Μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες δεν μπορούν να επιβιώσουν στα μικρά νησιά λόγω της ανεπαρκούς ακτοπλοϊκής σύνδεσής τους.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ, αντιδράσεις και προτάσεις για τη βελτίωση του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου Τουρισμού καταθέτουν εκπρόσωποι των εμπλεκόμενων οργανισμών, φορέων, αλλά και ενδιαφερόμενοι πολίτες, προκειμένου να συμπεριληφθούν -αυτό το διάστημα που το σχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση- στο τελικό κείμενο που θα διαμορφωθεί πριν αυτό εγκριθεί από την κυβερνητική επιτροπή.
Το ΤΕΕ, παρ’ ότι χαρακτηρίζει θετική την πρωτοβουλία του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. για ενεργοποίηση του χωροταξικού σχεδιασμού με την προώθηση ομάδας πλαισίων χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης- εκφράζει σειρά αντιρρήσεων επί των ρυθμίσεών του, ενώ επιφυλάσσεται να καταθέσει τις προτάσεις του όταν ενημερωθεί επί του συνόλου της μελέτης της σχετικής υπουργικής απόφασης και των χαρτών που τη συνοδεύουν.
Γενικά, πάντως, υποστηρίζει ότι το σχέδιο δίνει μεγαλύτερο βάρος στη διευκόλυνση των επενδύσεων και τη μεγέθυνση του τουρισμού, παρά στην ενσωμάτωση των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης και της ορθολογικής χωροταξικής οργάνωσης. Μάλιστα ισχυρίζεται ότι, αν εφαρμοστούν οι ρυθμίσεις του, θα συνεχίσει να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα μας κατά τον τρόπο που αναπτύχθηκε ως σήμερα και να εντείνει τα πολλά και οξυμένα προβλήματα που αυτός ο τρόπος δημιούργησε.
Κατά την άποψη του ΤΕΕ, οι περισσότερες κατευθύνσεις του Πλαισίου οδηγούν σε μικρή πραγματική επίδραση στη διαμόρφωση ενός άλλου μοντέλου ελληνικού τουρισμού.
Οι κάτοικοι
Αντιαναπτυξιακές για τα μικρά νησιά χαρακτηρίζουν πολίτες που έχουν ιδιοκτησίες σε αυτά τις ρυθμίσεις του Ειδικού Χωροταξικού Τουρισμού του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και σίγουρα αρνητικές για τη σωστή ανάπτυξη, προοπτική και ευημερία του τοπικού πληθυσμού τους.
Συγκεκριμένα, υπενθυμίζουν ότι το ΦΕΚ 402/2002 καθιέρωσε την εκτός ορίων οικισμών αρτιότητα αγροτεμαχίων για ανέγερση ξενοδοχειακών μονάδων σε πολλά μικρά νησιά (π.χ. Ανάφη, Φολέγανδρο, Σίκινο κ.α.) στα 10 στρέμματα έναντι των μέχρι τότε απαιτούμενων 4 στρεμμάτων (με συντελεστή 0.20).
Τα 10 στρέμματα θεωρήθηκαν τότε υπερβολικά πολλά, δεδομένου ότι στα μικρά νησιά της «άγονης γραμμής» μόνο μικρές ξενοδοχειακές μονάδες έχουν δυνατότητα επιβίωσης και συνεπώς 10 στρέμματα είναι πολύ περισσότερα των απαιτούμενων (τόσο λόγω κόστους του ίδιου αγροτεμαχίου όσο και λόγω του κόστους αφενός ανάπτυξης μεγάλης μονάδας και αφετέρου διαμόρφωσης του εκτενούς περιβάλλοντος χώρου).
Μεγάλες μονάδες
Μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες δεν μπορούν να επιβιώσουν στα μικρά νησιά, τόσο λόγω ανεπαρκούς ακτοπλοϊκής σύνδεσης τους με τα μεγάλα αστικά κέντρα και κυρίως με την Αθήνα όσο και λόγω της μικρής τουριστικής περιόδου.
Επιπλέον δε, τα νησιά αυτά δεν έχουν επαρκή πληθυσμό για εξεύρεση εργαζομένων για μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα και σίγουρα η προσέλκυση εργαζομένων από μεγάλα αστικά κέντρα για τη σύντομη τουριστική περίοδο, όταν τα άτομα αυτά παράλληλα ζητούνται για εργασία σε όλη τη χώρα, είναι εξαιρετικά δύσκολη και με μεγάλο κόστος αν εξευρεθούν.
