ΓΙΑ ΜΙΑ ΧΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ
Η εξέλιξη της πόλης στα τελευταία χρονιά δεν είναι ενθαρρυντική. Ελάχιστα υπήρξαν τα βήματα προς ριζικές και ανανεωτικές αλλαγές, που να οδηγούν την πόλη σε οικονομική, κοινωνική, η περιβαλλοντική άνθιση.
Αντίθετα βρίσκουμε την πόλη σήμερα ανήσυχη για την εισβολή των υπεραγορών και για τον βραδύρυθμο τουρισμό, αβέβαιη για τις κοινωνικές αναδιαρθρώσεις κάτω από την μεταναστευτική πίεση και με άλυτα τα περισσότερα περιβαλλοντικά προβλήματα όπως του νερού, απορριμμάτων, προστασίας των γύρω πρασίνων χωρών κλπ.
Καμιά προσπάθεια δεν φαίνεται να στοχεύει σοβαρά προς μια βιώσιμη ανάπτυξη.
Ωστόσο, σίγουρα υπάρχει στον αέρα πίεση για βελτίωση. Όμως, χωρίς ξεκάθαρους και υψηλούς στόχους, η πίεση για βελτίωση κινδυνεύει να αναλώνεται στα μικρά και τα ασήμαντα.
Η διαμόρφωση στόχων είναι το σοβαρότερο βήμα προς τη βελτίωση που συζητούμε. Αλλά πώς θα φτάσουμε στους ξεκάθαρους και υψηλούς στόχους;
Όταν μιλάμε για την πόλη της Χίου θα έπρεπε να την χαρακτηρίζουμε σαν μια Πανεπιστημιούπολη! (Γιατί όμως αυτή η περιγραφή αντηχεί περίεργη και μάλλον απίστευτη; Μήπως γιατί η πράξη δεν έχει ακόμη καταξιώσει αυτό το χαρακτηρισμό;)
Μερικά πανεπιστημιακά κεφάλια και η συμμετοχή και συνεργασία πολιτών και πολιτικών θα μπορούσαν αρκετά σύντομα να διατυπώσουν το κατάλληλο όραμα για τη Χίο. Βεβαία χρειάζεται και μια αξιόλογη προεργασία. Όλα τα στατιστικά και περιβαλλοντικά δεδομένα πρέπει να είναι ήδη στο τραπέζι. Ποια η ακριβής δημογραφική εικόνα και οι τάσεις εξέλιξης, ποιες οι πυκνότητες πληθυσμού κατά υποπεριοχη, ποια η κατάσταση και ηλικίες του οικιστικού δυναμικού, πόσοι και ποιοι οι κατάλληλοι χώροι για ανάπτυξη κλπ.
Οι στόχοι που θα προκύψουν με τέτοιο μεθοδικό τρόπο θα αποτελέσουν ένα ‘οδηγό ανάπτυξης’ για όλες τις αποφάσεις που θα επακολουθήσουν, ώστε καμιά ενέργεια η έργο της διοίκησης να μην πηγαίνει χαμένη όταν δεν συμβάλλει στους συλλογικούς στόχους της πόλης.
Εξάλλου οι στόχοι που καθοδηγούν τη διαχείριση ενός πολεοδομικού συστήματος πρέπει να είναι ιεραρχημένοι σε ένα αριθμό επιπέδων.
Πιο υψηλά οι γενικοί στόχοι όπως π.χ. ‘ευημερία των κατοίκων’, ‘υψηλή ποιότητα περιβάλλοντος’ κ.ο.κ. και χαμηλότερα οι διακλαδώσεις όπως π.χ.
‘μείωση της ανεργίας’, ‘καθαρό περιβάλλον’, ‘πόσιμο νερό’ κ.ο.κ.
Τελικά οι στόχοι που διακλαδίζονται στα χαμηλότερα επίπεδα γίνονται συγκεκριμένες ενέργειες/στόχοι όπως π.χ. ‘περισσότεροι έλεγχοι καυσαερίων’, ‘δημιουργία γραφείων ευρέσεως εργασίας’, ‘απόσυρση κτιρίων’ κ.ο.κ.
Στα κυκλοφοριακά θα μπορούσαν να υπάρχουν στόχοι όπως ‘μείωση φόρτων κυκλοφορίας στην κεντρική περιοχή’, ‘δημιουργία παρακάμψεων του Κέντρου’, ‘πλήρης πεζοδρόμηση του ιστορικού πυρήνα’, κ.λ.π.
Εδώ αξίζει να τονιστεί ιδιαιτέρα ότι μια κυκλοφοριακή μελέτη, τότε μόνο μπορεί να ανταποκρίνεται στον προορισμό της, όταν έχει λάβει καλές και ορθές οδηγίες, δηλαδή προσεκτικά επιλεγμένους στόχους.
Αλλιώς επιτρέπουμε στον μελετητή να επιλέξει, η και να επιβάλλει στόχους κατά τη δική του κρίση. Άλλωστε κάθε προσπάθεια επίλυσης προβλημάτων κυκλοφορίας συνδέεται άμεσα και ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ με όλες τις άλλες πλευρές της πολεοδομικής διαχείρισης, δηλαδή τις χρήσεις γης, τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές κλπ.
Συμπερασματικά, για μια σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη της Χίου, απαιτείται μια δυναμική και συλλογική προσπάθεια, προσηλωμένη σε συγκεκριμένους ποιοτικούς και κοινά αποδεκτούς στόχους. Τότε μόνο υπάρχει ελπίδα αποκόλλησης από το τέλμα της μετριότητας και εξόρμηση προς μια Χίο υψηλών προδιαγραφών.
