Αρχική Απόψεις Aρθρα Γιώργος Τούσσας: Η «πολιτική συνοχής» της ΕΕ και οι επιπτώσεις της στους...

Γιώργος Τούσσας: Η «πολιτική συνοχής» της ΕΕ και οι επιπτώσεις της στους εργαζόμενους τους κατοίκους των νησιών

8



Αποσπάσματα ομιλίας στην ημερίδα της Περιφέρειας Β. Αιγαίου με θέμα «Ευρωπαϊκά Νησιά: προοπτικές ανάπτυξης στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής μετά το 2013».

Η «πολιτική συνοχής» της ΕΕ και οι επιπτώσεις της στους εργαζόμενους τους κατοίκους των νησιών

 

H συζήτηση για την «πολιτική συνοχής» της ΕΕ, για να μην είναι αποσπασμένη από την πραγματικότητα, πρέπει να παίρνει υπόψη της τις συνθήκες της καπιταλιστικής κρίσης που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και τον πόλεμο που έχουν εξαπολύσει η ΕΕ από κοινού με τις αστικές κυβερνήσεις και τα κόμματα του κεφαλαίου – με αιχμή του δόρατος τη στρατηγική της ΕΕ «Ευρώπη 2020» – για τη διασφάλιση των συμφερόντων του μονοπωλιακού κεφαλαίου, και από την άλλη μεριά τις ανάγκες της εργατικής τάξης, της φτωχομεσαίας αγροτιάς, των αυτοαπασχολουμένων και της νεολαίας.

Η καπιταλιστική κρίση είναι αμείλικτη, προσδίδει πολύτιμη πείρα στην εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα. Η ίδια η ζωή σήμερα επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις του ΚΚΕ για τον χαρακτήρα και τις αιτίες της κρίσης, ότι δηλαδή πρόκειται για κρίση του καπιταλιστικού συστήματος. …

 

Οι προτάσεις εξόδου από την κρίση που προβάλλονται από τις αστικές κυβερνήσεις και την ΕΕ βασίζονται στην ενίσχυση της κερδοφορίας των μονοπωλίων, μέσα από άγρια επίθεση στη ζωή και τα δικαιώματα των εργαζομένων. Ο δρόμος αυτός όχι μόνο οξύνει τα λαϊκά προβλήματα, αλλά και προετοιμάζει την επόμενη κρίση που θα προκύψει πολύ πιο σύντομα απ’ όσο περιμένουν….

 

Είναι τεράστιο ψέμα ότι ο «μηχανισμός στήριξης» και το Μνημόνιο έσωσε ή θα σώσει την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία και όποιο λαό υποχρεώσουν να συρθεί σε αυτήν τη λαιμητόμο. Σωτηρία αποτελεί μόνο για το κεφάλαιο, τους εργαζόμενους τους οδηγεί στην πτώχευση.

Είναι μεγάλο ψέμα ότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ υποχρεώθηκε να καταφύγει στο «μηχανισμό στήριξης» ΕΕ – ΕΚΤ και ΔΝΤ και το Μνημόνιο. Η δημιουργία του μηχανισμού και του Μνημονίου αποτελεί στρατηγική επιλογή του μεγάλου κεφαλαίου σε πλήρη σύμπνοια, συνεργασία και σύμπραξη με την ΕΕ. …

 

Ακριβώς αυτές τις στρατηγικές επιδιώξεις του μονοπωλιακού κεφαλαίου έρχεται να υπηρετήσει σήμερα και η ονομαζόμενη «πολιτική συνοχής» της ΕΕ, τόσο με τη σημερινή της μορφή, όσο και με αυτή που σχεδιάζεται για τη περίοδο μετά το 2013. Η λεγόμενη “πολιτικής συνοχής” της ΕΕ, δεν μπορεί να αποκρύψει δύο βασικά χαρακτηριστικά που σημαδεύουν τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης:

