Η Χάρτα των Δικαιωμάτων του Πεζού

-Ο πεζός έχει δικαίωμα να ζει σε αστικά κέντρα ή χωριά οργανωμένα για την εξυπηρέτηση του ανθρώπου και όχι του αυτοκινήτου, τα οποία διαθέτουν υποδομή προσιτή στους πεζούς και στους ποδηλάτες.

-Τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα μειονεκτούντα άτομα δικαιούνται μια πόλη που να αποτελεί χώρο κοινωνικοποίησής τους και όχι χώρο επιδείνωσης της κατάστασης αδυναμίας τους.

-Ο πεζός δικαιούται να έχει στην αποκλειστική του χρήση αφενός μεν αστικές ζώνες, κατά το δυνατόν εκτεταμένες, οι οποίες δεν θα αποτελούν απλώς «νησίδες πεζών» αλλά θα εντάσσονται αρμονικά στη γενική συγκρότηση της πόλης, αφετέρου δε διασυνδεόμενες σύντομες, λογικές και ασφαλείς διαδρομές.

-Κάθε κράτος-μέλος οφείλει να παρέχει πλήρη και κατανοητή πληροφόρηση ως προς τα δικαιώματα του πεζού και τις εναλλακτικές οικολογικές μορφές μετακίνησής του προς κάθε κατεύθυνση. Ιδιαίτερη ενημέρωση προς τα παιδιά ήδη από τα πρώτα τους βήματα στο σχολείο.

Κίνδυνος – θάνατος για τους πεζούς

Προσοχή, πεζοδρόμιο

Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΑΠΑΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ

Ενα αυτονόητο δικαίωμα για τους πολίτες κάθε χώρας, το να περπατούν ελεύθερα και με ασφάλεια στα πεζοδρόμια και στις διαβάσεις της πόλης τους, στην Ελλάδα -και ειδικά στην Αθήνα- έχει μετατραπεί σε καθημερινό εφιάλτη.

Το περπάτημα στην πρωτεύουσα για ανθρώπους όλων των ηλικιών, ιδιαίτερα όμως για τους ηλικιωμένους, για τα μικρά παιδιά αλλά και για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, δεν είναι πλέον εύκολη υπόθεση. Οι πεζοί έχουν να αντιμετωπίσουν στο διάβα τους, τόσο στους δρόμους της Αθήνας όσο και στους δρόμους της επαρχίας, δεκάδες εμπόδια αλλά και κινδύνους, που μερικές φορές ούτε καν τους υποψιάζονται.

Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα, λοιπόν, για τους πεζούς, αφού στους δρόμους κινδυνεύουν από αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες, ενώ τα πεζοδρόμια, που κανονικά θα έπρεπε να είναι ελεύθερα και προοριζόμενα μόνο γι’ αυτούς (το υποδηλώνει εξάλλου και η ονομασία τους), είναι πλέον απρόσιτα. Κακοτεχνίες, τρύπες, χαλασμένες σχάρες της ΕΥΔΑΠ, σπασμένες πλάκες, σκουπίδια, παρκαρισμένα μηχανάκια και αυτοκίνητα, τραπεζοκαθίσματα καταστημάτων, προεκτάσεις περιπτέρων, νερά που τρέχουν από τα κλιματιστικά το καλοκαίρι, αναγκάζουν τις περισσότερες φορές τους πεζούς να εγκαταλείπουν τα πεζοδρόμια και να βαδίζουν στους δρόμους, βάζοντας σε κίνδυνο την ίδια τη ζωή τους. Δύσκολο -για να μην πούμε ακατόρθωτο- τις σημερινές μέρες μητέρα να σπρώξει το καρότσι με το μωρό της σε πεζοδρόμια της Αθήνας, αφού θα πρέπει να ακροβατεί μεταξύ τρυπών, χαντακιών, νερών και άλλων εμποδίων.