Αντίθετα βρίσκουμε την πόλη σήμερα ανήσυχη για την εισβολή των υπεραγορών και για τον βραδύρυθμο τουρισμό, αβέβαιη για τις κοινωνικές αναδιαρθρώσεις κάτω από την μεταναστευτική πίεση και με άλυτα τα περισσότερα περιβαλλοντικά προβλήματα όπως του νερού, απορριμμάτων, προστασίας των γύρω πρασίνων χωρών κλπ.
Καμιά προσπάθεια δεν φαίνεται να στοχεύει σοβαρά προς μια βιώσιμη ανάπτυξη.
Ωστόσο, σίγουρα υπάρχει στον αέρα πίεση για βελτίωση. Όμως, χωρίς ξεκάθαρους και υψηλούς στόχους, η πίεση για βελτίωση κινδυνεύει να αναλώνεται στα μικρά και τα ασήμαντα.
Η διαμόρφωση στόχων είναι το σοβαρότερο βήμα προς τη βελτίωση που συζητούμε. Αλλά πώς θα φτάσουμε στους ξεκάθαρους και υψηλούς στόχους;
Όταν μιλάμε για την πόλη της Χίου θα έπρεπε να την χαρακτηρίζουμε σαν μια Πανεπιστημιούπολη! (Γιατί όμως αυτή η περιγραφή αντηχεί περίεργη και μάλλον απίστευτη; Μήπως γιατί η πράξη δεν έχει ακόμη καταξιώσει αυτό το χαρακτηρισμό;)
Μερικά πανεπιστημιακά κεφάλια και η συμμετοχή και συνεργασία πολιτών και πολιτικών θα μπορούσαν αρκετά σύντομα να διατυπώσουν το κατάλληλο όραμα για τη Χίο. Βεβαία χρειάζεται και μια αξιόλογη προεργασία. Όλα τα στατιστικά και περιβαλλοντικά δεδομένα πρέπει να είναι ήδη στο τραπέζι. Ποια η ακριβής δημογραφική εικόνα και οι τάσεις εξέλιξης, ποιες οι πυκνότητες πληθυσμού κατά υποπεριοχη, ποια η κατάσταση και ηλικίες του οικιστικού δυναμικού, πόσοι και ποιοι οι κατάλληλοι χώροι για ανάπτυξη κλπ.
Οι στόχοι που θα προκύψουν με τέτοιο μεθοδικό τρόπο θα αποτελέσουν ένα ‘οδηγό ανάπτυξης’ για όλες τις αποφάσεις που θα επακολουθήσουν, ώστε καμιά ενέργεια η έργο της διοίκησης να μην πηγαίνει χαμένη όταν δεν συμβάλλει στους συλλογικούς στόχους της πόλης.
Εξάλλου οι στόχοι που καθοδηγούν τη διαχείριση ενός πολεοδομικού συστήματος πρέπει να είναι ιεραρχημένοι σε ένα αριθμό επιπέδων.
Πιο υψηλά οι γενικοί στόχοι όπως π.χ. ‘ευημερία των κατοίκων’, ‘υψηλή ποιότητα περιβάλλοντος’ κ.ο.κ. και χαμηλότερα οι διακλαδώσεις όπως π.χ.
‘μείωση της ανεργίας’, ‘καθαρό περιβάλλον’, ‘πόσιμο νερό’ κ.ο.κ.
Τελικά οι στόχοι που διακλαδίζονται στα χαμηλότερα επίπεδα γίνονται συγκεκριμένες ενέργειες/στόχοι όπως π.χ. ‘περισσότεροι έλεγχοι καυσαερίων’, ‘δημιουργία γραφείων ευρέσεως εργασίας’, ‘απόσυρση κτιρίων’ κ.ο.κ.
Στα κυκλοφοριακά θα μπορούσαν να υπάρχουν στόχοι όπως ‘μείωση φόρτων κυκλοφορίας στην κεντρική περιοχή’, ‘δημιουργία παρακάμψεων του Κέντρου’, ‘πλήρης πεζοδρόμηση του ιστορικού πυρήνα’, κ.λ.π.
Εδώ αξίζει να τονιστεί ιδιαιτέρα ότι μια κυκλοφοριακή μελέτη, τότε μόνο μπορεί να ανταποκρίνεται στον προορισμό της, όταν έχει λάβει καλές και ορθές οδηγίες, δηλαδή προσεκτικά επιλεγμένους στόχους.
Αλλιώς επιτρέπουμε στον μελετητή να επιλέξει, η και να επιβάλλει στόχους κατά τη δική του κρίση. Άλλωστε κάθε προσπάθεια επίλυσης προβλημάτων κυκλοφορίας συνδέεται άμεσα και ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ με όλες τις άλλες πλευρές της πολεοδομικής διαχείρισης, δηλαδή τις χρήσεις γης, τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές κλπ.
Συμπερασματικά, για μια σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη της Χίου, απαιτείται μια δυναμική και συλλογική προσπάθεια, προσηλωμένη σε συγκεκριμένους ποιοτικούς και κοινά αποδεκτούς στόχους. Τότε μόνο υπάρχει ελπίδα αποκόλλησης από το τέλμα της μετριότητας και εξόρμηση προς μια Χίο υψηλών προδιαγραφών.
Ιορδανης Πετριδης, Αρχιτεκτων Πολεοδομος 17/03/07
(Σ.σ.: οι υπογραμμίσεις έγιναν από το chiosnews.com)
(Σ.σ.: οι υπογραμμίσεις έγιναν από το chiosnews.com)
Διαφήμιση
