χρειάζεται να βρίσκουμε τους τρόπους της υπεράσπισης του Δημόσιου Πανεπιστήμιου. Ένα ξέρουμε σίγουρα: αυτοί οι τρόποι πρέπει να κινητοποιούν κατά το μέγιστο δυνατόν τους συναδέλφους μας, πρέπει να στηρίζονται στην συμμετοχή όλων εκείνων, και είναι πολλοί και πολλές, που αναγνωρίζουν την ευθύνη του ρόλου τους.
Ζούμε σε συνθήκες μιας παρατεταμένης κρίσης στα ΑΕΙ. Μιας παρατεταμένης κρίσης που προκαλεί η ακραία νεοφιλελεύθερη επίθεση. Ήταν τόσο κρίσιμη και σοβαρή η επίθεση αυτή που η συγκυρία απαιτούσε διαθεσιμότητες και κινητοποιήσεις συχνά πάνω από τις δυνάμεις μας. Και πάνω από τις δυνάμεις του κλάδου. Δυστυχώς οι κινητοποιήσεις αυτές μας έφτασαν συχνά στα όριά μας. Ίσως και εμείς ως «Σ», στην αγωνία μας να αντιτάξουμε στην επίθεση αναχώματα αντίστασης να υπερβήκαμε τις αντοχές του κλάδου. Επειδή τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά σημαντικά χρειάζεται να στηρίξουμε και να αξιοποιήσουμε το κύρος που κατέκτησε στην ελληνική κοινωνία η ΠΟΣΔΕΠ. Το κύρος μιας ομοσπονδίας που αγωνίζεται για την παιδεία, υπερασπίζεται τα μέλη της και αναζητά τις ευρύτερες δυνατές συμπαρατάξεις στην προοπτική ενός κινήματος υπεράσπισης και αναβάθμισης της δημόσιας παιδείας συνολικά, με γνώμονα την εξυπηρέτηση των πραγματικών κοινωνικών αναγκών και όχι της αγοράς.
Στην κινηματική προοπτική υπεράσπισης και αναβάθμισης του Δημόσιου Πανεπιστήμιου ανατρέψαμε την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, αγωνιστήκαμε για να εμποδίσουμε την ψήφιση των νομοσχεδίων που απορρυθμίζουν το Πανεπιστήμιο και καταφέραμε να πείσουμε την πανεπιστημιακή κοινότητα για τις συνέπειές τους. Το ΥΠΕΠΘ άλλαξε τρεις υπουργούς και ο τελευταίος, παραδεχόμενος εμμέσως την αποτυχία της «μεταρρύθμισης», αναγκάζεται να ανοίξει διάλογο δήθεν από μηδενική βάση. Σήμερα δεν θα υποκύψουμε στους εκβιασμούς κυβερνώντων και καναλιών που ζητούν δηλώσεις νομιμοφροσύνης. Δεν κάνουμε ούτε ένα βήμα πίσω!
Σήμερα όλοι μοιάζει να ανησυχούν για το άσυλο. Πρέπει να ξεχωρίζουμε όμως εκείνους που πράγματι νοιάζονται για την υπεράσπιση και τη χρήση του από εκείνους που απεργάζονται τη συρρίκνωση και την κατάργησή του. Υπερασπιζόμαστε το χώρο, την ουσία του Δημόσιου Πανεπιστημίου και την κοινωνική κατάκτηση του ασύλου που στοχοποιείται σήμερα ως η κύρια αιτία των δεινών του πανεπιστημίου. Υπερασπιζόμαστε το άσυλο γιατί εκεί βρίσκεται σήμερα το σημείο της σύγκρουσης μεταξύ εκείνων που θέλουν την συρρίκνωση των συλλογικών δικαιωμάτων και εκείνων που διεκδικούν τη διεύρυνση της δημοκρατίας και την υπεράσπιση της κοινωνικής αλληλεγγύης.