«Οταν γίνονται οικοδομικές εργασίες πρέπει να αποκλείονται τα πεζοδρόμια, για να γνωρίζουν οι πεζοί πού πρέπει να βαδίζουν και πού όχι», επισημαίνει ο τ. αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Ι. Στ. Παπαδόπουλος
Αδιαφορούν οι εργολάβοι

Εκτός όμως από αυτά, υπάρχουν και τα χειρότερα: Ετοιμόρροπα κτίρια εγκαταλελειμμένα από ιδιοκήτες και Πολιτεία, κτίρια με σοβαρά στατικά προβλήματα αλλά και εργασίες που γίνονται είτε σε ιδιόκτητα σπίτια είτε σε κτίρια δημόσιων υπηρεσιών, χωρίς απολύτως καμία προστασία για τους διερχόμενους πεζούς, είναι οι τρεις βασικές εστίες που προκαλούν ξαφνικούς τραυματισμούς για ανύποπτους πολίτες.

Ειδικοί κατά καιρούς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου σε κατασκευαστές, ιδιοκτήτες και αρμόδιες υπηρεσίες, αλλά παρ’ όλα αυτά βλέπουμε από τη μια να εξακολουθούν να υπάρχουν τέτοιου είδους επικίνδυνα κτίρια και από την άλλη να πραγματοποιούνται κατεδαφίσεις ή διάφορες άλλες οικοδομικές εργασίες χωρίς απολύτως καμία μέριμνα προστασίας για τους πεζούς.

Δύσκολη υπόθεση να περπατάς αμέριμνος στα πεζοδρόμια των μεγάλων πόλεων. Οι κίνδυνοι καραδοκούν…
Το θέμα έρχεται ξανά στην επικαιρότητα μέσω μιας τραγικής είδησης -έτσι δυστυχώς γίνεται κάθε φορά-, η οποία έγινε γνωστή πριν μερικές μέρες. Η 17χρονη μαθήτρια Ευαγγελία Ψαράκη τραυματίστηκε σοβαρά και νοσηλεύεται με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης, όταν έπεσε επάνω της το στηθαίο του μπαλκονιού μιας τριώροφης κατοικίας, το οποίο αποσπάστηκε, όταν ένας σιδηρουργός, χωρίς να λάβει κανένα μέτρο προστασίας, επιχειρούσε να το κατεδαφίσει για να βάλει κάγκελα. Το στηθαίο παρέσυρε μάλιστα και τον ίδιο σε πτώση από τον δεύτερο όροφο, με αποτέλεσμα να υποστεί κατάγματα στα πόδια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το ατύχημα συνέβη λόγω δυο βασικών παραλήψεων: Πρώτον, γιατί ο σιδηρουργός γκρέμιζε το στηθαίο του μπαλκονιού χωρίς να έχει λάβει κανένα μέτρο προστασίας για τους διερχόμενους πεζούς και, δεύτερον, γιατί η κατασκευή του στηθαίου δεν ήταν σωστή.

Και βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που ανύποπτος πεζός τραυματίζεται από πτώση μπαλκονιού ή από κομμάτι μπετόν, σοβά κ.λπ. Τον Οκτώβριο του 2004 ο 33χρονος υπολοχαγός του ελληνικού στρατού Γιώργος Λιάπας τραυματίστηκε σοβαρά μπροστά στα μάτια της εγκύου γυναίκας του, όταν ξεκόλλησε ένα κομμάτι από τη μαρκίζα του νεοκλασικού κτιρίου της Εθνικής Τράπεζας στην Ερμού και έπεσε στο κεφάλι του. Ο άτυχος άνδρας νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο και έδωσε μάχη για τη ζωή του επί 12 ολόκληρες μέρες, αλλά τελικά δεν τα κατάφερε.

Το 1994, επτά συμφοιτήτριες βρέθηκαν στο κενό, όταν κατέρρευσε το μπλακόνι του ξενοδοχείου όπου έμεναν, στις Σπέτσες. Από την πτώση σκοτώθηκε η 23χρονη Ελένη Λάσκου και τραυματίστηκαν οι υπόλοιπες έξι. Το μπαλκόνι στο οποίο βγήκαν οι φοιτήτριες για να ποζάρουν για αναμνηστική φωτογραφία σε συμφοιτητή τους που βρισκόταν στο δρόμο είχε διαστάσεις 1,70 μήκος και 1,70 πλάτος. Οπως είχε γραφτεί τότε, οι σιδηρόβεργες είχαν κοπεί σύρριζα στον τοίχο.

