Στα Μαστιχοχώρια κύρια συναντάμε το έθιμο του Αγα, όπου ξεχωρίζει ο Αγάς των Μεστών και στους Ολύμπους ο Αγας με τη Χανούμα.
Την Καθαρή Δευτέρα τα Μεστά ζουν στο ρυθμό του Αγά! Ένα έθιμο που φέρει τις ρίζες του στην τουρκοκρατία, περί το 1830, όπου και σατιριζόταν ο… δίκαιος Αγάς. Στα Μεστά ο Αγάς κάνει θριαμβευτική είσοδο (περί τις 11.00 το πρωί) στο χωριό συνοδεία του εισαγγελέα, πάνω σε γαϊδουράκια, την ώρα που κανονάκια ρίχνουν κομφετί στην πλατεία του χωριού.
Εκεί ξεκινούν τα χορευτικά συγκροτήματα του συλλόγου με το «δετό», πριν ξεκινήσουν οι δίκες και ο «ακάβαλος» η ποινή που θυμίζει ότι έχουμε και Απόκριες και οι ροπαλιές βρίσκουν τα ευαίσθητα σημεία όλων όσων δικάζονται και που φυσικά βρίσκονται ένοχοι! Από το Σύλλογο του χωριού προσφέρεται σούμα (το χιώτικο ρακί με βάση τα σύκα), ξηροί καρποί, νηστίσιμα μεζεδάκια και φυσικά ζωντανή μουσική και με πρωταγωνιστή χορό, τον «δετό».
Ολύμποι: ο Αγάς και η Χανούμα
Στο χωριό Ολύμποι ο Αγάς έχει και τη Χανούμα μου! Το πρωί της Καθαρής Δευτέρας με συνοδεία μουσικών οργάνων, ξεκινούν ο Αγάς και η Χανούμα για την πλατεία του χωριού.
Συνοδεύονται από πλήθος χωριανών και από τους «κολιτζήδες» στρατιώτες δηλαδή.
Ο πρώτος καλιτζής μεταφέρει στο κεφάλι του το «Σινί» μεγάλος δίσκος που είναι γεμάτος γλυκίσματα και νηστίσιμα φαγητά.
Περιφέρονται γύρω από τον Πύργο της πλατείας όλοι μαζί και μετά «κάθονται» στην σκηνή που έχει φτιαχτεί ειδικά για την περίσταση
Η σκηνή έχει δυο επίπεδα. Κάτω κάθονται οι δικαστές και πάνω ο Αγάς και η Χανούμα, έτσι αρχίζει και η «εξουσία» του Αγά ως τη Δύση του ηλίου, με τις δίκες να έχουν αστείο και σκανδαλιστικό περιεχόμενο.
Λιθί
Αγιος Γεώργιος Συκούσης