Κατά την άποψη των πολιτών, ξενοδοχειακές μονάδες σε μικρά νησιά έχουν δυνατότητα επιβίωσης μόνο αν είναι μεσαίου μεγέθους και στηρίζονται στην οικογένεια των ιδιοκτητών και σε μικρό αριθμό ντόπιων. ?λλωστε, μόνο έτσι μπορούν να συμβάλουν στην ενσωμάτωσή τους με την τοπική κοινωνία και τη συγκράτηση του ντόπιου πληθυσμού σ’ αυτά, αποτρέποντας την ερήμωση των νησιών.
Ξενοδοχεία
Υπενθυμίζουν ότι τότε είχε γίνει πρόταση για μείωση των ξενοδοχειακών μονάδων εκτός ορίων οικισμού, αλλά δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση.
Έρχεται σήμερα, 5 χρόνια μετά, ο υπουργός ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., Γιώργος Σουφλιάς, να εξαγγείλει το Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο του Τουρισμού, όπου για 44 μικρά νησιά του Αιγαίου (Ανάφη, Χάλκη, Τήλο, Φολέγανδρο, Σίκινο κ.ά.) προτείνει:
α) απαγόρευση δημιουργίας ξενοδοχειακών μονάδων εκτός οικισμών όπου μόνο δημιουργία οργανωμένων κατασκηνώσεων θα επιτρέπεται και
β) δυνατότητα δημιουργίας ξενοδοχειακών μονάδων μόνο εντός οικισμών και μέχρι 100 κλίνες εκάστη και μάλιστα με ετήσια ποσόστωση μέχρι 5% των υπαρχουσών κλινών.
Σχόλια
Σχολιάζοντας τις διατάξεις αυτές, οι πολίτες τονίζουν ότι:
α) Οι εκτός οικισμών εκτάσεις των μικρών αυτών νησιών είναι αφενός εγκαταλειμμένες (και λόγω μη δυνατότητας οικονομικής εκμετάλλευσής τους αλλά και λόγω πληθυσμιακής ανεπάρκειας) και αφετέρου πολλών εκατοντάδων ή χιλιάδων στρεμμάτων (π.χ. η Ανάφη είναι νησί 40.000 στρεμμάτων και οι οικισμοί δεν καταλαμβάνουν πλέον των 40 στρεμμάτων, ενώ η Φολέγανδρος είναι νησί 32.000 στρεμμάτων και οι τρεις οικισμοί δεν καταλαμβάνουν πλέον των 300 στρεμμάτων)
Υπάρχει, δηλαδή, υπερεπάρκεια γης για δημιουργία ξενοδοχειακών μονάδων, χωρίς να υπάρχει ένδειξη για υπερδημιουργία μονάδων, διότι γνωρίζουμε τη μικρή τουριστική περίοδο, τις ανεπαρκέστατες ακτοπλοϊκές συνδέσεις, την έλλειψη ξενοδοχειακού προσωπικού.
Ισχυρίζονται ότι με τον τρόπο αυτό θα απαξιώσουμε αρκετά αγροτεμάχια, στερώντας τους τη δυνατότητα ξενοδοχειακής ανάπτυξης – και ορισμένα τέτοια αγροτεμάχια έχουν έντονα την δυνατότητα αυτή, μειώνουμε κατά συνέπεια όχι μόνο την περιουσία των ιδιοκτητών τους, αλλά και τον εθνικό πλούτο και στερούμε το κράτος από τη δυνατότητα είσπραξης εσόδων (οικοδόμησης, αγοραπωλησίας, φόρων επί μισθών και κερδών).
Αντ’ αυτού ενισχύουμε την εγκατάλειψη της αγροτικής γης με την αναγκαστική πλέον κατάτμησή της σε τεμάχια 4 στρεμμάτων, για χτίσιμο εξοχικών κατοικιών που θα μένουν κλειστές 11 μήνες τουλάχιστον τον χρόνο… Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία οργανωμένων κατασκηνώσεων με όλα τα κακά που αυτές θα φέρουν, μεταξύ των οποίων ακαλαίσθητα αντίσκηνα, απλωμένα ρούχα και, βέβαια, προσέλκυση τουριστών χαμηλών εισοδημάτων.
