Στέριος Φασουλάκης: Απόψεις- Παραγωγικότητα

 ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: Η ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

 Το καλοκαίρι του 1946 έκανα το πρώτο ταξίδι στην Αθήνα. Λαχταρούσα να ιδώ την πρωτεύουσα και κυρίως να επισκεφθώ την Ακρόπολη, για την οποία τόσα πολλά μας είχαν πει οι καλοί καθηγητές μας. Φθάσαμε στον Πειραιά αλλά το πλοίο δεν μπορούσε να μπει στον λιμένα, διότι ο τελευταίος ήταν γεμάτος από βυθισμένα πλοία. Ήταν ένα οικτρό θέαμα να βλέπεις τεράστια σίδερα να ξεπετάγονται από την επιφάνεια της θάλασσας. Πρώτη κακή εντύπωση αλλά όλοι ξέραμε ότι αυτό που βλέπαμε ήταν το αποτέλεσμα των βομβαρδισμών. Στη στεριά λοιπόν βγήκαμε με βάρκες.

Εύλογα θα ερωτήσει ο αναγνώστης, τί τον ενδιαφέρουν οι αναμνήσεις μου. Και με το δίκιο του. Λοιπόν, απαντώ ότι το περιστατικό αναφέρεται για να δείξει ότι η κρίσιμη κατάσταση, στην οποία είχε περιέλθει η πατρίδα μας μετά το τέλος τού πολέμου, ξεπεράσθηκε σιγά σιγά από την εργώδη προσπάθεια των Ελλήνων για την ανασυγκρότησή της. Βεβαίως τότε χάθηκε μια ευκαιρία να γίνει κάτι πιο συστηματικό, αλλά αν λάβουμε υπόψη τη διαλυμένη από τον πόλεμο κατάσταση του κράτους και ακόμη από τη συνέχεια του πολέμου που δυστυχώς ανέχθηκε η πατρίδα μας, πολύ χειρότερου του προηγούμενου, επειδή ήταν αδελφοκτόνος, μάλλον θα πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι. Όλοι πέσαν με τα μούτρα στη δουλειά. Κρίσιμη κατάσταση αλλά και ανάγκη ανορθώσεως. Η απάθεια, οι επαναπαύσεις, οι διεκδικήσεις παραβλέφθηκαν ή ήλθαν σε δεύτερη μοίρα και όλοι προσπαθούσαν να δημιουργήσουν, να παραγάγουν έργο και να βελτιώσουν την κατάστασή τους μετά τα δεινά του πολέμου.

Εκείνο που είναι πολύ χαρακτηριστικό εκείνης της κρίσιμης εποχής ήταν η επίδοση των πάντων στην αναζήτηση και εξεύρεση του οφέλους από οπουδήποτε και από οτιδήποτε. Αυτά που παρατηρούνται σε πολύ μεταγενέστερες εποχές, της ευημερίας, δηλαδή επιλογή εργασίας, προτίμηση στην παροχή υπηρεσιών και όχι στην πρωτογενή παραγωγή ή τη μεταποίηση, ήσαν άγνωστα στη μεταπολεμική εποχή. Σε περίοδο κρίσεως κάθε ευκαιρία είναι ωφέλιμη. Παραγωγή δεν γίνεται αποκλειστικά από τα καθίσματα, ιδίως σε εποχές κρίσεως. Είναι απαραίτητη η καταβολή κόπου, διότι αν περιμένουμε εξωγενή χείρα βοηθείας για να ξεπεράσουμε την κρίση, τότε είναι βέβαιο ότι χαθήκαμε. Πρωτοβουλίες χρειάζονται. Ευτυχώς στην μεταπολεμική περίοδο η πραγματικότητα έκανε τους πολίτες να αντιληφθούν το συμφέρον τους και να οδηγηθούν στη σωστή επιλογή.

Στερ. Φασουλάκης