Πρώτο, ότι ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής γεννάει κα πολλαπλασιάζει τις ανισομετρίες σε όλα τα επίπεδα: ανάμεσα σε τομείς και κλάδους της παραγωγής, στα κράτη-μέλη της και στις περιφέρειες στα ίδια τα κράτη-μέλη της. …

Δεύτερο ότι η “πολιτική συνοχής” της ΕΕ, τα χρήματα τα οποία διαθέτει στις περιφέρειες από τον κοινοτικό προϋπολογισμό δεν έχουν στόχο την υλοποίηση έργων που να ικανοποιούν τις λαϊκές ανάγκες, αλλά αντίθετα κατευθύνονται σε έργα και υποδομές αναγκαίες για το κεφάλαιο και την κερδοφορία του, ενώ την ίδια στιγμή μέσα από τις περιβόητες συμπράξεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα προσφέρουν ζεστό χρήμα στους μονοπωλιακούς ομίλους. …

 

Η πολιτική συνοχής ΕΕ – αστικών κυβερνήσεων για την τρέχουσα περίοδο 2007 – 2013

Σύμφωνα με τις Στρατηγικές Κατευθυντήριες Γραμμές της ΕΕ για τη Συνοχή (ΕΕ L 291 της 21.10.2006) και την αναθεωρημένη Στρατηγική της Λισαβόνας, που συνεχίζει η ακόμη πιο αντιδραστική Στρατηγική της ΕΕ «Ευρώπη 2020», τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα μέσω της περιφερειακής πολιτικής προσανατολίζουν τους πόρους τους στις εξής προτεραιότητες:

§               Να γίνουν η Ευρώπη και οι περιφέρειές της πιο ελκυστικοί τόποι για επενδύσεις και απασχόληση (δηλαδή ευνοϊκό περιβάλλον αναπαραγωγής του κεφαλαίου).

§               Να βελτιωθεί η γνώση και η καινοτομία (που σημαίνει πλήρης υποταγή της έρευνας στις ανάγκες του κεφαλαίου).

§               Να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας (με άλλα λόγια επιτάχυνση της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας και εφαρμογή της ευελφάλειας, σαρωτικές αντιδραστικές αλλαγές στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης).

§               Να ληφθεί υπόψη η χωροταξική διάσταση της πολιτικής της συνοχής (δηλαδή προσανατολισμός του κεφαλαίου σε κερδοφόρες δράσεις σε διασυνοριακό «μακροπεριφερειακό» επίπεδο – π.χ. Περιφέρεια του Δούναβη – Μεσόγειος – Βαλτική – Μαύρη Θάλασσα).

 

Το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ)

Ο ταξικός χαρακτήρας του ΕΣΠΑ, όπως και των προηγούμενων κοινοτικών αναπτυξιακών προγραμμάτων είναι προφανής. Οι χρηματοδοτούμενες δράσεις πρέπει να υπακούουν υποχρεωτικά σε γενικότερες αντιλαϊκές πολιτικές της στρατηγικής της ΕΕ «Ευρώπη 2020» και το Σύμφωνο Σταθερότητας. Το 63% των διαθέσιμων κονδυλίων από τα διαρθρωτικά ταμεία χρηματοδοτούν δράσεις που συμβάλλουν άμεσα στη στρατηγική αυτή. Γι’ αυτό και προωθείται απαρέγκλιτα από τις κυβερνήσεις του κεφαλαίου, τόσο από τη σημερινή του ΠΑΣΟΚ όσο και από την προηγούμενη της ΝΔ.

Τα κονδύλια αυτά, κάτω από το σχεδιασμό της ΕΕ και των αστικών κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, κατέληξαν και καταλήγουν πάντα στα χέρια της πλουτοκρατίας για την οποία και προορίζονται. Στην Ελλάδα, μάλιστα, μεγάλο τμήμα τους πάνω από 40%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – επιστρέφει άμεσα στους μονοπωλιακούς ομίλους των ισχυρών καπιταλιστικών κρατών της ΕΕ, ενώ το υπόλοιπο λυμαίνεται η ντόπια αστική τάξη. …

Το Βόρειο Αιγαίο μαζί με την Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, Κεντρική Μακεδονία, Δυτική Μακεδονία και Θεσσαλία βρίσκονται σε σχεδόν διαρκή φθίνουσα πορεία την τελευταία δεκαετία, ενώ σε αξεπέραστη κρίση δείχνει να βρίσκονται η Δυτική και η Στερεά Ελλάδα.