Είμαστε ταυτόχρονα ριζικά αντίθετοι με εκείνους που μιλώντας για τη βία μέσα και έξω από το Πανεπιστήμιο ψαρεύουν στα θολά νερά του κοινωνικού συντηρητισμού ακόμα και στο όνομα της αριστεράς. Η συζήτηση για τη βία τείνει να λειτουργεί ως “δικαστήριο” στο οποίο καταδικάζεται κάθε μορφή αντίστασης στη νεοφιλελεύθερη πολιτική. Η ακραία βία τούτης της πολιτικής όμως που απαξιώνει το πανεπιστήμιο υποτάσσοντας το στις προτεραιότητες της αγοράς και εξορίζοντας κάθε κριτική σκέψη και δράση, δεν αναγνωρίζονται από ένα τέτοιο “δικαστήριο”. Η «Σ» δεν θα σταματήσει να συζητά για τους όρους και τις μορφές δράσης του κινήματος, αλλά ούτε θα διστάσει να κάνει κριτική σε μορφές βίαιας δράσης που υπονομεύουν τη χειραφέτηση, την αυτονομία και την εσωτερική δημοκρατία του κινήματος. Δεν θα σταματήσει όμως να καταγγέλλει την υποκρισία εκείνων που νιώθουν απειλούμενοι από τις φοιτητικές κινητοποιήσεις αλλά βολεύονται μια χαρά με τη βία της νεοφιλελεύθερης αντι-μεταρρύθμισης που τους συμφέρει.
Η σύγκρουση μέσα στα πανεπιστήμια δεν έχει λήξει δυστυχώς. Πρέπει και αύριο να είμαστε εδώ για να υπερασπιστούμε τον δημόσιο χαρακτήρα του πανεπιστημίου. Δεν έχουμε το δικαίωμα να αφήσουμε το πιο ζωντανό κομμάτι των πανεπιστημιακών, αυτούς που εμπιστεύτηκαν τη «Σ», να ακολουθήσει δρόμους μακριά από τη συλλογικότητα και την συλλογική διεκδίκηση. Η ενίσχυση της ΠΟΣΔΕΠ και του ρόλου της είναι ευθύνη εκείνων που πιστεύουν στην συλλογική πορεία, είναι ευθύνη δικιά μας.
Η δύναμη της πρότασής μας στηρίζεται στην καθημερινή και κοπιαστική πορεία ενός συνδικαλιστικού σχήματος που περιλαμβάνει πολλές τάσεις της αριστεράς. Είναι για μας ένα στοίχημα καθημερινά να δοκιμάζονται τα κοινά μας όνειρα στη δύσκολη διαδικασία της σύνθεσης των απόψεων και της διαμόρφωσης κοινών στόχων. Σε μια τέτοια προοπτική όμως καλούμε όλους και όλες τις συναδέλφους που νοιάζονται για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο να συντονίσουμε τα βήματά μας για να το υπερασπιστούμε. Μαζί ας αγωνιστούμε για την απόσυρση όλων των νόμων της ιδιωτικοποίησης (Νόμος Γιαννάκου, Νόμοι για τα ΚΕΣ, τα Μεταπτυχιακά, την Έρευνα), την υπεράσπιση των σπουδών και την θωράκιση των πτυχίων, την αύξηση της χρηματοδότησης για την Παιδεία, αξιοπρεπείς αμοιβές για τους πανεπιστημιακούς, την αύξηση των οργανικών θέσεων στα ΑΕΙ ώστε να καταργηθεί το απαράδεκτο καθεστώς των συμβασιούχων διδασκόντων (ΠΔ/407) και την βελτίωση των συνθηκών εργασίας όλων, φοιτητών, διοικητικών υπαλλήλων και διδασκόντων, στα πανεπιστήμια. Μόνο με τους αγώνες μας θα εμποδίσουμε τα σχέδιά τους.
Μπορεί τα όνειρά μας να ξεπερνούν τις δυνάμεις μας. Μπορεί όμως τα όνειρά μας να γίνουν η πηγή των δυνάμεών μας.
Συσπείρωση Πανεπιστημιακών