Το 2004, περαστικός τραυματίστηκε στη Θεσσαλονίκη όταν αποκολλήθηκε ένα κομμάτι σοβάς από ένα παλιό κτίριο στο κέντρο της πόλης, το οποίο είχε κριθεί κατεδαφιστέο από την Πολεοδομία και έπεσε στο κεφάλι του.

Αυτοκίνητα, δίκυκλα, σκουπίδια, κακοτεχνίες, τραπεζοκαθίσματα καταστημάτων, προεκτάσεις περιπτέρων, καθιστούν παγίδες τα πεζοδρόμια της Αθήνας
«Καμία προστασία»

«Δυστυχώς στην Ελλάδα ποντάρουμε στη μοίρα», θα πει στην «Ε» ο τ. αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Ι. Στ. Παπαδόπουλος και θα προσθέσει: «Επειδή δεν σκοτώνεται κάθε μέρα και ένας πολίτης και επειδή δεν μαθαίνουμε όλα τα περιστατικά γιατί δεν καταγράφονται όταν δεν υπάρχει τραυματισμός, αγνοούμε παντελώς τον τεράστιο κίνδυνο που αντιμετωπίζουμε. Κατ’ αρχάς αυτό που στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι αυτονόητο σε μας δεν συμβαίνει: Οταν γίνονται οικοδομικές εργασίες να αποκλείονται τα πεζοδρόμια για να γνωρίζουν και οι πεζοί πού πρέπει να βαδίζουν και πού όχι. Στη χώρα μας παρατηρούμε ακόμα και κατεδαφίσεις κτιρίων χωρίς απολύτως καμία προστασία για τους διερχομένους.

Εάν στην Κρήτη είχε αποκλειστεί το πεζοδρόμιο, όπως ορίζει η νομοθεσία, η 17χρονη μαθήτρια δεν θα περνούσε από ’κεί οπότε θα είχε αποφευχθεί και ο σοβαρός τραυματισμός της. Βέβαια θα υπήρχε ο τραυματισμός του εργάτη, αλλά εδώ πάμε πια στα εργατικά ατυχήματα, ένα άλλο μεγάλο και δυσάρεστο κεφάλαιο, αν σκεφτεί κανείς ότι έχουμε 17.000 εργατικά ατυχήματα το χρόνο στη χώρα μας μόνο σε ασφαλισμένους του ΙΚΑ. Χαρακτηριστικό είναι βέβαια το στοιχείο ότι από τους 110 νεκρούς σε εργατικά ατυχήματα το 80% συμβαίνουν σε οικοδομικές εργασίες».

Η νομοθεσία λέει πως όταν καταληφθεί πεζοδρόμιο λόγω έργων πρέπει να κατασκευαστεί εφεδρικός προστατευόμενος διάδρομος για τους πεζούς. Μήπως κάποιοι πρέπει να ενημερωθούν για τον νόμο;
Μια ενδιαφέρουσα έρευνα (που έγινε σε δύο φάσεις) έκαναν οι φοιτητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (μάθημα υπαρκτή ιατρική) από τα αποτελέσματα της οποίας φαίνονται καθαρά τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πεζοί στη χώρα μας. Στην πρώτη φάση οι φοιτητές κατέγραψαν με τις φωτογραφικές τους μηχανές σε δρόμους της Αθήνας και του Πειραιά ενδεικτικές περιπτώσεις προβληματικών σπιτιών, επικίνδυνων μπαλκονιών και εγκαταλελειμμένων κτιρίων. Στη δεύτερη φάση, άλλοι φοιτητές της ίδιας σχολής, επισκέφτηκαν τα κτίρια αυτά ύστερα από ένα χρόνο με σκοπό να δουν τι έκανε γι’ αυτά η Πολιτεία.