Τα νησιά του Βόρειου Αιγαίου πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο και δεν μπορούν να εκμεταλλευτούν τα συγκριτικά τους οφέλη προς όφελος των εργαζομένων τους. Η αδυναμία ικανοποίησης βασικών λαϊκών αναγκών οδηγεί στον πληθυσμιακό μαρασμό, στην γήρανση, και στην ανάπτυξη και πάλι της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης. Η βιομηχανική παραγωγή συρρικνώνεται, ιδιαίτερα ο τομέας της μεταποίησης, οι μικρομεσαίες βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες κλείνουν διαρκώς και τείνουν να εξαφανιστούν πλήρως. Σε αυτές πρέπει να προστεθεί και η πιο πρόσφατη κρίση του τομέα των κατασκευών. …

 

Σαν μοναδική διέξοδος από τις κυβερνήσεις του κεφαλαίου – ΠΑΣΟΚ και ΝΔ- προβάλλεται η τουριστική ανάπτυξη. Ποια τουριστική ανάπτυξη όμως. Αυτή που ευνοεί και ωφελεί μόνο τους μεγάλους μονοπωλιακούς ομίλους των ξενοδοχειακών μονάδων και των «tour operators». Οι μικρές οικογενειακές τουριστικές επιχειρήσεις οδηγούνται στην χρεοκοπία, αφού δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στον ανταγωνισμό με τα μονοπώλια. Τα τουριστικά πακέτα «all inclusive» χτυπάνε και όλες τις μικρές επιχειρήσεις που αναπτύσσονται «δορυφορικά» στο τουριστικό μοντέλο ανάπτυξης και στην τοπική οικονομία.

Η κατάργηση του «CABOTAGE» (Κανονισμός της ΕΕ 3577/93) και η απελευθέρωση της ακτοπλοΐας όξυνε τον ανταγωνισμό, ενίσχυσε την εφοπλιστική επιθετικότητα και χειροτέρευσε τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση των νησιών και την κατάσταση των ναυτεργατών. Τρεις επιχειρηματικοί όμιλοι «MIG», «Grimaldi Group» και «Sea Star Capital» ελέγχουν το 85% της κίνησης των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών Πολλά νησιά αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα, τόσο από την μη δρομολόγηση όσο και από τη μείωση της συχνότητας των δρομολογίων των πλοίων.

Αποτελεί μεγάλη πρόκληση μια τετραμελής εργατική – λαϊκή οικογένεια να πρέπει να ξοδέψει έναν ολόκληρο μισθό – πάνω από 600 ευρώ – για να ταξιδέψει με πλοίο από τη Χίο, τη Μυτιλήνη, τη Λήμνο, την Ικαρία ή τη Σάμο στον Πειραιά. …

 

Η μελλοντική «περιφερειακή πολιτική» ΕΕ και αστικών κυβερνήσεων

Τα σχέδια του κεφαλαίου και των πολιτικών εκπροσώπων του για τη μελλοντική πολιτική συνοχής επιδιώκουν να υπηρετήσουν τις σύγχρονες ανάγκες του κεφαλαίου, την ταχύτητα προώθησης των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων που προωθεί η αντιλαϊκή στρατηγική “Ευρώπη 2020”, συνέχεια της Στρατηγικής της Λισσαβόνας. Το ενισχυμένο Σύμφωνο Σταθερότητας και τις άγριες περικοπές των κοινωνικών δαπανών που προβλέπονται να κατοχυρωθούν άμεσα και νομοθετικά από την ΕΕ, στα πλαίσια της ενισχυμένης «οικονομικής διακυβέρνησης».. …

 

