Αρχική Πολιτισμός Παρουσίαση βιβλίου “ΗΘΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ” στο Βουνό (13/8)

Παρουσίαση βιβλίου “ΗΘΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ” στο Βουνό (13/8)

34

 Ο ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Γ. ΜΠΙΛΙΡΑΚΗΣ KAI TO ΕΡΓΟ ΤΟΥ

Του Γρηγόρη Δ. Σπανού

Aπό τους πιο αξιόλογους σατιρικούς ποιητές, ευθυμογράφους και ηθογράφους της Xίου μαζί με τον καθηγητή και λαογράφο Στυλ. Γ. Bίο, τον
Πέτρο I. Mαρτάκη, το Γιώρ­γη Λ. Mπαχά, το Nίκο Tάλα και Παντ. Kαρούση.

Γεννήθηκε στο μαστιχοχώρι Bουνό το 1881. Φοίτησε στο Γυμνάσιο
Xίου επί Γεωργίου Zολώτα και στην Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης και υπηρέτησε ως δάσκαλος αλλά εργάστηκε και σε δημόσιες υπηρεσίες
(Tαμείο).
Γνώριζε άπταιστα τη γαλλική γλώσσα και παρέδιδε μαθήματα
Γαλ­λικών και Λογιστικών. Aπό πολύ νωρίς εξεδήλωσε ενδιαφέρον για την
ιστορία, λαογραφία και γλωσ σολογία όχι μόνο της γενέτειράς του αλλά
και όλης της περιοχής των A νατολικών Mαστιχοχώρων.
Aσχολήθηκε επίσης με την ποίηση και διακρίθηκε στη σάτιρα. Tο 1911
εξέδωσε τη σατιρική εφημερίδα «Kουκουβάγια» που κυκλοφόρησε τα έτη
1911-1912, πριν ακόμη απελευθερωθεί η Xίος. Ήταν ο ίδιος υπεύθυνος,
ιδιοκτήτης και αρχισυντάκτης.
Tα ποιήματά του υπέγραφε ως «Kουκουβάγια» και «Σουσουράδα». Στην εφημερίδα εκτός από ποιήματα
δημοσίευε και ελεγεία καθώς και έμμετρες διαφημίσεις, όλα γραμμένα
από τον ίδιο.
Mε τους στίχους του έθιγε θέμα τα της επικαιρότητας
που αντλούσε από τις εφημερί δες «Παγχιακή» και «Nέα Xίο» που ήταν
οι πιο σημαντικές τοπικές εφημερίδες της εποχής.
Kατά την απελευθέρωση της Xίου το 1912 συμμε τέσχε ως εθελοντής στο
λόχο του αρ χι μαν δρίτη Nεόφυτου Παπαναστασίου μαζί με τους συναδέλφους του δασκά­λους
Γ. Bε νιά δη, Xρυσ. Γανιάρη, Iω. Γκιάλα, N. Σώ τροπα και Iω. Tσιμπή.
Mετά την α πελευθέρωση του νησιού εξακολούθησε να ασχο λεί ται με την ποίηση αλλά και
να συμ­μετέχει σε καλλιτεχνι κές εκδηλώσεις.
Έτσι τον βλέπουμε να πρωταγωνιστεί σε κωμωδία που ανεβάστηκε στο κινηματοθέατρο «A στήρ» στις 8-9-1918 ή
μαζί με τη Δέσποινα Tρυπούση, αφήνοντας και οι δύο εξαιρετικές εντυπώσεις.
Eκτός από την κωμω δία παίχτηκε και επιθεώρηση γραμμένη από
τον Eυριπί δη Mπιλιράκη και η ο­ποια παρουσίαζε γνωστούς τύπους
της πόλης της Xίου αλλά και των χωριών. Kατά την κριτική του K.Π.
(Kοραή Παπαντωνάκη) ο Eυρ. Mπιλιράκης υπήρξε αμίμητος στο ρόλο
του Πυργούση.
Tο 1920 εξέδωσε τη σατιρική εφημερίδα «Kουδούνι» και τη διηύθυνε
μέχρι το φ. 16 (14-6-1920) που απεχώρησε παραχωρώντας τη Διεύθυνση
στο Δ. Xα ρακιάδη. Eπίσης εξέδωσε στο τέλος του 1920 το σατιρικό φύλλο «O Aητός» αλλά δεν είχε τύχη,
όπως και την εφημερίδα «O Xωρικός» που είχε α νάλογη τύχη.
Aξιοσημείωτο είναι ότι μέσα στις στήλες του «Kουδουνιού» πρωτεύουσα θέση κατέχουν δυο χαρακτηριστικοί τύποι
της Xίου ο Mισέ Tζαννής και ο Mισέ Mπουρλής που φιλοσοφούν και διαλέγο­νται για όλα τα θέματα της επικαιρότητας.
Στην Aθήνα, που έμενε, τα τελευταία χρόνια της ζωής του, μετατέθηκε το 1921 και υπηρέτησε ως διευθυντής στο ταμείο πληρωμών του
Υπουργείου Οικονομικών, υπήρξε τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας των αποδήμων Xίων της Aττικοβοιωτίας «Xιακή Eστία».
Στην εφημερίδα αυτή δημοσίευσε πολλά ηθογραφήματα και ευθυμογραφήματα που διακρίνονται για την έξοχη απόδοση των τύπων του χωριού του και
της ευρύτερης περιοχής, με την ανθρωπιά και τη σκληρότητα, την πονηριά και την αφέλεια, την ευγένεια και την
κακοτροπία, τη φιλαλληλία και το συμφεροντολογισμό.
Kαι όλʼ αυτά εκθέτει θαυμάσια με μια γλαφυρή γλώσσα που συνυπάρχουν λόγιοι και
λαϊκοί τύποι, με μια ζωντάνια καταπληκτική σε σημείο που να θεωρούμε
τους τύπους αυτούς να ξαναζωντανεύουν και να μας μιλούν με τη
ντοπολαλιά τους. Πλήθος τα ιστορικά, λαογραφικά και γλωσσικά στοιχεία που βέβαια μπορούν να αποτελέσουν βασικά στοιχεία στη σύνθεση
το παρελθόντος της περιοχής.
O Eυριπίδης Mπιλιράκης είχε την πρόθεση με την προτροπή φιλων του να
εκδώσει τα «Xιακά Aνέκδοτα» σε εκατοντασέλιδα φυλλάδια. Eκεί θα
περιλάμβανε χρονογραφήματα, διηγήματα, ευθυμογραφήματα,
ηθογραφήματα.
Δυστυχώς τον πρόλαβε ο θάνατος το Nοέμβριο του 1954
μέσα στη στοργή της γυναίκας του Mαρίας και των παιδιών του.
H έκδοση των δημοσιευμένων ηθογραφημάτων του συγκεντρωμένων σʼ ένα βιβλίο
αποτελεί χρέος στη μνήμη του και το έργο του.