Τα συμπεράσματα πολύ ενδιαφέροντα: Από τα 197 κτίρια που κατέγραψαν τα παιδιά, τα 146 (74%) ήταν επικίνδυνα και τα 51 (26%) ήταν μη επικίνδυνα. Από αυτά τα 51, κάποια δεν ήταν ακίνδυνα διότι είχαν σκαλωσιές και έμοιαζαν να είχαν εγκαταλειφθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, γεγονός που μείωνε την ασφάλεια που παρείχαν. Το ποσοστό αυτών των κτιρίων ήταν 10%. Επομένως περίπου το 15% των συνολικών κτιρίων ήταν απολύτως ασφαλές για τη διάβαση ενός πεζού κοντά σ’ αυτά. Κοντά σε κάθε κτίριο που έλεγξαν οι φοιτητές υπήρχαν και άλλα τρία -κατά μέσο όρο- επικίνδυνα κτίρια. Δηλαδή, υπήρχαν περίπου 750 κτίρια στην Αθήνα και στον Πειραιά τα οποία αποτελούσαν κίνδυνο για την ασφάλεια των πεζών.

1200 κτίρια-παγίδες

Οι φοιτητές μετά την καταγραφή τους αναζήτησαν τους κινδύνους που ελλοχεύουν από τα κτίρια αυτά και κατέληξαν ότι μπορεί να οφείλονται:

-Στην αποσάθρωση του κτιρίου.

-Σε φυσικά αίτια, ήπια ή έντονα.

-Στην υγρασία που παραλληλίζεται με τη σηψαιμία.

-Στη φυσική γήρανση.

-Στον τρόπο κατασκευής.

-Στη λανθασμένη συντήρηση κτιρίων.

Αξίζει βέβαια να επισημανθεί το γεγονός ότι και οι δήμοι της χώρας γνωρίζουν ότι υπάρχουν στις περιοχές τους κτίρια που πρέπει να κατεδαφιστούν γιατί αποτελούν κίνδυνο για τους πεζούς. Μόνο στο Δήμο της Αθήνας υπάρχουν 1.200 κτίρια που είναι σε άσχημη κατάσταση, εκ των οποίων τα 200 είναι άκρως επικίνδυνα και πρέπει να κατεδαφιστούν.

Η διαδικασία όμως είναι τόσο πολύπλοκη -ειδικά εάν ο ιδιοκτήτης του σπιτιού είναι άγνωστος, ο δήμος δεν μπορεί να παρέμβει, τα κτίρια εγκαταλείπονται στην τύχη τους, μετατρέπονται σε ερείπια και στον πρώτο σεισμό ή σε οποιοδήποτε άλλο φυσικό έντονο φαινόμενο καταρρέουν.

Προτάσεις

Τι πρέπει όμως να γίνει για να μπορούν οι πεζοί να περπατούν με ασφάλεια και να μη σκέφτονται ότι το πόδι τους θα χωθεί σε κάποια τρύπα ή το κεφάλι τους θα δεχθεί κάποιο αντικείμενο από τον…ουρανό; Να τι προτείνει ο κ. Παπαδόπουλος:

*Ενεργοποίηση και αναβάθμιση του ρόλου του διαχειριστή κάθε πολυκατοικίας. Ισως είναι μια λύση για τη βελτίωση γενικά της ποιότητας ζωής στην πόλη.

*Η δημοτική αστυνομία θα έπρεπε να παρεμβαίνει και να λύνει αυτά τα προβλήματα. Ο ρόλος της όμως είναι απροσδιόριστος και μη οφθαλμοφανής.

*Να τηρηθεί η νομοθεσία που λέει ότι όταν καταληφθεί πεζοδρόμιο λόγω έργων πρέπει να κατασκευαστεί εφεδρικός προστατευόμενος διάδρομος.

*Οι ηλικιωμένοι πρέπει πάντα να ακολουθούν την ίδια πορεία, η οποία σιγά-σιγά γίνεται γνωστή με τα ελαττώματά της, και τη νύκτα να χρησιμοποιούν οπωσδήποτε φακό και τα χέρια τους να είναι ελεύθερα από αντικείμενα ώστε σε περίπτωση πτώσης να πέσουν ομαλότερα.