Αυτήν την κατεύθυνση έρχεται να ενισχύσει στη χώρα μας η νέα διοικητική δομή του αστικού κράτους που προωθείται με τον «Καλλικράτη», ώστε η τοπική διοίκηση – που στην ευρωενωσιακή ορολογία παρουσιάζεται ως «πολυεπίπεδη διακυβέρνηση» – να δημιουργήσει ακόμη ευνοϊκότερες συνθήκες για την επέλαση του μονοπωλιακού κεφαλαίου σε νέους κερδοφόρους τομείς και δράσεις («πράσινη οικονομία», παραπέρα εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών εκπαίδευσης, Υγείας, Πρόνοιας, κ.λπ.) και ένταση της εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης. …

 

 

Απαιτούνται ριζικές αλλαγές

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η ίδια η ζωή και η πείρα των εργαζομένων κάνουν επιτακτική την ανάγκη να ενδυναμώσει στους τόπους δουλειάς και κατοικίας το κοινωνικό μέτωπο για να εμποδίσουμε τα χειρότερα που φέρνουν ΕΕ, κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, με τη στήριξη των κομμάτων του κεφαλαίου και του ευρωμονόδρομου. …

.

Γι’ αυτό παλεύει το ΚΚΕ δίνοντας σκληρό αγώνα για όλα τα προβλήματα των εργαζομένων.

Σ’ αυτόν το δρόμο ανάπτυξης που κουμάντο θα κάνει ο λαός μπορεί να αναβαθμιστεί ο ρόλος των εργαζομένων, το πολυάριθμο επιστημονικό δυναμικό.

Σ’ αυτόν το δρόμο ανάπτυξης μπορεί να εξασφαλιστεί το δικαίωμα στην πλήρη-σταθερή εργασία, σύγχρονα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα, το δικαίωμα στη μόρφωση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και μετεκπαίδευση, δωρεάν.

Σ’ αυτόν το δρόμο ανάπτυξης μπορούν να παρθούν μέτρα ουσιαστικής προστασίας της υγείας, της ασφάλειας και της ζωής των εργαζομένων, να αποκτήσει άλλη θέση στη ζωή τους ο ελεύθερος χρόνος, η ψυχαγωγία, η ξεκούραση, ο λαϊκός πολιτισμός, να αναβαθμιστούν οι κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος.

Σ’ αυτόν το δρόμο ανάπτυξης μπορούμε να έχουμε σύγχρονα, ασφαλή ακτοπλοϊκά πλοία, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση όλων των νησιών, με φτηνό εισιτήριο. Ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες, τουριστικά πλοία που θα δώσουν ώθηση, πρώτα απ’ όλα, στο λαϊκό τουρισμό, θα συμβάλλουν στην αξιοποίηση της φυσικής ομορφιάς και της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μας, στην αναβάθμιση των νησιών αλλά και των παραθαλάσσιων περιοχών της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Σ’ αυτόν το δρόμο ανάπτυξης μπορεί να αξιοποιηθεί η επιστημονική έρευνα, η εφαρμοσμένη τεχνολογία και οι πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας, που θα εξασφαλίζουν τις πραγματικές ανάγκες της Εθνικής Άμυνας και θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη των σχέσεων με τις άλλες χώρες στη βάση του αμοιβαίου οφέλους.

Αυτός ο δρόμος της ρήξης και της αποδέσμευσης από την ΕΕ και τις άλλες ιμπεριαλιστικές ενώσεις, ο δρόμος της Λαϊκής Εξουσίας, της Λαϊκής Οικονομίας, μπορεί να οδηγήσει στη λαϊκή ευημερία, να βάλει στο επίκεντρο της ανάπτυξης τον εργαζόμενο άνθρωπο και τις ανάγκες του, να οδηγήσει στον περιορισμό και στην πορεία στην εξάλειψη των κοινωνικών και περιφερειακών αντιθέσεων.

Γιώργος Τούσσας

Μέλος της ΚΕ και ευρωβουλευτής του ΚΚΕ

Χίος 20 Δεκέμβρη 2010