β) Οι περισσότεροι οικισμοί των μικρών νησιών είναι γραφικοί και παραδοσιακοί αλλά και μικροί.
Προτείνεται τώρα από το Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. η δημιουργία ξενοδοχειακών μονάδων μέσα στους οικισμούς αυτούς και μέχρι 100 κλίνες κάθε μονάδα (50 δωμάτια δηλαδή).
Μικρά νησιά
Σύμφωνα με τους πολίτες που ενδιαφέρονται για τα μικρά νησιά, οι μικροί παραδοσιακοί οικισμοί θα υποστούν παραμόρφωση με την ενσωμάτωση σε αυτούς όγκων 50 δωματίων ανά μονάδα (και επιπλέον πισινών, μπαρ, εστιατορίων), χώρια ο θόρυβος και η όχληση των μόνιμων κατοίκων ή τουριστών. Πρόκειται για οικισμούς που δεν έχουν πάνω από 300 μόνιμους κατοίκους και θέλουν να τους προσθέσουν ξενοδοχειακές μονάδες των 100 κλινών έκαστη.
Θα υπάρχει ακόμα ετήσια ποσόστωση 5% επί των υπαρχουσών κλινών, με ελάχιστο όριο 30 κλίνες (15 δωμάτια το πολύ). Δημιουργείται η απορία, αν υπάρχουν 3 αιτήσεις, που συνήθως και αναπόφευκτα θα υπερβαίνουν συνολικά το 5% (των εντός του οικισμού ή αυτών σε ολόκληρο το νησί), ποια θα εγκρίνεται;
Κατά την άποψη των πολιτών, το μόνο που πετυχαίνει η συνεχής μεταβολή των νόμων είναι η αποθάρρυνση των επενδυτών, εγχώριων και μη, γιατί δεν ξέρουν τι μπορεί να φέρει η επόμενη μέρα! Το μέχρι το 2000 καθεστώς, για δημιουργία ξενοδοχειακών μονάδων εκτός οικισμών με αρτιότητα 4 στρέμματα, άλλαξε με την αύξηση της αρτιότητας στα 10 στρέμματα, χωρίς να δικαιολογεί αυτό η πραγματικότητα των μικρών νησιών, και έρχεται η σημερινή κυβέρνηση να την απαγορεύσει τελείως.
Τονίζουν κατηγορηματικά ότι κανένας σωστά σκεπτόμενος πολίτης δε θέλει την αυθαιρεσία και την καταστροφή του περιβάλλοντος, όμως η αυθαιρεσία είναι απόρροια της εγκληματικής αδιαφορίας του κράτους να την πατάξει και το μόνο που ζητείται από το κράτος μας είναι η εφαρμογή των υπαρχόντων νόμων, οι οποίοι με σαφήνεια καθορίζουν τα επιτρεπόμενα.
Κατά την άποψή τους, νέοι νόμοι δεν πατάσσουν την αυθαιρεσία, μόνο σύγχυση προκαλούν, ενώ η απαξίωση της εκτός οικισμών γης με την απαγόρευση δημιουργίας σωστών ξενοδοχειακών μονάδων δεν προστατεύει και δεν αναπτύσσει το φυσικό περιβάλλον, αντίθετα εντείνει την εγκατάλειψή του.
Αντιδράσεις
Η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας Περιβάλλοντος και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, από την πλευρά της, ζητεί την απόσυρση του Εδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και προτείνει την κατάθεση νέου, που να αρμόζει στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά της χώρας μας.
Και αυτό γιατί, όπως υποστηρίζει, το υπό συζήτηση χωροταξικό δε στοχεύει στη χωροταξική οργάνωση του τουρισμού στην Ελλάδα, αλλά στην ενίσχυση της κτηματομεσιτικής και εργολαβικής δραστηριότητας, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις στην οικονομία, στην κοινωνία, στον τουρισμό και στο περιβάλλον, οι οποίες μάλιστα καταδεικνύονται και από το αρνητικό ισπανικό μοντέλο.
ΕΣΤΑ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: REAL ESTATE
Πέμπτη, 14 Ιουνίου 2007