*Οι μητέρες με καροτσάκι, επειδή δεν μπορούν να βαδίσουν στα πεζοδρόμια, αναγκάζονται να πορεύονται στο δρόμο παράλληλα με τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Η πορεία αυτή είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη τη νύχτα και γι’ αυτό επιβάλλεται να κρατούν φακό και να φορούν χρωματιστά ρούχα. Είναι πλάνη η άποψη ότι οι οδηγοί διακρίνουν εύκολα τους πεζούς στην άκρη του δρόμου.

papastat@enet.gr

«ΠΕΖΗ» για ελεύθερα πεζοδρόμια

Με σκοπό την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και των αρμοδίων φορέων για τα δικαιώματα των πεζών, ιδρύθηκε πριν από περίπου τρία χρόνια η μη κυβερνητική οργάνωση «ΠΕΖΗ».

Τα μέλη της κάνουν παρεμβάσεις (διαμαρτυρίες, παραστάσεις, προτάσεις σε κρατικούς και άλλους φορείς, χάπενινγκ στους δρόμους, αποστέλλουν υπομνήματα στους αρμόδιους κ.ά.) και διεκδικούν:

1Ελεύθερη και απρόσκοπτη διαδρομή για τους πεζούς:

*Πεζοδρόμια χωρίς μηχανάκια, παρκαρισμένα αυτοκίνητα, κολόνες της ΔΕΗ-ΟΤΕ, σηματοδότες.

*Πεζοδρόμια χωρίς τραπεζάκια, εμπορεύματα και διαφημίσεις.

*Διαβάσεις πεζών με σηματοδότες σε λογικές αποστάσεις προσέγγισης.

*Διαβάσεις χωρίς κάγκελα, κάδους, ζαρντινιέρες.

2Ασφαλή κίνηση χωρίς ατυχήματα για τους πεζούς:

*Αποκατάσταση στις κακοτεχνίες πεζοδρομίων, κρασπέδων, καλυμμάτων αποχετεύσεων κ.λ.π.

*Κατάλληλη σήμανση για άτομα μειωμένης κινητικότητας.

*Διάνοιξη και διαμόρφωση πεζοδρομίων.

Η πρόεδρος του Συλλόγου Ελσα Τσεκούρα μιλώντας στην «Ε» τόνισε ότι με τις κινήσεις τους αγωνίζονται για να περπατούν οι κάτοικοι μέσα στις πόλεις τους, κάτι που πλέον είναι αδύνατον. Τα πιο σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι πεζοί στην Αθήνα -κατά την κ.Τσεκούρα και όπως αυτά προκύπτουν από τα παράπονα και τις καταγγελίες που δέχονται στο Σύλλογο- είναι τα αυτοκίνητα, οι μοτοσυκλέτες και τα χαλασμένα πεζοδρόμια. «Χθες μας πήρε μια κυρία τηλέφωνο, απελπισμένη, και μας είπε ότι δεν μπορούν να βγουν από την πόρτα της πολυκατοικίας τους γιατί η είσοδός τους είναι κλεισμένη από αυτοκίνητα και κανείς δεν ενδιαφέρεται».

Οι κάτοικοι των πυκνοκατοικημένων περιοχών της Αθήνας, όπως της Κυψέλης, των Αμπελοκήπων, του Παγκρατίου, αντιμετωπίζουν σήμερα τα μεγαλύτερα προβλήματα, αλλά -όπως επισημαίνει η κ.Τσεκούρα δυστυχώς προβλήματα υπάρχουν ακόμα και στο Σύνταγμα. «Για να καταλάβετε πόσο δύσκολα είναι πλέον τα πράγματα, ακόμα και οι πεζόδρομοι, όπως είναι η Διονυσίου Αρεοπαγίτου, που κάποτε έκανες τον περίπατό σου και τον απολάμβανες, σήμερα έχουν καταληφθεί από αυτοκίνητα και δίκυκλα. Οσες φορές έχουμε διαμαρτυρηθεί στην Τροχαία για διάφορα προβλήματα που πέφτουν στην αντίληψή μας, υποστηρίζουν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα γιατί δεν έχουν προσωπικό».

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 08/02/2007